Jak Rozliczać Godziny Ponadwymiarowe Nauczycieli w Dni Wolne od Zajęć? Sprawdzone Metody! - Niebanalne Prezenty

Rozliczanie godzin ponadwymiarowych nauczycieli w dni wolne od zajęć

Kwestia rozliczania godzin ponadwymiarowych nauczycieli w okresach przerw świątecznych oraz innych dni wolnych od zajęć budzi wiele wąفهń. Odpowiedzi na te pytania dostarczają zarówno przepisy prawa, jak i orzecznictwo sądowe, a także interpretacje organów kontrolnych, takie jak Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO).

Godziny ponadwymiarowe a przerwy świąteczne

Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku, odnosząc się do rozliczenia godzin ponadwymiarowych za okres przerwy świątecznej, jednoznacznie stwierdziła, że wypłata wynagrodzenia za niezrealizowane w tym okresie godziny nie ma umocowania w obowiązującym porządku prawnym. Brak jest podstaw do twierdzenia, że nauczyciel pozostawał w gotowości do wykonywania pracy, ponieważ w okresie przerwy świątecznej szkoła nie organizuje zajęć dydaktycznych, wychowawczych ani opiekuńczych, co uniemożliwia świadczenie pracy.

Wystąpienie pokontrolne skierowane do wójta gminy Nowy Dwór kwestionowało wypłatę wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które zgodnie z planem zajęć przypadałyby na dni przerwy świątecznej. Izba podkreśliła, że w sytuacji, gdy szkoła nie organizuje zajęć, a nauczyciel ich nie realizuje, nie może wystąpić sytuacja gotowości do wykonania pracy, uzasadniająca wypłatę wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe.

schemat przedstawiający okres przerwy świątecznej w roku szkolnym i jego wpływ na godziny ponadwymiarowe

Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawie godzin ponadwymiarowych

Kwestia gotowości nauczyciela do wykonywania pracy w godzinach ponadwymiarowych była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 24 marca 1987 r. (sygn. akt III PZP 3/87) Sąd wskazał, że podstawowym warunkiem uznania za usprawiedliwione nieodbycie przez nauczyciela zajęć w godzinach ponadwymiarowych jest jego gotowość do odbycia tych zajęć. Jednocześnie podkreślono, że na nauczyciela nie nakłada się obowiązku gotowości do wykonania zajęć w godzinach ponadwymiarowych w dniach, w których zgodnie z prawem zajęcia te nie odbywają się w szkole.

Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 marca 1989 r. (III PZP 53/88), wskazując na brak przepisów rangi ustawowej gwarantujących nauczycielom wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, których nie wypracowali z powodu dni wolnych od zajęć wynikających z przerw świątecznych.

Podstawy prawne rozliczania wynagrodzenia

RIO odwołała się do przepisów Kodeksu pracy:

  • Art. 80 Kodeksu pracy: Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.
  • Art. 81 Kodeksu pracy: Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego, zimowa przerwa świąteczna trwa od 23 do 31 grudnia (lub od 22 do 31 grudnia, jeśli 22 grudnia wypada w poniedziałek). W tym okresie szkoła nie organizuje zajęć, co wyklucza możliwość świadczenia pracy przez nauczyciela.

Godziny ponadwymiarowe a godziny nadliczbowe - kluczowe rozróżnienie

Często pojawia się nieporozumienie między pojęciami "godziny ponadwymiarowe" a "godziny nadliczbowe". Należy podkreślić, że są to dwa różne terminy:

  • Godziny ponadwymiarowe: Są to godziny realizowane powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych (tzw. pensum), ale nieprzekraczające normy 40 godzin tygodniowo.
  • Godziny nadliczbowe: To godziny pracy realizowane powyżej normy 40 godzin tygodniowo, które niekoniecznie muszą być godzinami zajęć z uczniami.

Zmiany w Karcie Nauczyciela od 1 września 2025 r.

Nowelizacja Karty Nauczyciela, wprowadzająca zmiany od 1 września 2025 r., ma na celu ujednolicenie zasad rozliczania godzin ponadwymiarowych i zapewnienie nauczycielom jasnych, jednolitych przepisów. Kluczowe zmiany obejmują:

  • Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe: Przysługuje w przypadku, gdy niezrealizowanie przydzielonych godzin nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do ich realizacji.
  • Ujednolicenie regulacji: Wprowadzono jednolite zasady dotyczące prawa nauczycieli do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, zarówno w szkołach samorządowych, jak i rządowych.
  • Rozliczanie w tygodniach z dniami wolnymi: Nowe przepisy regulują rozliczanie godzin ponadwymiarowych w tygodniach z dniami ustawowo wolnymi od pracy, dniami usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela oraz w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w trakcie tygodnia.

Dotychczasowe przepisy nie regulowały jednolicie tych kwestii w szkołach samorządowych, a orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywało na brak podstaw do pomniejszania pensum w niektórych sytuacjach.

Wyjątki od zasady braku wynagrodzenia za niezrealizowane godziny

Istnieją sytuacje, w których nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, nawet jeśli nie zostały one zrealizowane z przyczyn niezależnych od niego:

  • Realizacja innych obowiązków opiekuńczych lub wychowawczych: Na polecenie dyrektora, nauczyciel może realizować inne zadania, np. opiekę nad uczniami podczas wycieczki.
  • Niezrealizowanie zajęć indywidualnego przygotowania przedszkolnego lub nauczania: Jeśli nastąpiło to z przyczyn niezależnych od nauczyciela, a był on gotów do ich realizacji.
  • Korzystanie z urlopu szkoleniowego: Godziny ponadwymiarowe przypadające w okresie urlopu szkoleniowego traktuje się jak godziny faktycznie przepracowane.
  • Wykonywanie czynności związkowych: Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas wykonywania doraźnych czynności związkowych, co może obejmować również godziny ponadwymiarowe, które nie zostały zrealizowane z tego powodu.

Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nauczyciela 2025 - jak rozliczać i kiedy przysługuje

Obliczanie wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe

Od 1 września 2025 r. stawka wynagrodzenia za jedną godzinę ponadwymiarową będzie obliczana na podstawie art. 35 ust. 3f Karty Nauczyciela. Miesięczna liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć obliczana jest jako iloczyn tygodniowego pensum i współczynnika 4,16 (z zaokrągleniem do pełnych godzin).

Przykład obliczenia dla nauczyciela z pensum 18 godzin:

6211 zł (przykładowe wynagrodzenie zasadnicze) : 75 godzin (miesięczna liczba godzin) = 82,81 zł za godzinę ponadwymiarową.

Wysokość wynagrodzenia za godzinę ponadwymiarową zależy od zajmowanego stanowiska i liczby godzin realizowanych w ramach tygodniowego pensum.

Informacje o warunkach zatrudnienia

Pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o obowiązującej go dobowej i tygodniowej normie czasu pracy oraz dobowym i tygodniowym wymiarze czasu pracy. Informacje o liczbie godzin ponadwymiarowych nie muszą być wpisywane do informacji o warunkach zatrudnienia, jednak pracodawca może rozszerzyć te informacje o dodatkowe elementy.

infografika porównująca godziny ponadwymiarowe i nadliczbowe

tags: #jak #wyliczyc #godziny #naliczbowe #nauczyciela #gdy

Popularne posty: