Dzisiaj w Betlejem – Poznaj historię, tekst i głębokie znaczenie polskiej kolędy! - Niebanalne Prezenty

Dzisiaj w Betlejem: Historia, tekst i znaczenie polskiej kolędy

Kolęda "Dzisiaj w Betlejem" jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych polskich pieśni świątecznych. Jej radosny nastrój i proste, pełne nadziei słowa sprawiają, że od lat towarzyszy Polakom podczas Bożego Narodzenia. Choć jej popularność jest ogromna, wiele osób nie zna szczegółów dotyczących jej powstania, autora czy pełnego tekstu. Niniejszy artykuł przybliży te zagadnienia, prezentując najważniejsze informacje na temat tej wyjątkowej kolędy.

Początki i autorstwo kolędy

Pierwsze wzmianki dotyczące kolędy "Dzisiaj w Betlejem" sięgają drugiej połowy XIX wieku. W 1878 roku jej tekst został opublikowany w śpiewniku polskiego misjonarza, księdza Jana Siedleckiego. Ksiądz Siedlecki był założycielem Zgromadzenia Księży Misjonarzy, a jego "Śpiewnik Kościelny" był wielokrotnie wznawiany i jest wydawany do dnia dzisiejszego. Należy jednak zaznaczyć, że autor zarówno słów, jak i melodii kolędy "Dzisiaj w Betlejem" pozostaje nieznany.

Kolęda ta posiada aż 7 zwrotek, co jest dość znaczącą liczbą w porównaniu do wielu innych tradycyjnych pieśni. Jej popularność jest tak wielka, że na wzór jej melodii powstało wiele innych utworów, w tym pieśni patriotyczne, jak na przykład jedna z pieśni grudnia 1970 roku związana z wydarzeniami na Wybrzeżu. Istnieją również wersje protestancka i prawosławna, szczególnie popularne na terenach Ukrainy i Białorusi. Podobny tekst i melodię można odnaleźć we wschodniej kolędzie "Nebo i zemlia nyni torżestwujut".

Ilustracja przedstawiająca pierwszą stronę lub fragment starego śpiewnika z zapisaną kolędą

Treść i przesłanie kolędy

Kolęda "Dzisiaj w Betlejem" opowiada o wydarzeniach w Betlejem w noc narodzenia Jezusa. Prosta, lecz budząca wielką radość i nadzieję pieśń, opisuje najważniejsze momenty związane ze Świętą Rodziną: akt narodzin Mesjasza, pierwsze wspólne chwile oraz wizytę Trzech Mędrców ze Wschodu. Trzy ostatnie zwrotki stanowią hymn wysławiający Boga, który przyszedł na świat jako małe dziecko. Całość utworu dopełnia skoczny refren, którego melodia i tekst nadają kolędzie niezwykle lekki i wesoły ton.

Refren kolędy brzmi:

Ref.
Chrystus się rodzi, nas oswobodzi.
Anieli grają, króle witają,
Pasterze śpiewają, bydlęta klękają,
Cuda, cuda ogłaszają.

Choć kolęda ta jest często postrzegana jako radosna i uniwersalna, należy do grupy tzw. kolęd patriotycznych, co podkreśla jej głębokie znaczenie dla polskiej kultury.

Historia tradycji kolędowania w Polsce

Tradycja kolędowania w Polsce trwa od Wigilii do początku lutego. Zazwyczaj te cudowne pieśni, którymi są kolędy i pastorałki, śpiewamy z pamięci. Jednak niewiele osób potrafi powiedzieć coś więcej na temat pochodzenia czy historii konkretnych utworów. Kolęda "Dzisiaj w Betlejem", najprawdopodobniej pochodząca z okolic Małopolski, jest doskonałym przykładem tej sytuacji. Choć niektóre źródła wskazują, że jej tekst mógł powstać już w XVII wieku, pierwszy raz opublikowana została w 1878 roku w śpiewniku ks. Jana Siedleckiego. Zbiór ten, przeznaczony głównie dla młodzieży, zawierał znane świąteczne utwory, co znacząco wpłynęło na ich popularyzację.

"Dzisiaj w Betlejem" na przestrzeni lat i w kulturze

Popularność kolędy "Dzisiaj w Betlejem" sprawiła, że stała się ona inspiracją dla wielu artystów i twórców. Na jej bazie powstawały liczne utwory okolicznościowe. Protestancka wersja kolędy nosi tytuł "Dziś w Betlejemie", a jej tekst można znaleźć w różnych śpiewnikach, w tym w "Śpiewniku Pielgrzyma" i "Harfie Syjońskiej".

Współczesne interpretacje tej kolędy również cieszą się dużą popularnością. Przykładem może być płyta "Dzisiaj w Betlejem", wydana w 2013 roku, zawierająca tradycyjne polskie kolędy i pastorałki w wykonaniu braci franciszkanów oraz ich przyjaciół, w tym Ligii Jazgar i chórzystów Voce Angeli. Świeże aranżacje i modlitewny charakter wykonań na tej płycie pomagają zbliżyć się do Tajemnicy Bożego Narodzenia.

Dzisiaj w Betlejem

Przykładowe zwrotki i wersje kolędy

Wśród wielu zwrotek kolędy "Dzisiaj w Betlejem" znajdują się między innymi:

  • "Dzisiaj w Betlejem, dzisiaj w Betlejem wesoła nowina, / Że Panna czysta, że Panna czysta porodziła Syna."
  • "Gdy się Chrystus rodzi i na świat przychodzi, / Ciemna noc w jasnościach promienistych brodzi."
  • "Jezus malusieńki leży wśród stajenki, / Płacze z zimna nie dała mu Matula sukienki."

Istnieją również inne, znane kolędy, które nawiązują tematycznie do wydarzeń w Betlejem, takie jak:

  • "Anioł pasterzom mówił"
  • "Gdy się Chrystus rodzi"
  • "Jezus malusieńki"
  • "Mizerna cicha"
  • "Pójdźmy wszyscy do stajenki"
  • "Przybieżeli do Betlejem"
  • "Wśród nocnej ciszy"
  • "W żłobie leży"
  • "Wesołą nowinę"

Każda z tych kolęd wnosi własną perspektywę na wydarzenia Bożego Narodzenia, wzbogacając bogactwo polskiej tradycji muzycznej.

Grafika przedstawiająca szopkę betlejemską z postaciami Świętej Rodziny i pasterzy

Podsumowanie

"Dzisiaj w Betlejem" to nie tylko popularna kolęda, ale również ważny element polskiego dziedzictwa kulturowego. Jej nieznane autorstwo, bogata historia publikacji oraz liczne inspiracje dla innych utworów świadczą o jej wyjątkowym charakterze. Radosne przesłanie i prostota słów sprawiają, że kolęda ta nadal wzrusza i raduje kolejne pokolenia Polaków, przypominając o cudzie Bożego Narodzenia.

tags: #dzisiaj #w #betlejem #dwa #glosy

Popularne posty: