Wiele osób zmaga się z prawidłową pisownią wielką lub małą literą w słowach związanych z religią, świętami czy obrzędami. Jest to kwestia, która często budzi wątpliwości, ponieważ oprócz ogólnych zasad ortograficznych, w grę wchodzą również nacechowanie emocjonalne i zwyczajowe użycie. Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie ustaleń dotyczących pisowni tych wyrazów, opierając się na rekomendacjach językoznawczych.
Istnieje subtelna różnica między świętem a obrzędem czy zwyczajem. Ortografia polska tę różnicę respektuje i podkreśla. Zgodnie z jej zasadami, nazwy świąt piszemy wielką literą, a nazwy zwyczajów, obrzędów, zabaw - małą.
Przykłady świąt zapisywanych wielką literą:
Wielką literą piszemy również nazwy świąt dawnych i starożytnych.
Zgodnie z zasadami ortografii, nazwy zwyczajów, obrzędów i zabaw piszemy małą literą. Często w sieci można spotkać zapisy wielką literą, jednak jest to błąd, ponieważ są to rzeczowniki pospolite, często zdrobnienia, zwykle w formie liczby mnogiej i rodzaju niemęskoosobowego.
Przykłady zwyczajów i obrzędów zapisywanych małą literą:
Można napisać na przykład: "W zaduszki trzeba dać na wypominki", ponieważ Zaduszki w tym kontekście odnoszą się do zwyczaju.
Nazwy okresów liturgicznych, takich jak adwent, wielki post, oktawa, zasadniczo piszemy małą literą. Wyjątkiem są nazwy konkretnych, ważnych okresów, które traktowane są jako nazwy własne:
Zasady pisowni wielką i małą literą dotyczą również terminologii religijnej związanej z sakramentami, tytułami i urzędami kościelnymi.
Nazwy sakramentów świętych, jak bierzmowanie, chrzest, komunia święta, piszemy zasadniczo małą literą. Wielką literą piszemy natomiast nazwy takie jak Eucharystia, Najświętszy Sakrament, Przenajświętszy Sakrament.
Nazwy tytułów, godności oraz urzędów kościelnych zasadniczo piszemy małą literą (np. ojciec, ksiądz, papież). Wyjątkiem są sytuacje, gdy wielka litera na początku wyrazu podyktowana jest względami grzecznościowymi, np. w listach lub tekstach okolicznościowych. Pełne oficjalne nazwy jednoosobowych urzędów piszemy wielką literą (np. Ojciec Święty).
Słowo Kościół w znaczeniu instytucji, ogółu wiernych piszemy zawsze wielką literą. Również wielką literą rozpoczynamy wszystkie człony oficjalnych, zarejestrowanych nazw kościołów (np. Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny w RP, Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, Kościół Rzymskokatolicki). Nazwy odłamów piszemy małą literą.
Nazwy kościelnych jednostek administracyjnych oraz nazwy urzędów piszemy małą literą (np. diecezja, parafia, prowincja, kuria metropolitalna), chyba że są to oficjalne nazwy własne, wtedy wszystkie człony piszemy wielką literą (np. Archidiecezja Warszawska). Nazwy budynków i obiektów sakralnych piszemy małą literą (np. bazylika, kościół, sanktuarium). W przypadku nazw własnych wielką literą piszemy tylko ten człon, od którego zaczyna się właściwa nazwa własna (np. Bazylika Mariacka w Krakowie). Rzeczownik bazylika wyjątkowo piszemy wielką literą w odniesieniu do tzw. siedmiu bazylik patriarchalnych.
Nazwy gatunkowe modlitw oraz części mszy świętej, a także dokumentów kościelnych piszemy małą literą (analogicznie do nazw gatunków literackich), np. msza święta, suma, pasterka, roraty, różaniec.
Nazwy osobowe piszemy zawsze wielką literą (np. Bóg Ojciec, Syn Boży, Matka Boska, Duch Święty, św. Jan Chrzciciel). W zestawieniu "święty mikołaj" oba człony piszemy małą literą, jeśli nie odnosimy się do konkretnej postaci (np. w sklepie jest duży wybór czekoladowych świętych mikołajów). Peryfrazy, czyli nazwy opisowe osób boskich, możemy pisać zarówno wielką, jak i małą literą (np. Ojciec Niebieski albo ojciec niebieski, Królowa Anielska albo królowa anielska). Jeżeli w nazwie występuje dodatkowe określenie identyfikujące, zwykle związane z konkretnym wizerunkiem, wtedy wyrażenie traktujemy jak nazwę własną i wszystkie jego człony zapisujemy wielką literą (np. Matka Boża Kodeńska).
Małą literą piszemy nazwy osobowe, które nie odnoszą się do konkretnej osoby (np. apostoł, prorok, anioł), natomiast w zestawieniach wskazujących na konkretną postać, nazwy te piszemy wielką literą (np. św. Michał Archanioł, św. Piotr).
Wyrazy: Ewangelia (nazwa księgi oraz opis życia Jezusa) i Dekalog (jako tytuł tekstu) piszemy wielką literą. Nazwy wydarzeń (np. ostatnia wieczerza, zwiastowanie, odkupienie, sąd ostateczny) piszemy zasadniczo małą literą, aczkolwiek nie będzie błędem, gdy użyjemy wielkiej litery dla podkreślenia szczególnej wagi danego wydarzenia. Wieczernik piszemy wielką literą, ponieważ traktujemy ten wyraz jako nazwę własną miejsca.
Nazwy ruchów religijnych piszemy wielką literą tylko wtedy, kiedy używamy oficjalnych nazw (np. Ruch Światło-Życie). Nazwy pojęć abstrakcyjnych możemy zapisywać dwojako: łaska Boża albo Łaska Boża, opatrzność Boża albo Opatrzność Boża.
Ortografia polska dopuszcza możliwość użycia wielkiej litery ze względów uczuciowych. Użycie wielkiej litery ze względów uczuciowych i grzecznościowych jest indywidualną sprawą piszącego. Przepisy ortograficzne pozostawiają w tym wypadku autorowi tekstu dużą swobodę, ponieważ użycie wielkiej litery jest wyrazem jego postawy uczuciowej.
tags: #zaraz #zaduszki #pisze #sie #mala #czy
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.