Posługa nadzwyczajnego szafarza Komunii Świętej została wprowadzona przez Konferencję Episkopatu Polski 2 maja 1990 roku. Istota tej posługi jest określona przez szereg dokumentów kościelnych, w tym instrukcje dotyczące formacji i sposobu wykonywania tej funkcji, a także wskazania Konferencji Episkopatu Polski oraz Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej. Wskazania te znajdują się również w rytuale Sakramenty chorych.
Nadzwyczajny szafarz Komunii Świętej pomaga w rozdawaniu Komunii Świętej wiernym, szczególnie w sytuacjach, gdy przystępuje do niej większa liczba osób, a brakuje zwyczajnych szafarzy. Może to mieć miejsce, gdy kapłani są zajęci innymi czynnościami duszpasterskimi, lub gdy udzielanie Komunii Świętej utrudnia im stan zdrowia lub podeszły wiek. W przypadku osób obłożnie chorych i w podeszłym wieku, które nie mogą uczestniczyć we Mszy Świętej w kościele, nadzwyczajny szafarz zanosi im Komunię Świętą, co powinno mieć miejsce w niedziele i święta, po Mszy Świętej.
Liczba nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej powinna być dostosowana do wielkości parafii i liczby odprawianych Mszy Świętych. Zasadniczo nadzwyczajny szafarz powinien usługiwać podczas jednej Mszy Świętej dziennie, z możliwością zastępstwa w przypadku choroby lub wyjazdu poza parafię.
Nadzwyczajni szafarze Komunii Świętej, ubrani w alby, zajmują miejsce w prezbiterium lub w miejscach przeznaczonych dla innych osób pełniących funkcje liturgiczne. W żadnym wypadku nie powinni znajdować się w zakrystii podczas Mszy Świętej.
Po przyjęciu Komunii Świętej przez kapłana, nadzwyczajni szafarze przystępują do ołtarza i z jego rąk otrzymują naczynia zawierające postacie eucharystyczne, które następnie rozdają wiernym. Kapłan podaje Komunię Świętą nadzwyczajnemu szafarzowi, najlepiej pod obiema postaciami przez zanurzenie lub bezpośrednie picie z kielicha. Następnie kapłan podaje szafarzowi naczynie z komunikantami i razem z nim przystępuje do rozdzielania Komunii Świętej.
W przypadku rozdzielania Komunii Świętej z naczynia znajdującego się w tabernakulum, zazwyczaj przynosi je na ołtarz prezbiter w czasie śpiewu „Baranku Boży”, jednak wyjątkowo może to uczynić nadzwyczajny szafarz. Po zakończeniu udzielania Komunii Świętej, kapłan i pomocnik wracają do ołtarza. Kapłan zanosi puszkę z Najświętszym Sakramentem do tabernakulum, po czym wraca do ołtarza i puryfikuje pateny i kielich. Jedynie w wyjątkowych wypadkach świecki pomocnik zanosi puszkę z Najświętszym Sakramentem do tabernakulum, przyklękając na jedno kolano przed zamknięciem drzwiczek.
Zgodnie z zasadą podziału funkcji w zgromadzeniu liturgicznym, nadzwyczajny szafarz Komunii Świętej zasadniczo nie powinien pełnić innych posług liturgicznych, takich jak lektor czy komentator. Może to czynić jedynie wyjątkowo, gdy brakuje odpowiednich osób, a jego czynności musiałby wykonać odprawiający kapłan.
Do zasadniczych obowiązków nadzwyczajnego szafarza Komunii Świętej należy również pomoc w zanoszeniu Komunii Świętej chorym i niepełnosprawnym. W przeddzień udzielenia Komunii Świętej chorym, szafarz powinien ich odwiedzić. W ramach duchowego przygotowania, należy delikatnie zapytać chorego, czy pragnie przyjąć sakrament pokuty przed Komunią Świętą, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, powiadomić proboszcza. Takie odwiedziny są szczególnie potrzebne w początkowym okresie zanoszenia choremu Komunii Świętej.
Nadzwyczajny szafarz zanosi Komunię Świętą do chorego w specjalnie do tego celu wykonanym naczyniu, umieszczonym w odpowiedniej bursie, którą zawiesza na szyi. Swoją posługę poza Mszą Świętą, pomocnik może pełnić w ubraniu cywilnym, ale odświętnym i poważnym.
Posługa nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej ma swoje korzenie w historii Kościoła. Już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, gdy Kościół był prześladowany, wierni, którzy z różnych powodów nie mogli uczestniczyć we Mszy Świętej (np. z powodu podeszłego wieku, opieki nad dzieckiem czy zagrożenia życia), przyjmowali Eucharystię w domu od osób świeckich, które przynosiły Komunię Świętą. Była to tradycja, że każdy, kto wierzy w Chrystusa, przyjmuje Jego Ciało pod postacią Eucharystii.
W II wieku tradycję tę potwierdzają zapisy m.in. św. Justyna Męczennika. W starożytności, gdy Eucharystia była sprawowana tylko w niedziele i święta, wierni zabierali do domu Komunię Świętą i spożywali ją w ciągu tygodnia. Wraz z rozwojem chrześcijaństwa i zmianami w jego praktyce, w tym dyskusjami na temat realnej obecności Chrystusa w Eucharystii, wierni przyjmowali Komunię Świętą rzadziej, a w XIII wieku Sobór Laterański IV określił obowiązek przyjmowania Komunii Świętej przynajmniej raz w roku.
Zmiana nastąpiła wraz z instrukcją „Sancta Tridentina Synodus” z 1905 roku, która zachęcała do częstszego karmienia się Ciałem Chrystusa. W duchu posoborowej odnowy Kościoła, papież Paweł VI zreorganizował posługi w Kościele, przekształcając tzw. święcenia niższe w posługi lektora i akolity. W 1973 roku Kongregacja Sakramentów Świętych wydała instrukcję „Immensae caritatis”, która ułatwiła przyjmowanie komunii sakramentalnej. W niektórych częściach świata, gdzie występował problem z dostępnością kapłanów, konferencje episkopatu skorzystały z tej możliwości od razu.
W Polsce kandydaci na nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej powinni odznaczać się zaangażowaniem w życie Kościoła, wzorowym życiem moralnym oraz poważaniem wśród duchowieństwa i wiernych. Powinni również znać podstawowe prawdy katechizmowe i najważniejsze zagadnienia teologiczno-liturgiczne.
Dana wspólnota parafialna, reprezentowana przez proboszcza, zgłasza do biskupa kandydata na szafarza. Kandydat powinien odznaczać się dobrą opinią wśród wiernych, potwierdzoną świadectwem życia. Kluczowe jest życie w związku sakramentalnym (małżeńskim), a w przypadku osób stanu wolnego - zaangażowanie w życie Kościoła, np. poprzez przynależność do wspólnoty religijnej. Kandydat powinien mieć ukończone 25 lat i przejść odpowiedni kurs formacyjny, który trwa zazwyczaj od kwietnia do października i obejmuje kilkanaście spotkań dotyczących m.in. historii Kościoła i teologii.
Po zakończeniu kursu szafarz otrzymuje od biskupa misję pełnienia posługi na jeden rok. Jest to okres próbny, ponieważ wspólnota może go nie przyjąć, mogą wydarzyć się zmiany w jego życiu, może wyjechać lub sam zrezygnować. Po roku proboszcz pisze prośbę do biskupa o przedłużenie misji na kolejny rok. Szafarz otrzymuje pozwolenie na udzielanie Komunii Świętej. Szafarzami mogą zostać zarówno mężczyźni, jak i kobiety, przy czym dla kobiet funkcja ta jest zarezerwowana dla sióstr zakonnych.
W społeczeństwie pojawiają się różne opinie na temat roli nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej. Niektórzy uważają, że osoba świecka nie ma moralnego prawa dotykać Ciała Pańskiego, podczas gdy inni podkreślają, że liczy się głębia duchowego przeżycia, a nie to, kto udziela Komunii. Pojawiają się również głosy krytykujące potrzebę istnienia szafarzy, argumentując, że w parafiach jest wystarczająca liczba księży.
Ks. Marek Janowski podkreśla, że nadzwyczajni szafarze są wyrazem tego, co przyniosła posoborowa reforma liturgiczna, zakładająca większą aktywność świeckich w Kościele. Wskazuje na fakt, że w krajach o małej liczbie powołań kapłańskich, nadzwyczajni szafarze funkcjonują od wielu lat i są istotnym elementem duszpasterstwa. Podkreśla również, że Kościół to żywy organizm, gdzie wszyscy mają swoje miejsce, a to, czy Pan Jezus przyjdzie przez posługę księdza, siostry zakonnej, czy szafarza, nie ma znaczenia, jeśli są to sytuacje nadzwyczajne. Celem nadrzędnym jest umożliwienie lub ułatwienie przyjęcia Komunii Świętej, zwłaszcza chorym.
Należy podkreślić, że nadzwyczajni szafarze nie zastępują księży, lecz pomagają, gdy brakuje zwyczajnych szafarzy. Dostępność Komunii Świętej jest celem nadrzędnym, a to, kto podaje Chleb do spożycia, jest sprawą drugoplanową. Przyjmujemy Ciało Chrystusa, a nie ręce szafarza.
Posługa nadzwyczajnego szafarza Komunii Świętej jest ważnym elementem duszpasterstwa Kościoła, mającym na celu zapewnienie wiernym dostępu do sakramentów, szczególnie w sytuacjach niedoboru kapłanów lub trudności z uczestnictwem we Mszy Świętej. Długą historię i głębokie podstawy teologiczne, a jej rozwój jest odpowiedzią na potrzeby wspólnoty wierzących.
tags: #komunia #z #rak #szafarza
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.