Dożynki Powiatu Pleszewskiego w Dobrzycy – Niezapomniana Celebracja Tradycji i Kultury! - Niebanalne Prezenty

Dożynki Powiatu Pleszewskiego w Dobrzycy: Tradycja, Kultura i Współczesność

W 2019 roku, w malowniczej scenerii parku Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy, odbyły się Dożynki Powiatu Pleszewskiego. Wydarzenie to, zorganizowane w pięknej, upalnej pogodzie, zgromadziło tysiące ludzi, którzy wspólnie celebrowali zakończenie żniw i dziękowali za zebrane plony. Tradycyjnie, uroczystość rozpoczęła się od mszy świętej dziękczynnej, po której nastąpił barwny korowód, prezentacje folklorystyczne oraz symboliczne przekazanie chleba.

fotografia przedstawiająca uczestników dożynek w barwnych strojach ludowych, tworzących korowód

Starostowie i Asystenci Dożynek

Funkcję starostów dożynkowych w tym roku pełnili Jerzy Poczta, agroprzedsiębiorca z Dobrzycy, oraz Barbara Ignasiak, przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich ze Strzyżewa. W roli ich asystentów wystąpili Maciej Maciejewski, rolnik z Dobrzycy, oraz Magdalena Mikołajewicz, sołtys Sośnicy.

Msza Święta i Korowód Dożynkowy

Główne uroczystości dożynkowe rozpoczęły się od mszy świętej dziękczynnej za zebrane plony, która odbyła się w kościele pw. św. Tekli w Dobrzycy. Nabożeństwu przewodniczył ksiądz proboszcz Roman Kłobus. Po mszy, barwny korowód dożynkowy, prowadzony przez orkiestrę dętą, poczty sztandarowe, zespół ludowy oraz pary starostów i asystentów, przemaszerował do parku Muzeum Ziemiaństwa, gdzie na placu przed pałacem odbyły się główne obchody.

Wprowadzenie starostów i asystentów na podest odbyło się przy dźwiękach poloneza. Następnie, po odegraniu hymnu przez orkiestrę, oficjalnego otwarcia święta dokonali Starosta Pleszewski Maciej Wasielewski oraz Burmistrz Dobrzycy Jarosław Pietrzak.

zdjęcie orkiestry dętej i uczestników korowodu dożynkowego maszerujących ulicami miasta

Wystąpienie Starosty i Wymowa Dożynek

Starosta Pleszewski, Maciej Wasielewski, w swoim przemówieniu podkreślił szczególny wymiar tegorocznych dożynek. Zwrócił uwagę na dotkliwe skutki suszy, które dotknęły rolników, a także na fakt, że obchody przypadły 1 września, w rocznicę wybuchu II wojny światowej.

Obrzęd Dożynkowy w Wykonaniu Zespołu „Kosynierzy”

Kluczowym elementem uroczystości był pokaz obrzędu dożynkowego, zaprezentowany przez Zespół Tańca Ludowego „Kosynierzy” z Jankowa Przygodzkiego. Zespół, pod kierownictwem artystycznym i choreograficznym Agaty Niedzielskej, przedstawił pieśni i przyśpiewki ludowe, tańce oraz humorystyczne scenki wiejskie, takie jak „Ucieczka złodzieja plonów” i „Wyzwoliny fryca”. Podczas występu, żniwiarki symbolicznie obsypywały gości ziarnem, życząc im szczęścia i pomyślności. Tancerze zaprosili również samorządowców i gości zagranicznych do wspólnego oberka.

Przewodniczący rad otrzymali od członków zespołu wieńce, a wójtowie i burmistrzowie - chleby.

Symboliczne Przekazanie Chleba

Najważniejszym momentem obrzędu było symboliczne przekazanie bochenka chleba przez starostów dożynkowych na ręce starosty powiatu i burmistrza Dobrzycy. Włodarze zapewniali o szacunku dla pracy rolników i obietnicy sprawiedliwego dzielenia się chlebem z mieszkańcami, co następnie zostało potwierdzone przez częstowanie zebranych pokrojonym bochenkiem.

zdjęcie przedstawiające starostów dożynkowych przekazujących chleb staroście powiatu i burmistrzowi

Występy Dzieci i Młodzieży oraz Przemówienia Gości

Po tradycyjnych obrzędach i wręczeniu chleba, na scenie zaprezentowały się dzieci i młodzież z Zespołu Szkół w Dobrzycy. Następnie przyszła kolej na przemówienia oficjalnych gości. Wśród nich znalazł się Jörg Bensberg, Landrat partnerskiego powiatu Ammerland, który również odniósł się do rocznicy wojny, podkreślając wagę partnerstwa i przyjaźni między Pleszewem a Ammerlandem.

Konkursy i Festiwal Smaków

Podczas dożynek rozstrzygnięto również kilka konkursów. W konkursie na najciekawszy witacz dożynkowy zwyciężyła wieś Polskie Olędry, zdobywając I miejsce i czek na 500 zł. Pozostałe sołectwa otrzymały wyróżnienia i nagrody pieniężne. Komisja konkursowa oceniała witacze, biorąc pod uwagę ich oryginalność i estetykę.

W konkursie na najładniejszy wieniec dożynkowy przyznano nagrody za I, II i III miejsca oraz cztery równorzędne wyróżnienia. Pierwsze miejsce i nagrodę w wysokości 600 zł zdobyło KGW Wierzchy. Kolejne miejsca zajęły KGW Sośnica i KGW Niniew, a wyróżnienia otrzymały inne koła gospodyń wiejskich.

Nie zabrakło również atrakcji kulinarnych. Podczas IX Festiwalu Smaków goście mogli spróbować regionalnych potraw. Ogłoszono wyniki konkursów kulinarnych, w których zwyciężyły gospodynie z KGW Lutynia i KGW Rokutów.

zdjęcie przedstawiające piękne wieńce dożynkowe prezentowane podczas konkursu

Wieczorne Koncerty

Wieczór dożynek upłynął pod znakiem muzyki. Na scenie wystąpiły popularne zespoły disco-polowe „Piękni i Młodzi” oraz „Two Boys”, które przyciągnęły tłumy fanów. Konferansjerem uroczystości była Anna Bogacz.

Organizatorzy i Współorganizatorzy

Święto Plonów Powiatu Pleszewskiego zostało zorganizowane przez:

  • Starostwo Powiatowe w Pleszewie
  • Urząd Miejski Gminy Dobrzyca
  • Gminne Centrum Kultury w Dobrzycy
  • Zespół Pałacowo - Parkowy Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy
  • Parafię p.w. Św. Tekli w Dobrzycy

Relację z wydarzenia przygotował Tomasz Wojtala, Rzecznik Prasowy.

Tradycje i Obrzędy Dożynkowe na Śląsku

W innym kontekście, warto wspomnieć o tradycjach dożynkowych na Śląsku. Podczas imprezy plenerowej „Dożynkowy chleb niesiemy” w skansenie w Chorzowie odtwarzany jest obrzęd dożynkowy. Najstarsze opisy śląskich dożynek ukazują schemat święta plonów, obejmujący pochód żniwiarzy z kosami i wieńcem, wręczanie wieńca gospodarzowi, poczęstunek i tańce.

Na Górnym Śląsku świętowanie często rozpoczynało się już na polu. W miarę zbliżania się do końca żniw, zaczynano śpiewać pieśni. Kobiety i dziewczyny wiły wieniec, nazywany „koroną”, ozdabiając go kwiatami i wstążkami, podczas gdy mężczyźni stroili kosy i wozy drabiniaste.

Formował się pochód, na czele którego jechali muzykanci, a za nimi dziewczęta lub przodownice z wieńcem. Na pozostałych wozach jechali żniwiarze. W drodze, przy akompaniamencie muzyki, śpiewano pieśni ludowe związane ze żniwami, zmierzając w stronę folwarku lub gospodarza. Tam wykonywano pieśń „Przynosimy plon, w gospodarza dom”. Następnie odbywały się oracje przodowników i przekazanie wieńca, który gospodarz zawieszał w sieni. Tańce rozpoczynał gospodarz z przodownicą, a gospodyni z przodownikiem, wykonując tzw. „taniec obrzędowy”. Po tym następował wspólny, uroczysty posiłek, a na koniec wiejska zabawa z tańcami i śpiewami.

ilustracja przedstawiająca historyczny pochód dożynkowy z wieńcem i kosami

Warsztaty Etnograficzne „Plon Niesiemy Plon”

W sierpniu 2016 roku zrealizowano warsztaty etnograficzne „Plon niesiemy plon”, trwające cztery dni po pięć godzin dziennie, z udziałem 15 uczestników. Głównym celem było przygotowanie do ośpiewania i obtańczenia wieńca dożynkowego. Uczestnicy poznali historyczne aspekty przyśpiewek ludowych, znaczenie zwyczajów oraz dawny przebieg obrzędu. Zaprezentowano również multimedialnie strój sandomierski, a także odbyła się pogadanka z pracownikiem Muzeum Etnograficznego w Tokarni.

Szczególny nacisk położono na naukę przyśpiewek niezbędnych do ośpiewania wieńca oraz tańca do jego obtańczenia. Wybrano cztery przyśpiewki, z których najdłuższa miała 12 zwrotek. W większości były to teksty autorskie, specjalnie pisane na potrzeby dożynek.

Ewolucja Obrzędów Dożynkowych

Dożynki, jako swoiste podsumowanie żniwnego trudu, mają długą historię w Polsce, sięgającą prawdopodobnie XVI lub przełomu XVI i XVII wieku, wraz z rozwojem gospodarki folwarczno-dworskiej. Właściciele majątków ziemskich organizowali je dla żniwiarzy.

Tradycyjnie, obchody dożynkowe rozpoczynały się od wicia wieńca z pozostałych na polu zbóż, jarzębiny, orzechów, owoców, kwiatów i kolorowych wstążek. Wieńce, często w kształcie korony lub koła, mogły zawierać żywe zwierzęta, takie jak koguty czy kaczęta. W obrzędach dożynkowych można dostrzec ślady archaicznych praktyk i ofiar składanych bóstwom urodzaju.

Wieniec dożynkowy, nazywany „plonem”, uosabiał zebrane płody ziemi. Niosła go najlepsza żniwiarka, czasami z pomocą innych. Wieniec zanoszono do kościoła po poświęceniu, a następnie w uroczystym pochodzie do dworu lub domu właściciela pola. Gospodarz z szacunkiem przyjmował wieniec, wnosił go do domu i stawiał na stole, po czym zapraszał przodownicę do pierwszego tańca.

Współczesne żniwa znacznie różnią się od tych sprzed lat. Zamiast kos i sierpa, używane są kombajny, a praca wielu ludzi zastępowana jest przez maszyny. Rolnicy pamiętają jednak o znaczeniu szacunku dla chleba i marnowania żywności, co jest szczególnie ważne w obliczu globalnych problemów z niedostatkiem.

Dożynki, niegdyś skromniejsze, dziś przybierają formę bardziej wystawnych uroczystości. Jednak ich istota - podziękowanie za plony i docenienie pracy rolników - pozostaje niezmienna.

zdjęcie przedstawiające tradycyjny wieniec dożynkowy z symbolicznymi elementami

Dożynkowe Przyśpiewki i Teksty

Podczas międzynarodowych Dożynek - Brzeźnica 2010, zorganizowanych pod hasłem „Polsko-słowackie święto plonów”, zaprezentowano dożynkowe przyśpiewki, które rozbrzmiewały ze sceny nowego amfiteatru w Brzeźnicy. Teksty, pełne humoru i puenty, zostały wykonane przez panie z jedenastu Kół Gospodyń Wiejskich z terenu gminy Brzeźnica. Dokumentują one bogaty folklor regionu i służą popularyzacji go w Internecie.

Poniżej prezentujemy przykładowe teksty przyśpiewek:

  1. KLARA: Dzień dobry wszystkim. Na wiejskich dożynkach jestem po raz pierwszy i korzystając z tej okazji chciałabym zapytać wiejskie kobiety jak sobie radzą z tą codzienną ciężką pracą na roli i jak się im żyje w tej okolicy? W tej grupie wystrojonych gospodyń znalazłam Panią, która zgodziła się udzielić mi wywiadu.
  2. FELICJA: No tak to Paniusiu! Nie ma nic lepszego dla mojego starego na potencję.
  3. FELICJA: Oj wydajna, aż za bardzo, jak ją włączyliśmy to trzy krowy wessało do środka, a to były 3 ostatnie egzemplarze w naszej wsi. U nos małe dzieci to już nie wiedzą jak krowa wygląda, na własne uszy słyszałam, jak dziecko sąsiada mówiło, że se kupią krowę na Allegro.
  4. KLARA: To proszę nam teraz opowiedzieć coś o Wyźrale i całej brzeźnickiej gminie.
  5. FELICJA: Oj były, były ale nasz wójt stanął na wysokości zadania i gminę od zagłady uratował.
  6. KLARA: Ano tak wybory.
  7. FELICJA: My tak we wsi uradziliśmy, że może i będziemy na Antosa głosować, no bo wie Pani, jego już znamy, a nigdy nie wiadomo jaki znowu oszołom może się trafić. Ale musi spełniać kilka naszych życzeń i lepiej zadbać o naszą wioskę.
  8. KLARA: No nieźle wasza wioska to wykombinowała. Dzisiaj dożynki, to jest okazja na wszelkiego rodzaju prośby i życzenia i żale.
  9. FELICJA: Tak pani myśli? To ja skorzystam z tej okazji, póki mam ten mikrofon, bo jak to mówią, ten ma rację, kto ma mikrofon - i zaapeluję do władz powiatowych, żeby bardziej dbały o nasze drogi.
  10. KLARA: O ho ho, widzę, że z Panią nie ma żartów.
  11. FELICJA: A no wiecie. Ludzie nie chcieli chodzić na zebrania, a ona wychodziła przed ten swój sklep i śpiewała: „Zejdzie się ludzie, zebranie robię, jak się nie zejdziecie, żałować będziecie, bo flaszeczkę mam”. No to ludzie rżnęli do Domu Kultury jak za dawnych czasów, jak do sklepu rzucili kawę albo jakiś inny reglamentowany towar. No i wybrali ją najpierw prezeską KGW, a potem sołtyską, a ostatnio jeszcze prezeską stowarzyszenia KGW, czyli wiecie, mamy trzy w jednym, jak ten szampon Head & Shoulders. No nie powiem, bo kobitka stara się jak może. Goni do tej Gminy tam i z powrotem i ciągle coś załatwia, organizuje. Oj dużo zrobiła dla naszej wsi i dlatego ten wieniec dożynkowy mamy dziś dla niej z podziękowaniami za dotychczasowe starania i z życzeniami, żeby się jej jak najlepiej wiodło i jeszcze jej teraz zaśpiewamy.
zdjęcie przedstawiające Panie z Kół Gospodyń Wiejskich w strojach ludowych

Korowód i obrzęd dożynkowy z udziałem Zespółu Pieśni i Tańca Kębłowo Nowy Tomyśl 8.09.2019

tags: #obrzed #dozynkowy #teksty

Popularne posty: