Jerzy Waszyngton: Niezwykłe Fakty o Pierwszym Prezydencie i Ojcu Założycielu USA - Niebanalne Prezenty

Jerzy Waszyngton: Pierwszy Prezydent i Ojciec Założyciel Stanów Zjednoczonych

Jerzy Waszyngton (ang. George Washington, 1732-1799) to postać o fundamentalnym znaczeniu dla historii Stanów Zjednoczonych. Uważany za ojca założyciela narodu amerykańskiego, był generałem, mężem stanu, a przede wszystkim pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych.

Wczesne lata i początki kariery

George Washington urodził się 22 lutego 1732 roku w Pope’s Creek, w brytyjskiej kolonii Wirginia. Był pierwszym z sześciorga dzieci Augustine’a Washingtona i jego drugiej żony, Mary Ball Washington. Jego rodzina miała angielskie, niemieckie i holenderskie korzenie. Prawdopodobnie nie uczęszczał do formalnej szkoły, a nauki pobierał w domu pod opieką przyrodniego brata, Lawrence’a, który był jego mentorem i nauczycielem geografii, arytmetyki i geometrii. W 1751 roku, wraz z bratem, odbył podróż na wyspę Barbados, gdzie Lawrence miał nadzieję wyleczyć się z gruźlicy. Podczas pobytu na wyspie George zachorował na ospę. Po powrocie do Wirginii, po śmierci brata, wstąpił do milicji kolonialnej, gdzie szybko awansował, dochodząc do stopnia podpułkownika i biorąc udział w wojnie z Francuzami. W początkach konfliktu z Wielką Brytanią Washington nie był zwolennikiem niepodległości, uważając siebie za Anglika i określając zwolenników zerwania stosunków z Koroną jako ekstremistów.

W aktywne życie polityczne kolonii włączył się dopiero w 1774 roku, sprzeciwiając się ustawie stemplowej i popierając ruch oporu zorganizowany w Massachusetts. W tym samym roku został delegatem na I Kongres Kontynentalny, a rok później, na II Kongresie Kontynentalnym, mianowano go Naczelnym Dowódcą Armii Kontynentalnej. Jego kandydatura, zgłoszona przez Johna Adamsa, była kompromisowa i przyjęta jednogłośnie, co świadczyło o jego postrzeganiu jako zdecydowanego przywódcy.

Dowódca Armii Kontynentalnej i Wojna o Niepodległość

Jako dowódca Armii Kontynentalnej, Washington stanął przed ogromnymi wyzwaniami. Już wkrótce po jego nominacji, w lipcu 1776 roku, Anglicy, dysponujący znaczną przewagą liczebną, zaatakowali Nowy Jork. W uznaniu jego umiejętności podczas oblężenia i zdobycia Bostonu, Washington został uhonorowany Złotym Medalem Kongresu. Jesienią 1776 roku jego wojska musiały się cofać przed siłami Korony przez Long Island, Manhattan, New Jersey, aż do Pensylwanii. Przełom nastąpił w Boże Narodzenie 1776 roku, kiedy to Washington odniósł zwycięstwo w bitwie pod Trenton, co znacząco podniosło morale żołnierzy. Kolejne zwycięstwa pod Princeton i Saratogą, w których dużą rolę odegrał Tadeusz Kościuszko, umocniły pozycję Armii Kontynentalnej.

Po porażce pod Filadelfią, armia Washingtona wycofała się do Valley Forge, gdzie przeżywała jeden z największych kryzysów z powodu braków w zaopatrzeniu i masowych dezercji. Mimo trudności, Washingtonowi udało się przetrwać zimę, poprawiając stan armii i morale żołnierzy. Kluczowe znaczenie miało przystąpienie Francji do wojny po stronie kolonistów. Po zwycięstwie w bitwie pod Monmouth, ostatnim większym starciu z Brytyjczykami w północnej części kolonii, Armia Kontynentalna, po połączeniu z wojskami francuskimi, wyruszyła do Wirginii. Wojna o niepodległość zakończyła się kapitulacją wojsk brytyjskich pod Yorktown 18 października 1781 roku.

schematyczny rozkład sił w bitwie pod Yorktown

Pierwszy Prezydent Stanów Zjednoczonych

Po zakończeniu wojny, w obliczu buntów przeciw podatkom i żądań żołnierzy, pojawiła się propozycja, aby George Washington koronował się na króla Stanów Zjednoczonych. Generał zdecydowanie odrzucił tę propozycję, uznając ją za „odrażającą”. W 1787 roku przewodniczył Konwencji Konstytucyjnej w Filadelfii, która opracowała Konstytucję Stanów Zjednoczonych. Po wejściu w życie Konstytucji, 4 lutego 1789 roku, Kolegium Elektorskie jednogłośnie wybrało George’a Washingtona na pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Jego zaprzysiężenie odbyło się 30 kwietnia 1789 roku w Nowym Jorku, ówczesnej stolicy USA.

Jako prezydent, Washington dążył do utrzymania jedności kraju, zapraszając do swojego rządu zarówno federalistów, jak i antyfederalistów. Sekretarzem stanu został Thomas Jefferson, a sekretarzem skarbu Alexander Hamilton. Prezydent korzystał z przysługujących mu prerogatyw, opierając się na zasadzie trójpodziału władzy. Jednym z pierwszych wyzwań była zła sytuacja finansowa państwa, której rozwiązanie powierzył Hamiltonowi. W 1792 roku Washington został ponownie jednogłośnie wybrany na prezydenta.

Podczas drugiej kadencji, w obliczu wojny między Francją a Anglią, Washington ogłosił neutralność Stanów Zjednoczonych, co spotkało się z niezadowoleniem obu stron. W tym okresie doszło również do „Rebelii o whisky” w Pensylwanii, którą prezydent stłumił przy użyciu armii milicji. Ważnym wydarzeniem było wydalenie francuskiego posła Edmonda-Genêta, co ochłodziło stosunki z Francją. Negocjacje z Wielką Brytanią doprowadziły do podpisania traktatu Jaya, który wywołał oburzenie w amerykańskim społeczeństwie, ale ostatecznie został ratyfikowany.

Ciągłe ataki polityczne skłoniły Washingtona do ogłoszenia w przemówieniu pożegnalnym z 17 września 1796 roku, że nie będzie ubiegał się o trzecią kadencję, ustanawiając tym samym niepisaną tradycję dwukadencyjności. Po zakończeniu prezydentury, 3 marca 1797 roku, powrócił do swojej posiadłości Mount Vernon. Jego głównym osiągnięciem prezydenckim było wzmocnienie władzy federalnej, włączenie Karty praw do konstytucji oraz stabilizacja gospodarki.

portret Jerzego Waszyngtona w togach prezydenckich

Życie prywatne i ciekawostki

Jerzy Waszyngton był człowiekiem o słabym zdrowiu, chorującym na wiele schorzeń, w tym ospę, malarię, zapalenie płuc, tyfus, dyzenterię, gruźlicę i reumatyzm. Poślubił Marthę, bogatą wdowę z Wirginii, z którą nie miał wspólnych dzieci, wychowując jej potomstwo z poprzedniego małżeństwa. Mieszkanie w posiadłości Mount Vernon, gdzie zajmował się plantacją tytoniu, było jego domem. Rezydencja ta zachowała się do dziś i funkcjonuje jako muzeum.

Waszyngton miał poważne problemy z uzębieniem; w chwili objęcia prezydentury miał już tylko jeden ząb. Nosił protezy zrobione ze zwierzęcych zębów, z których cztery zachowały się do dziś. Był zwolennikiem niewolnictwa, wykorzystując na swojej plantacji wyłącznie pracę niewolniczą, co odzwierciedlało poglądy panujące w społeczeństwie tamtych czasów.

Washington był człowiekiem niezwykle chorowitym. Przeszedł ospę, malarię, zapalenie opłucnej, tyfus, dyzenterię, gruźlicę, a poza tym zmagał się z reumatyzmem. Był człowiekiem bardzo chorowitym. Poślubił Marthę, bardzo bogatą wdowę z Wirginii. Nie mieli wspólnych dzieci, zajmowali się dziećmi Marthy z poprzedniego małżeństwa. Washington bardzo żałował, że nie zdecydował się na własne potomstwo.

Zmarł 14 grudnia 1799 roku w Mount Vernon. Próbowano ratować go popularnym wówczas, lecz z perspektywy współczesnej medycyny krytykowanym zabiegiem puszczania krwi, który polegał na upuszczaniu znacznej ilości krwi z organizmu. Niestety, metoda ta okazała się nieskuteczna. Pogrzeb odbył się cztery dni później w kameralnym gronie.

Interesującym faktem jest, że bibliotekarze z New York Society Library odkryli, iż Waszyngton wypożyczył w 1789 roku dwie książki, których nigdy nie oddał. Gdyby żył do dziś, kara za przetrzymanie wynosiłaby 300 tysięcy dolarów.

Stolica Stanów Zjednoczonych, miasto Waszyngton, została nazwana na jego cześć. W USA istnieje wiele nazw związanych z jego nazwiskiem, noszących je hrabstwa, gminy i wsie.

Jerzy Waszyngton był jednym z zaledwie dwóch bezpartyjnych prezydentów w historii USA. Otrzymał tytuł doktora honoris causa od pięciu amerykańskich uczelni, w tym Harvardu, Yale i Uniwersytetu Pensylwania.

Tylko raz w życiu przekroczył granicę Stanów Zjednoczonych - w 1751 roku przebywał na Barbadosie.

Życie Jerzego Waszyngtona | Książka, która Stworzyła Mita

tags: #przebranie #historyczne #washington

Popularne posty: