Środki stylistyczne w wierszu „Kolęda katyńska” Kazimiery Iłłakowiczówny

Utwór Kazimiery Iłłakowiczówny „Kolęda katyńska” można interpretować jako poezję będącą metaforą narodowej pamięci. Poetka wyraża w nim nadzieję, że kiedyś o zbrodni katyńskiej dowie się cały świat i będzie można mówić o niej otwarcie.

Geneza wiersza „Kolęda katyńska”

Wiersz powstał w 1943 roku, pod wpływem doniesień na temat zamordowania polskich oficerów przez Sowietów. Poetka miała nadzieję, że w przyszłości cała prawda wyjdzie na jaw, jednak sama nie doczekała spełnienia tych nadziei.

Wiosną 1940 roku funkcjonariusze NKWD rozstrzelali ponad dwadzieścia tysięcy Polaków, w tym głównie podoficerów i szeregowych Wojska Polskiego. Po agresji ZSRR na Polskę, ustalonej z III Rzeszą na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow, wojskowi zostali rozbrojeni i zatrzymani jako jeńcy wojenni. Wśród ofiar znaleźli się również funkcjonariusze Policji Państwowej, Korpusu Ochrony Pogranicza, Straży Granicznej i Służby Więziennej, a także ludność cywilna. Zabici, przez strzał w tył głowy, grzebani byli w zbiorowych mogiłach. W ten sposób zamordowano elitę polskiej inteligencji, wbrew międzynarodowym konwencjom dotyczącym traktowania jeńców wojennych.

Po ataku Niemiec na ZSRR i zawarciu układu Sikorski-Majski, Rząd RP na uchodźstwie podjął poszukiwania polskich oficerów. Władze radzieckie nie udzielały jednak żadnych wyjaśnień. W 1941 roku władze niemieckie odkryły istnienie masowych grobów w Lesie Katyńskim i poinformowały o tym świat. Sowieci nie przyznawali się jednak do popełnienia zbrodni aż do 1990 roku.

Analiza utworu i środki stylistyczne w „Kolędzie katyńskiej”

Utwór „Kolęda katyńska” składa się z szesnastu wersów i nie posiada podziału na strofy. Został napisany dziesięciozgłoskowcem, z zastosowaniem rymów krzyżowych. Wiersz należy do liryki pośredniej, w której podmiot liryczny nie ujawnia swojej obecności. Jest on artystą, który żywi nadzieję, że poezja odsłoni prawdę na temat zbrodni katyńskiej.

Warstwa stylistyczna wiersza jest rozbudowana. Poetka zastosowała szereg środków poetyckich, które wzmacniają przekaz i nadają utworowi głębi:

• Epitety: „wiel­ki mu­zyk”, „nie­me rzę­dy”, „wiel­ki pie­śniarz pol­ski”, „balladę straszliwą”, „nie­sły­sza­ne wie­ści”, „dziw­ne ser­ca”, „ka­tyń­skie­go pia­sku”.
• Metafory: „kie­dyś może wiel­ki mu­zyk wsta­nie, nie­me rzę­dy weź­mie na kla­wi­sze”, „pro­ce­sja­mi pia­sek będą nie­śli do Pe­ki­nu, Mo­skwy i Ma­dry­tu”, „praw­dę zno­wu ucie­le­śni Duch Żywym Sło­wem - z ka­tyń­skie­go pia­sku”.
• Wyliczenia: „do Pe­ki­nu, Mo­skwy i Ma­dry­tu”, „po­wsta­ną nie­sły­sza­ne wie­ści, dziw­ne ser­ca, cia­ła peł­ne bla­sku”.
• Anafory: trzy wersy rozpoczynają się od spójnika „i”, co podkreśla ciągłość i wagę kolejnych elementów.

Interpretacja wiersza „Kolęda katyńska”

„Kolęda katyńska” jest wyrazem głębokiego bólu i tęsknoty za prawdą. Podmiot liryczny, jako artysta, wierzy w moc sztuki, która jest w stanie dotrzeć do najgłębszych zakamarków ludzkiej świadomości i przywołać zapomniane historie. Metafora muzyka grającego na „niemych rzędach” sugeruje próbę ożywienia pamięci o tych, którzy zostali unicestwieni w sposób bezdźwięczny i pozbawiony godności.

Wyliczenie miast - Pekinu, Moskwy i Madrytu - symbolizuje uniwersalny zasięg prawdy, która powinna dotrzeć do wszystkich zakątków świata. Poezja staje się narzędziem, które „ucieleśni” prawdę, wydobywając ją z „katyńskiego piasku”, symbolu miejsca spoczynku pomordowanych.

Wiersz, choć napisany w trudnym okresie II wojny światowej, jest wyrazem nieśmiertelnej nadziei na sprawiedliwość i pamięć, która przetrwa najcięższe nawet doświadczenia.

tags: #srodki #stylistyczne #w #wierszu #koleda #katynska

Popularne posty:

• Świadomy wybór choinki na święta
• Poznaj synonimy słowa bohater
• Pomysły na ozdoby z jajek styropianowych
• dekoracja tortu
• Programy Rotary