Ostatnie lata stanowią nową erę dla Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce, szczególnie w obszarze działalności wystawienniczej i wydawniczej. Wyróżniającą się inicjatywą, rzadko spotykaną w polskich muzeach tej skali, jest intensywne wzbogacanie zbiorów. Ten proces ma wymiar nie tylko ilościowy, ale przede wszystkim jakościowy, przyciągając uwagę specjalistów z całego kraju.
Kolekcja solniczek, gromadzona od lat w Wieliczce, została znacząco powiększona o dzieła sztuki o wysokich walorach artystycznych i poznawczych. Pozyskano je z zachodnioeuropejskich antykwariatów i aukcji, w tym europejskie złotnictwo i ceramikę. Wśród nich znajdują się dwie późnogotyckie solniczki w formie kielichów z agatu i złoconego srebra, renesansowe włoskie majolikowe salieri oraz kilka augsburskich wyrobów srebrnych z końca XVI wieku.
Te imponujące nabytki wzbudziły zainteresowanie Freda Matzke, renomowanego antykwariusza specjalizującego się w europejskim złotnictwie, który prowadził antykwariat Helga Matzke KG w Grünwald koło Monachium. Jego klientami i beneficjentami byli m.in. Zamek Królewski na Wawelu i Muzeum Miejskie Wrocławia.
Zaplanowana na wiosnę 2020 roku wystawa "Środkowoeuropejska kultura stołu i królewskie srebra stołowe (XVI-XVIII wiek)", prezentująca kolekcję Helga Matzke, została przełożona i uroczyście otwarta 11 września 2021 roku. Wraz z nią premierę miał dwujęzyczny (angielsko-polski) katalog, zawierający wykład o nowożytnej kulturze stołu autorstwa niemieckich specjalistów.
Ekspozycja w atrakcyjny sposób ukazuje dominację srebrnych naczyń o świeckim przeznaczeniu nad przedmiotami liturgicznymi. Zaprezentowano wyroby z najważniejszych europejskich centrów złotniczych, takich jak Norymberga, Augsburg, Hamburg, Berlin, Drezno, Paryż i Londyn, a także z mniejszych ośrodków, w tym polskich: Wrocławia, Jawora i Głogowa.
Wystawa przywraca należne proporcje złotnictwu, które służyło elitom dworskim, szlachcie i zamożnym mieszczanom. W Europie większość warsztatów koncentrowała się na tworzeniu przedmiotów użytkowych, w mniejszym stopniu zaś naczyń liturgicznych. Ocalałe polskie zbiory świeckich wyrobów srebrnych są skromne w porównaniu z zasobami kościelnymi, które przetrwały wojny i kontrybucje.
Na wystawie można podziwiać kilkanaście wariantów XVII-wiecznych polskich pucharów, które miały swoje odpowiedniki w niezachowanych pracach polskich złotników. Po wydrukowaniu katalogu, a przed otwarciem wystawy, Zamek Królewski na Wawelu wzbogacił swoje zbiory o okazały norymberski puchar z czarą w formie serca, stanowiący uzupełnienie ekspozycji w Skarbcu Koronnym.
Niektóre typy naczyń, jak te z diamentowaną lub grawerowaną dekoracją, są reprezentowane w polskich kolekcjach pojedynczymi okazami. Przykładem są dwa kubki z warsztatu Johanna Conrada Trefflera z Augsburga, z mistrzowsko grawerowanymi personifikacjami pór roku, wtórnie używane w katedrze na Wawelu jako tacki pod pierścień i piuskę biskupią - również pozyskane do zbiorów wawelskich.
Mimo trwającego remontu Zamku Żupnego, efekt osiągnięty w Wieliczce daleko przewyższa prezentację polskich zasobów dawnego złotnictwa. W Polsce, dotkniętej historycznymi zawirowaniami, przetrwało niewiele srebrnych przedmiotów wytwarzanych na potrzeby elit.
Ozdobą wystawy jest monumentalna aranżacja stołu, będąca współczesną interpretacją XVIII-wiecznej zastawy. Centralne miejsce zajmuje zespół 12 talerzy obiadowych z herbami książąt Thurn und Taxis (Johann Conrad Lotter, Augsburg, 1759-61) wraz z przynależnymi sztućcami (Lucas Roemer, Augsburg, 1781-83). Uzupełniają je 12 berlińskie i poczdamskie świeczniki z cyfrą Fryderyka Wielkiego i Fryderyka Wilhelma III.
Z polskiej perspektywy szczególnie interesujące są 10 solniczek z cyfrą elektora saskiego Fryderyka Augusta III (Carl David Schrödel, Drezno, ok. 1770), znajdujące się w efektownie oświetlonej gablocie. Jedna z solniczek z tego zestawu od 2012 roku znajduje się w wielickim Muzeum.
W ofercie antykwariatu Helga Matzke można znaleźć również inne elementy z tego samego drezdeńskiego zespołu: wielki półmisek z kloszem, cztery lichtarze i trzy półmiski. Zamek Królewski na Wawelu posiada w swoich zbiorach dar Freda Matzke z 2020 roku, obejmujący elementy tego samego serwisu.
Szczególne emocje budzą okazałe augsburskie srebra z serwisów wysłanych przez Katarzynę II do guberni, podkreślające władzę Imperatorowej. Dwa kratery do chłodzenia wina (Johann Christian Neuss, 1781-83) z Serwisu Charkowskiego mają w polskich zbiorach skromny odpowiednik - półmisek z tymi samymi oznaczeniami serwisu w kolekcji prywatnej w Katowicach.
tags: #oskar #biuro #podrozy #jarmaek #bozonarodzeniowy #monachium
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.