Wschód słońca w dniu dożynek (ang. Sunrise on the Reaping) to dystopijna powieść autorstwa amerykańskiej pisarki Suzanne Collins, stanowiąca drugi prequel oryginalnej trylogii Igrzyska śmierci. Książka, której premiera miała miejsce 18 marca 2025 roku, przenosi czytelników w świat Panem 24 lata przed wydarzeniami z pierwszej części, zgłębiając tematykę manipulacji politycznej, siły propagandy oraz mechanizmów kontroli społecznej w reżimie totalitarnym.
Fabuła powieści rozgrywa się podczas Drugiego Ćwierćwiecza Poskromienia, specjalnej edycji Głodowych Igrzysk, w której każdy dystrykt musiał wystawić podwójną liczbę trybutów. Inspiracją dla Suzanne Collins były idee szkockiego filozofa Davida Hume’a dotyczące bezwarunkowego poddania się oraz „łatwości, z jaką wielu jest rządzonych przez nielicznych”. Tytuł książki nawiązuje do filozofii Hume’a i rozróżnienia między rozumowaniem indukcyjnym a dedukcyjnym, co znajduje odzwierciedlenie w postawie Haymitcha Abernathy'ego, który początkowo pogodził się z losem i wykazywał bierne podporządkowanie.
Akcja powieści skupia się na postaci Haymitcha Abernathy'ego, mieszkańca Dystryktu 12, który aby utrzymać rodzinę, nielegalnie pędzi bimber. W dniu szesnastych urodzin Haymitcha odbywa się losowanie trybutów na 50. Głodowe Igrzyska. Z okazji Drugiego Ćwierćwiecza Poskromienia, każdy dystrykt miał wysłać na arenę podwójną liczbę uczestników. Podczas losowania w Dystrykcie 12, jeden z wybranych trybutów próbuje uciec i zostaje zastrzelony.
W powstałym chaosie Haymitch stara się chronić Lenore Dove przed Strażnikami Pokoju. Okrutna opiekunka trybutów z Dystryktu 12, Drusilla Sickle, oraz kamerzysta Plutarch Heavensbee, wyznaczają Haymitcha na trybuta w miejsce zabitego Woodbine'a, inscenizując ponownie losowanie. Po przybyciu do Kapitolu, trybuci z Dystryktu 12 zostają uznani za „czarne konie”. Podczas Parady Trybutów dochodzi do wypadku rydwanu, w którym ginie Louella. Haymitch, w akcie buntu, niesie jej ciało wzdłuż trasy parady i składa je u stóp prezydenta Snowa, po czym kpiąco bije mu brawo. Zostaje zabrany do domu Plutarcha Heavensbee’ego, gdzie prezydent Snow grozi mu bolesną śmiercią za dalsze buntowanie się.
Ponieważ Dystrykt 12 nie ma żyjących zwycięzców, trybuci otrzymują za mentorki Wiress z Dystryktu 3 oraz Mags z Dystryktu 4. Szybko formują się rywalizujące sojusze między zawodowcami (Dystrykty 1, 2, 4 i 5) a pozostałymi trybutami, nazywającymi siebie „nowicjuszami”. Podczas treningów Beetee, były zwycięzca zmuszony do mentorowania własnego syna Amperta, rekrutuje Haymitcha do tajnego planu sabotażu areny. Plutarch przekazuje Haymitchowi informacje o planie i organizuje pożegnalną rozmowę telefoniczną z Lenore Dove, aby zdobyć jego zaufanie. Haymitch zgadza się zdetonować ładunki wybuchowe, mające zalać systemy komputerowe areny.
Igrzyska rozpoczynają się na oszałamiająco pięknej, lecz śmiercionośnej arenie, pełnej trucizn. Haymitch opuszcza sojusz nowicjuszy, aby zrealizować plan sabotażu. Pierwszego dnia ginie Wyatt.
Przez krótki czas Haymitchowi towarzyszy Lou Lou, która wkrótce umiera od toksycznego pyłku kwiatowego. Następnie Haymitch łączy siły z Ampertem, by wejść do kanału zaprojektowanego do wypuszczania genetycznie zmodyfikowanych stworzeń („zmieszańców”) i doprowadzić do eksplozji niszczącej podziemny zbiornik wody. Powódź nie unieruchamia jednak całkowicie areny, a zmiechy zabijają Amperta. Następnie Haymitch wpada na wrogich zawodowców, jednak zostaje ocalony przez Maysilee, która używa zatrutej dmuchawki.
Zdeterminowany, by znaleźć inny sposób zniszczenia areny, Haymitch przekonuje Maysilee do zbadania jej obrzeży. Natrafiają na dwie zawodowe trybutki i podczas ucieczki spotykają trzech organizatorów wykonujących prace konserwacyjne; Maysilee i Maritte zabijają ich. Haymitch i Maysilee odnajdują generator energii na skraju areny. Chroniące go pole siłowe odbija wszystkie rzucane w nie przedmioty. Po odejściu od Haymitcha, Maysilee zostaje zabita przez zmieszańce, które zostały na nią nasłane za zabicie organizatorów.
Gdy pozostaje już tylko troje trybutów, Haymitch odnajduje ostatnią nowicjuszkę, Wellie, która jest na skraju wygłodzenia. Odchodzi od dziewczynki w poszukiwaniu drewna na ognisko, a kiedy wraca, odkrywa, że w czasie jego nieobecności Wellie została zabita przez ostatnią zawodowczynię - trybutkę z Dystryktu 1, Silkę. Podczas ostatecznej konfrontacji na skraju areny Silka ginie, gdy jej topór, który rzuciła w Haymitcha, odbija się od pola siłowego, a następnie wraca i wbija się jej w czaszkę. Po zwycięstwie, ciężko ranny Haymitch próbuje zdetonować ostatni ładunek.
Haymitch budzi się w Kapitolu i zostaje zmuszony do udziału w publicznych wydarzeniach. Uświadamia sobie, że transmitowane igrzyska zostały poddane znacznej obróbce, aby nie ukazywać żadnych oznak buntu i przedstawić go jako egoistę. Prezydent Snow żegna się z nim słowami: „Miłego powrotu do domu”.
Po powrocie do Dystryktu 12 Haymitch odkrywa, że jego dom spłonął, a matka i brat, którzy się w nim znajdowali, nie żyją. Spotkanie z Lenore Dove na łące kończy się tragedią, gdy Haymitch nieświadomie podaje jej zatrutego żelka z opakowania podrzuconego przez prezydenta Snowa. Lenore Dove umiera w jego ramionach, prosząc go, by zapobiegł kolejnemu „wschodowi słońca w dniu dożynek”. Pogrążony w żałobie Haymitch popada w alkoholizm i odtrąca dawnych przyjaciół, aby zapewnić im bezpieczeństwo.
W epilogu, rozgrywającym się po wydarzeniach z oryginalnej trylogii, Haymitch opowiada Katniss i Peecie o swojej przeszłości i stracie wszystkich, których kochał. Jego postać jawi się teraz jako jeden z najtragiczniejszych bohaterów współczesnej literatury.
Dożynki były corocznym wydarzeniem organizowanym w każdym dystrykcie przed każdymi Głodowymi Igrzyskami. Ich głównym celem było wyłonienie trybutów nadchodzącej edycji. Po klęsce dystryktów w Mrocznych Dniach, Kapitol wprowadził Traktat o Zdradzie, który ustanowił Głodowe Igrzyska jako sposób na utrzymanie kontroli i przypominanie o buncie. Dożynki zostały opracowane jako ceremonia losowania trybutów.
W początkowych edycjach igrzysk, burmistrz każdego dystryktu odpowiadał za wyłonienie jednego chłopca i jednej dziewczyny spośród imion zebranych w puli. Losowanie stanowiło wydarzenie otwierające Głodowe Igrzyska i odbywało się 4 lipca we wczesnych godzinach popołudniowych. Jednak podczas Drugiego Ćwierćwiecza Poskromienia losowanie miało miejsce wcześniej, ponieważ Haymitch zakładał, że zakończy się już przed 13:00. Data losowania była niezmienna i zawsze przypadała na 4 lipca.
Ze względu na rozciągłość Panem na obszarze całej Ameryki Północnej, dożynki nie odbywały się w tym samym czasie w każdym dystrykcie z powodu różnic stref czasowych. Losowanie było obowiązkowym wydarzeniem dla całej ludności dystryktu, w szczególności dla osób w wieku podlegającym losowaniu. Nieobecność wiązała się z surowymi karami, takimi jak więzienie. Jedynym usprawiedliwieniem była ciężka choroba lub stan bliski śmierci.
Gdy zbliżała się pora losowania, mieszkańcy dystryktu zbierali się na placu przed Pałacem Sprawiedliwości. Przestrzeń ozdabiano sztandarami Panem, a wokół ustawiano kamery rejestrujące przebieg wydarzenia i reakcje tłumu oraz wybranych trybutów, ponieważ całość transmitowana była na żywo dla obywateli Kapitolu i całego kraju.
Na placu mieszkańcy musieli zarejestrować się u urzędników rządowych. W filmie oddawali próbkę krwi w celu potwierdzenia tożsamości, co sugerowało, że dożynki pozwalały Kapitolowi na prowadzenie nieformalnego spisu ludności dystryktu i upewnienie się, że wszyscy zobowiązani do obecności stawili się na miejscu. Każda grupa wiekowa dzieci kwalifikująca się do losowania znajdowała się w wydzielonych linami sektorach, oddzielonych według płci - najstarsi z przodu, najmłodsi z tyłu. Na podium przed Pałacem Sprawiedliwości gromadzili się przedstawiciele władz dystryktu - burmistrz, opiekun trybutów oraz dawni zwycięzcy Głodowych Igrzysk.
O ustalonej godzinie burmistrz występował przed tłumem, recytując historię powstania Panem, Mrocznych Dni, wprowadzając zasady Głodowych Igrzysk oraz opowiadając o nagrodach i bogactwach płynących ze zwycięstwa. Następnie odczytywał listę dotychczasowych zwycięzców z dystryktu. Po krótkich uwagach opiekun losował nazwiska z dwóch oddzielnych szklanych kul - jednej dla dziewcząt i jednej dla chłopców. Wielu obywateli Kapitolu oraz mieszkańców dystryktów często obstawiało, kto zostanie wybrany.
Podczas 10., 50., 74. i 75. Głodowych Igrzysk w Dystrykcie 12, burmistrz lub opiekun zawsze wyczytywali najpierw dziewczynę, a potem chłopaka. Po ogłoszeniu nazwiska trybuta, wybrana osoba podchodziła na scenę, by zostać przedstawiona dystryktowi. Inne dziecko tej samej płci w wieku od 12 do 18 lat mogło zgłosić się na ochotnika, by zająć jego miejsce - wówczas procedurę powtarzano dla drugiego trybuta. Jeśli nikt się nie zgłosił, dwaj wybrani uczestnicy byli oficjalnie ogłaszani reprezentantami dystryktu w tegorocznych Głodowych Igrzyskach.
Po tym trybuci zostawali zaprowadzeni do Pałacu Sprawiedliwości, gdzie otrzymywali godzinę na spotkanie z rodziną, przyjaciółmi oraz innymi bliskimi, by się pożegnać i poczynić ostatnie przygotowania. Następnie byli odprowadzani do czekającego na zewnątrz samochodu, który przewoził ich wraz z partnerem z dystryktu na dworzec kolejowy. Tam wsiadali do pociągu razem z opiekunem i mentorem/mentorami, udając się do Kapitolu.
Opiekun trybutów w każdym dystrykcie miał obowiązek wylosować imię jednego chłopca i jednej dziewczyny z dwóch oddzielnych szklanych kul, zawierających losy wszystkich uprawnionych osób z danego dystryktu. Do losowania mogły przystąpić wyłącznie osoby w wieku od 12 do 18 lat. Gdy ktoś kończył 19 lat, oficjalnie przestawał podlegać losowaniu.
Po ukończeniu dwunastu lat nazwisko potencjalnego trybuta trafiało do puli losowania jeden raz. Wpisy sumowały się z każdym kolejnym rokiem, więc w wieku trzynastu lat nazwisko dodawano po raz drugi, w wieku czternastu - po raz trzeci i tak dalej. Mieszkańcy poszczególnych dystryktów w wieku od 12 do 18 lat mogli ubiegać się o astragale, które zapewniały roczny przydział zboża i oleju, również w imieniu członków swojej rodziny. Każdy pobrany astragal oznaczał dodanie kolejnego losu z ich nazwiskiem do puli losowania, sumowanego z każdym rokiem korzystania z nich.
Przykładowo, nazwisko szesnastoletniej Katniss Everdeen pojawiało się w puli dwadzieścia razy, ponieważ przez pięć lat pobierała astragale dla siebie, swojej siostry i matki. Gale Hawthorne, pobierając astragale za pięciu członków rodziny (i siebie) przez siedem lat, miał swoje nazwisko w kuli aż czterdzieści dwa razy.
Inna osoba w wieku podlegającym losowaniu mogła zgłosić się na ochotnika, by zająć miejsce wylosowanego trybuta. Zgłoszenie odbywało się głośno, zazwyczaj w formie okrzyku w rodzaju: "Zgłaszam się na ochotnika!". Sam akt ochotniczego zgłoszenia był w większości dystryktów rzadkością, głównie dlatego, że udział w Głodowych Igrzyskach powszechnie postrzegano jako wyrok śmierci. Ochotnicze zgłoszenia były jednak znacznie częstsze w tzw. dystryktach zawodowców (1, 2 i 4), gdzie udział w igrzyskach uznawano za wielki zaszczyt. W tych dystryktach wielu młodych ludzi było od dzieciństwa nielegalnie szkolonych w różnych formach walki i przetrwania.
Zasady dotyczące zgłaszania się na ochotnika nie zostały w pełni sprecyzowane, pozostając niejasne. W większości dystryktów proces ten był prosty z racji swojej rzadkości. Jednak w dystryktach zawodowych był bardziej skomplikowany - losowanie w tych dystryktach trwało godzinami. Nie wiadomo, w jaki sposób ostatecznie wybierano trybuta, jeśli zgłosiło się więcej niż jeden ochotnik. Dodatkowo, trybut, za którego ktoś się zgłaszał, nie mógł z kolei zgłosić się na ochotnika zamiast ochotnika.
Co 25 lat trybutów wybierano w odmienny sposób w ramach specjalnej, ćwierćwiecznej edycji Głodowych Igrzysk, znanej jako Ćwierćwiecze Poskromienia. Te szczególne igrzyska organizowano, aby podtrzymywać wśród ludności pamięć o konieczności ich rozgrywania, jednocześnie wprowadzając znaczący zwrot do zwykłego przebiegu zawodów, powiązany z działaniami rebeliantów podczas Mrocznych Dni. Instrukcje dotyczące konkretnego roku Ćwierćwieczy Poskromienia znajdowały się w specjalnej kopercie odczytywanej przez prezydenta przed losowaniem.
W powieści pojawia się szereg postaci, które odgrywają kluczowe role w historii Haymitcha:
W książce ujawniono również, że Haymitch przyjaźnił się z rodzicami Katniss Everdeen, Burdockiem i Astrid. Mentorami Haymitcha byli Mags i Wiress, ponieważ nie wiadomo, co stało się z Lucy Gray, zwyciężczynią z 12. dystryktu. Ponadto, przeszłość Beetee'ego została zgłębiona - Snow ukarał go za bawienie się kanałami komunikacyjnymi Kapitolu, wysyłając jego syna Amperta na arenę, co zmusiło Beetee'ego do mentorowania własnego dziecka.
Pre-premierowe informacje i publikacje:
W pierwszym tygodniu sprzedaży Wschód słońca w dniu dożynek sprzedał się w ponad 1,5 miliona egzemplarzy na całym świecie, co stanowi największy debiut spośród wszystkich tytułów z serii Igrzyska śmierci.
Reżyserem nadchodzącej adaptacji filmowej został Francis Lawrence, który pracował nad poprzednimi czterema filmami z serii. Za scenariusz odpowiada Billy Ray. Premiera filmu zaplanowana jest na 20 listopada 2026 roku.
Zdjęcia do filmu miały rozpocząć się w styczniu 2025 roku, a oficjalnie kręcono je w Los Angeles (Kalifornia, USA), Poczdamie (Niemcy) i Somiedo (Hiszpania). W obsadzie znaleźli się między innymi:
Po raz pierwszy w historii serii, książka i adaptacja filmowa zostały ogłoszone tego samego dnia. Reżyser Francis Lawrence opowiadał o wyzwaniach związanych z obsadzeniem młodego Haymitcha Abernathy'ego, porównując je do procesu obsadzenia Toma Blytha w roli młodego Coriolanusa Snowa w filmie Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży.
W prequelu przedstawiono również origin broszki Kosogłosa, którą nosiła Katniss. Pierwotnie dostała ją Maysilee od Tam. Ujawniono także, jak zginęła rodzina Haymitcha - matka i brat zginęli w pożarze tego samego dnia, w którym wrócił do 12. dystryktu. Zdradzono również przyczynę śmierci Lenore Dove - prezydent Snow podrzucił jej zatrute słodycze, które miały być prezentem od Haymitcha.
tags: #co #to #sa #dozynki #z #igrzysk
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.