Koncert Noworoczny Filharmoników Wiedeńskich to wydarzenie muzyczne o światowej renomie, które przyciąga miliony widzów z ponad 90 krajów. Choć jego korzenie sięgają trudnych czasów II wojny światowej, dziś jest symbolem radosnego powitania Nowego Roku i celebracji dziedzictwa muzyki klasycznej, przede wszystkim twórczości rodziny Straussów.
Pierwszy koncert, wówczas pod nazwą „Koncert Sylwestrowy”, odbył się 31 grudnia 1939 roku. Jego inicjatorem był Joseph Goebbels, minister propagandy III Rzeszy, który dążył do uczynienia z Wiednia centrum kultury i muzyki, wykorzystując rozrywkę jako narzędzie propagandy. W tym okresie Filharmonicy Wiedeńscy byli poddawani procesom „oczyszczania”, a część muzyków należała do NSDAP.
Oficjalna nazwa pierwszego koncertu brzmiała „Koncert muzyki Johanna Straussa”. W jego programie znalazły się między innymi utwory takie jak „Opowieści Lasku Wiedeńskiego”, „Pizzicato-Polka”, uwertura do „Zemsty nietoperza”, walc „Gazety poranne”, „Annen-Polka”, czardasz z opery „Ritter Pázmán”, Walc cesarski, polka „Lekka krew”, „Marsz egipski” i „Perpetuum mobile”.
Po dwóch latach zdecydowano o przeniesieniu koncertu na 1 stycznia. Od 1941 roku wydarzenie cyklicznie odbywa się pierwszego dnia Nowego Roku, zazwyczaj o godzinie 11:15.
Mimo swojego niechlubnego początku, Koncert Noworoczny z czasem odciął się od swojej przeszłości, stając się uniwersalnym symbolem radości i nadziei na nowy rok. Choć wiedeńscy muzycy zachowują konserwatywne podejście do sztuki, koncert budzi ogromne emocje i zainteresowanie na całym świecie.
Od samego początku głównym założeniem koncertu było prezentowanie utworów Johanna Straussa i jego synów. Kojarzące się z lekkością walce i polki stały się głównym motywem przewodnim. Tradycyjnie, jako utwory wykonywane na bis, pojawiają się walc „Nad pięknym modrym Dunajem” (od 1945 roku) oraz „Marsz Radetzky’ego” (od 1946 roku). W 1945 roku po raz pierwszy wprowadzono bisy, które dziś są jednym z najbardziej wyczekiwanych elementów koncertu.
Pierwszym dyrygentem, który poprowadził koncert, był Clemens Krauss, wielki popularyzator muzyki Straussów. Po zwycięstwie aliantów, Kraussowi na krótko zakazano występów publicznych, jednak dowody pomocy Żydom w ucieczce z Austrii pozwoliły mu powrócić na podium. Prowadził Filharmoników Wiedeńskich aż do swojej śmierci w 1954 roku.
Kolejnymi znaczącymi dyrygentami byli Willi Boskovsky (1955-1979) oraz Lorin Maazel (1980-1986). Od 1987 roku stałą praktyką stało się zapraszanie każdego roku innego, światowej sławy dyrygenta. Wśród nich znaleźli się m.in. Herbert von Karajan, Claudio Abbado, Carlos Kleiber, Nikolaus Harnoncourt, Mariss Jansons, Gustavo Dudamel, Andris Nelsons, Daniel Barenboim, Christian Thielemann i Riccardo Muti. Riccardo Muti jest rekordzistą, prowadząc orkiestrę sześciokrotnie. Zubin Mehta dyrygował pięciokrotnie.
W ostatnich latach wprowadzane są również utwory kompozytorek. W koncercie na początku 2025 roku po raz pierwszy zabrzmiał walc Konstancji Geiger. W programach koncertów pojawiają się również kompozycje Josefine Weinlich i Florence Price.
W 2026 roku za pulpitem dyrygenta stanie Yannick Nézet-Séguin, dyrektor muzyczny Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Jest to jego pierwsze prowadzenie Koncertu Noworocznego, mimo że z Filharmonią Wiedeńską współpracuje od 2010 roku.
Nieodłącznym elementem koncertu jest występ Wiedeńskiego Baletu Narodowego, prezentującego swoje umiejętności w kostiumach współczesnych projektantów. Muzyce na żywo towarzyszą sfilmowane wcześniej występy tancerzy w pałacach i ogrodach cesarskich.
Sala koncertowa, Złota Sala wiedeńskiego Musikverein, co roku jest specjalnie przyozdabiana dekoracjami kwiatowymi. W latach 1980-2013 kwiaty pochodziły z włoskiego miasta San Remo, a od 2014 roku są darowane przez lokalne wiedeńskie ogrody.
Koncert Noworoczny cieszy się ogromnym zainteresowaniem, co sprawia, że zdobycie biletów nie należy do najprostszych zadań. Należy przygotować się na rezerwację z rocznym wyprzedzeniem.
Wokół wydarzenia odbywają się trzy koncerty z tym samym repertuarem:
Do 1997 roku koncerty próbne były wydarzeniem zamkniętym dla członków austriackiej armii, jednak od 1998 roku część biletów jest dostępna w sprzedaży. Od 1998 roku koncerty 30 grudnia są dostępne dla szerszej publiczności.
Ceny biletów są zróżnicowane i zależą od rodzaju koncertu oraz miejsca:
Ze względu na ogromne zainteresowanie, bilety na koncerty są przydzielane w drodze losowania. Aby wziąć udział w loterii, należy zarejestrować się na stronie Filharmoników Wiedeńskich w terminie od 1 do 28 lutego. Wyniki losowania są ogłaszane w marcu. Osoby, które wygrają, otrzymują listowne zawiadomienie i mają obowiązek opłacić bilety przelewem do końca czerwca danego roku. Jedna osoba może zakupić maksymalnie dwa bilety.
Koncert Noworoczny jest transmitowany na żywo przez liczne stacje radiowe i telewizyjne na całym świecie. Pierwsza transmisja telewizyjna w austriackiej telewizji ORF miała miejsce w 1959 roku, a dekadę później wydarzenie można było oglądać już w kolorze.
Obecnie koncert transmitowany jest w ponad 90 krajach, a szacunkowa liczba widzów sięga około 50 milionów. W Polsce koncert można obejrzeć na antenach TVP Kultura i TVP2. Zazwyczaj część I transmitowana jest o godzinie 11:15, a część II o 12:15.
W 2023 roku Rosja zrezygnowała z emisji koncertu, przypuszczalnie w odpowiedzi na sankcje Unii Europejskiej.
Rodzina Straussów, o węgierskich korzeniach, odegrała kluczową rolę w kształtowaniu muzycznego krajobrazu XIX wieku, tworząc obfity korpus popularnych utworów. Najbardziej znani członkowie tej dynamicznej dynastii to:
W programie koncertu, obok utworów rodziny Straussów, pojawiają się również kompozycje innych kompozytorów, takich jak Carl Michael Ziehrer, Franz von Suppè, Hans Christian Lumbye czy Joseph Lanner.
Od 2008 roku marka Rolex jest strategicznym partnerem Filharmoników Wiedeńskich, a od 2009 roku pełni rolę wyłącznego sponsora. Ta współpraca podkreśla prestiż wydarzenia i jego powiązanie ze światem luksusu i wysokiej kultury.
tags: #koncert #noworoczny #pardon #madame
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.