Proszowice świętują 660 lat praw miejskich – odkryj fascynujące lokalne dziedzictwo! - Niebanalne Prezenty

Proszowice: 660 lat nadania praw miejskich i lokalne dziedzictwo

Inauguracja obchodów 660. rocznicy lokacji Proszowic

W Centrum Kultury i Wypoczynku w Proszowicach odbył się Salonik językowy, który rozpoczął obchody 660. rocznicy lokacji miasta. Wydarzenie to było inauguracją całego cyklu imprez związanych z jubileuszem Proszowic.

Wydarzenie zgromadziło uczestników i organizatorów, a powitała ich dyrektor Centrum Kultury i Wypoczynku, Danuta Bucka, oraz Burmistrz Gminy i Miasta Proszowice, Grzegorz Cichy. Podkreślili oni rangę saloniku jako pierwszego z zaplanowanych wydarzeń.

Podczas spotkania uczestnicy mieli okazję przypomnieć sobie lub poznać znaczenie lokalnych słów i zwrotów, takich jak: "niemendrus", "stajko", "kuca" czy "gulon", dzięki humorystycznym opowieściom.

Zbigniew Grzyb, pomysłodawca Festiwalu Godki Krakowskiej, uzasadniał, że gwara krakowska stanowi ważny element tożsamości regionu. Z kolei polonistka i inicjatorka Salonika Językowego, Danuta Michalik, wyjaśniała różnice między językiem małopolskim a innymi odmianami mowy.

Historyk Ziemi Proszowskiej, Henryk Pomykalski, odniósł się do "imionisk" jako lokalnego kolorytu i przypomniał historię lokalnego języka zgromadzonym mieszkańcom i gościom.

Maria Kieruzal, autorka "Słownika gwary lokalnej", dokonała tłumaczenia gwary proszowskiej na język literacki, przybliżając jej bogactwo.

Prezentacje artystyczne i kulturalne

Uczestnicy saloniku mieli również okazję wysłuchać gwary proszowickiej podczas występu artystycznego grupy AKTONAUCI. Zaprezentowali oni spektakl pod tytułem "Szkice z dzieciństwa moich przodków".

Krystian Bielawski wykonał utwory "Okno na planty" i "Miasto budzi się", dodając artystycznego wymiaru wydarzeniu.

Zofia Olender swoim monologiem "Pod bogiym wom godom jak było" rozbawiła publiczność, a Zespół Pieśni i Tańca Proszawiacy zaprezentował taniec z lajkonikiem.

Podsumowując piątkowe wydarzenie, podkreślono, że proszowicka gwara jest skarbem regionalnej tradycji, który powinien być przekazywany z pokolenia na pokolenie jako element folkloru ludowej mowy.

Grupa artystyczna AKTONAUCI podczas występu

Wizyta delegacji w Zamku Królewskim na Wawelu

Delegacja z Gminy i Miasta Proszowice, na czele z Burmistrzem Grzegorzem Cichym, odwiedziła dyrektora Zamku Królewskiego na Wawelu, profesora dr hab. Jana Ostrowskiego. Spotkanie, które odbyło się 16 lutego, dotyczyło wstępnych ustaleń dotyczących przebiegu uroczystości z okazji 660. rocznicy nadania praw miejskich Proszowicom.

Była to druga wizyta mająca na celu przygotowanie jubileuszu. Wcześniej burmistrz i delegacja spotkali się z proboszczem parafii archikatedralnej na Wawelu, księdzem prałatem Zdzisławem Sochackim.

Historia lokacji miasta

Lokacja miasta Proszowice miała miejsce z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego w 1358 roku. Król nadał Proszowicom prawo miejskie na prawie niemieckim, zapewniając mieszkańcom swobodę posiadania ról, ogrodów i pastwisk w granicach miasta, a także prawo do połowu ryb w rzece Szreniawie.

Wyznaczenie targu miejskiego oraz poddanie mieszczan władzy administracyjnej i sądowej wójta i ławników miało kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego, samorządowego i kulturalnego miasta.

Fragment murów miejskich Proszowic

Uroczystości jubileuszowe

Z okazji obchodów jubileuszu 660. rocznicy nadania praw miejskich, władze Gminy i Miasta Proszowice zamówiły uroczystą Mszę Świętą. Msza odbędzie się 23 czerwca 2018 roku o godzinie 17:30 w katedrze. Zbiórka uczestników zaplanowana jest na godzinę 17:00 na placu przed katedrą.

Małopolskie Dni Lawendy w Ostrowie

W podproszowickim Ostrowie, w ogrodzie Barbary i Andrzeja Olendrów, odbyły się Małopolskie Dni Lawendy. Wydarzenie to, trwające około miesiąca, przyciągnęło turystów, oferując liczne atrakcje.

Wśród atrakcji znalazły się wieczorne spacery z pochodniami, degustacje potraw przygotowanych przez Koło Gospodyń Wiejskich, a także warsztaty plastyczne i fotograficzne. Główną atrakcją były malownicze krajobrazy, przypominające Prowansję.

Odwiedzający docenili przemyślane ułożenie ścieżek i możliwość znalezienia idealnych miejsc do zdjęć, nawet przy dużej liczbie gości. Mimo weekendowego ochłodzenia i przelotnych opadów deszczu, ogród cieszył się dużą popularnością.

Burmistrz Proszowic, Grzegorz Cichy, podkreślił, że lawendowy ogród stał się największą atrakcją turystyczną gminy, przyciągając tysiące osób i zyskując rozgłos w mediach.

Dni Lawendy zbiegły się z obchodami 660. rocznicy lokacji Proszowic. W ramach tych obchodów, w Katedrze Wawelskiej odprawiono uroczystą mszę, na którą trafił również kosz z ostrowską lawendą.

Pole lawendy podczas Małopolskich Dni Lawendy

Proszowice w latach 50./60. XX wieku: Wspomnienia o elektryfikacji i codziennym życiu

Wspomnienia dotyczące Proszowic z lat 50. i 60. XX wieku koncentrują się na stopniowej elektryfikacji miasta i codziennych wyzwaniach związanych z dostępem do energii.

Oświetlenie naftowe i transport

W okresie powojennym, dostęp do energii elektrycznej w Proszowicach był ograniczony. Głównym źródłem oświetlenia była nafta. Transport nafty, często w beczkach pozostałych po wojskach niemieckich, odbywał się przy użyciu specjalnie przystosowanych wozów konnych.

Nafta znikała ze sklepów szybko, zaspokajając potrzeby mieszkańców Proszowic i okolicznych miejscowości. Lampy naftowe wymagały starannej obsługi: uzupełniania paliwa, podkręcania i wymiany knotów, a także codziennego czyszczenia szklanych kloszy, aby zapobiec zadymieniu i pęknięciu.

Lampa naftowa z dużym szklanym zbiornikiem

Proces elektryfikacji

Miasto posiadało ograniczoną liczbę punktów oświetleniowych, głównie na rynku i głównych ulicach. Potencjalnymi odbiorcami prądu były magistrat, kościół, apteka oraz niektóre warsztaty.

Pierwsza linia zasilająca Proszowice z podstacji w Słomnikach została wybudowana w latach 1948-1949. Wraz z budową transformatora i sieci dystrybucyjnej, rozpoczęto przyłączanie domów do sieci elektrycznej, co stopniowo ograniczało zapotrzebowanie na naftę.

Dostęp do prądu był początkowo ograniczony i wymagał interwencji elektryka w przypadku awarii. Budowa nowoczesnej podstacji i rozdzielni przy ulicy Wiślanej była kolejnym krokiem w kierunku zapewnienia ciągłości dostaw energii.

Podłączenie domu do prądu było znaczącym wydarzeniem, wprowadzając nowe możliwości i zmieniając codzienność mieszkańców. Instalacja obejmowała montaż masztu z izolatorami, licznika, wyłączników i gniazdek.

Widok starego transformatora przy ul. Kosynierów

Radiofonia w życiu codziennym

Kolejnym ważnym wydarzeniem było podłączenie do domu głośnika radiowego, popularnie nazywanego "kołchoźnikiem". Umożliwiał on słuchanie muzyki, słuchowisk i prognoz pogody.

Nagłośnienie zainstalowane na słupach w Dużym Rynku gromadziło kibiców podczas transmisji meczów i relacji radiowych z Wyścigu Pokoju. Sieć radiofonii kablowej, choć oparta na lokalnych rozwiązaniach, pełniła podobne funkcje propagandowe i informacyjne jak współczesne systemy.

Radiowęzeł z głośnikiem

Konkurs na logo obchodów 660-lecia Proszowic

Miasto Proszowice ogłosiło konkurs na projekt logo upamiętniające 660. rocznicę nadania praw miejskich. Celem konkursu jest wyłonienie projektu, który będzie identyfikowalny z miastem, oryginalny, nowoczesny i estetyczny, a także funkcjonalny marketingowo i informacyjnie.

Nagrodą w konkursie jest kwota 660,00 zł brutto. Udział w konkursie jest otwarty dla każdego, wymagana jest kreatywność i pomysłowość. Osoby niepełnoletnie muszą przedstawić pisemną zgodę rodzica lub opiekuna prawnego.

Logo będzie wykorzystywane na wszystkich materiałach promocyjnych związanych z jubileuszem miasta, podczas wydarzeń kulturalnych, sportowych i konferencji. Ważne jest, aby projekt miał charakter uniwersalny i dobrze prezentował się na różnych nośnikach.

tags: #proszowice #jubileusz #660 #rocznicy #lokacji #miasta

Popularne posty: