W 82. Konkursie Szopek Krakowskich zaprezentowano wyjątkowe dzieło, które połączyło wieloletnią tradycję z nowoczesnością - szopkę inspirowaną Politechniką Krakowską. To pierwszy tego typu projekt w historii krakowskiego szopkarstwa, wpisanego na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Mistrz sztuki szopkarskiej, Filip Fotomajczyk, stworzył unikatową szopkę, której motywami przewodnimi są architektura gmachów Politechniki Krakowskiej, tradycje uczelni oraz postać jej patrona, Tadeusza Kościuszki, a także profesorów i studentów.
Oficjalna prezentacja szopki odbyła się 5 grudnia 2024 roku w ramach konkursu szopek krakowskich, który rozpoczął się ekspozycją na Rynku Głównym. Po prezentacji dzieło zostało przeniesione do siedziby Muzeum Krakowa - Pałacu Krzysztofory, gdzie było oceniane przez jury i można je było podziwiać na wystawie pokonkursowej.
Parter szopki nawiązuje bezpośrednio do architektury gmachu głównego Politechniki Krakowskiej przy ulicy Warszawskiej, dawnych Koszar Arcyksięcia Rudolfa. W portalu wejściowym widnieje Lajkonik, otoczony przez rektora i kadrę profesorską. Na dachu centralnego ryzalitu gmachu, pod portalem pałacu Maciejowskiego (obecnie siedziby Katedry Historii Architektury i Konserwacji Zabytków WA przy ul. Kanoniczej 1 w Krakowie), w gotyckiej absydzie umieszczona została Święta Rodzina. Adorują ją zastępy anielskie oraz Orszak Trzech Króli. Na bocznych ryzalitach natomiast tańczą krakowiacy.
Podstawka szopki, z motywem wolego oka, zdobi logo Politechniki Krakowskiej wraz z napisem nawiązującym do zbliżającego się jubileuszu uczelni. Budynek gmachu głównego Politechniki, ze względu na swoją symetrię, doskonale wpisał się w koncepcję szopki, wykorzystując jego historyczny wizerunek. Barokowy portal, zwieńczony herbem Krakowa, został wkomponowany w bryłę kościoła św. Floriana, miejsca inauguracji roku akademickiego Politechniki.
Na piętrze powyżej Świętej Rodziny, w miejscu tradycyjnie zajmowanym przez postać św. Floriana, znajduje się Tadeusz Kościuszko - patron uczelni. Obok niego, zamiast panopliów, umieszczono przyrządy miernicze. W oknach rozświetlają się witraże przedstawiające studentkę i studenta PK, nawiązujące do witraży w budynku głównym uczelni. Nad nimi obraca się Gwiazda Betlejemska.
Prawe i lewe skrzydło szopki w fantazyjny sposób nawiązują do budynków Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Wydziału Architektury - dawnego pałacu królewskiego w Łobzowie. Centralną wieżą jest odnawiana w tym roku hejnalica kościoła Mariackiego, ozdobiona wimpergami zapożyczonymi z portalu Kościoła Dominikanów i zwieńczona orłem białym. Na bazach bocznych wież znajdują się neogotyckie wieżyczki, nawiązujące do kaplicy bł. Bronisławy oraz wejścia na Kopiec Kościuszki.
Politechnika Krakowska, jako uczelnia zajmująca się m.in. promowaniem dobrej architektury i wspieraniem młodych architektów, stworzyła szopkę z okazji jubileuszu 80-lecia swojego istnienia. Dzieło to ma w wyjątkowy sposób podkreślić więź między uczelnią a kulturą regionu. Krakowska tradycja szopkarstwa, doceniona przez UNESCO, doskonale oddaje ducha tradycji, jednocześnie dając przestrzeń do twórczej interpretacji.
„Mamy nadzieję, że 2-metrowa szopka, posadowiona w scenerii gmachu głównego Politechniki Krakowskiej i wzbogacona w kolejnych piętrach kompozycji elementami i detalami architektonicznymi pozostałych historycznych budynków PK, wyróżni się w tegorocznym konkursie” - mówił prof. Krzysztof Kluszczyński, przewodniczący Komitetu Jubileuszowego 80-lecia PK.
Szopka inspirowana Politechniką Krakowską została wykonana na bazie konstrukcji drewnianej, z elementami wykonanymi z kartonu i staniolu. Proces tworzenia szopki krakowskiej obejmuje szereg etapów, od wyrysowywania i tworzenia elementów konstrukcji z tektury litej i kleju, po montaż oświetlenia i ustawienie podstawowej konstrukcji. Filmy edukacyjne poświęcone tradycyjnej szopce krakowskiej prezentują szczegółowo wybrane techniki i sposoby jej wykonania.
Twórcy, często amatorzy, budują szopki, aby wyrazić swój zachwyt nad zabytkami Krakowa i miłość do tego miasta. Praca nad szopką wymaga ogromnego zaangażowania i czasu. Materiały wykorzystywane do budowy to m.in. cienki bristol, specjalna tektura, karton, PCW czy drewniane listewki. Konstrukcja musi być stabilna i wytrzymała, dlatego niezbędny jest wewnętrzny, wzmacniający szkielet.
Po przygotowaniu konstrukcji następuje oklejanie modelu cynfolią (staniolem), dodawanie witraży i ornamentów, takich jak gipsowe aniołki. Figurki, odlewane w gipsie, są ręcznie charakteryzowane i ubierane w wykonane własnoręcznie stroje. Często zmieniana jest koncepcja już w trakcie budowy, a poszczególne elementy budowy mogą się różnić w zależności od twórcy.
Dzieła zgłoszone do 82. Konkursu Szopek Krakowskich, którego w tym roku było rekordowo 245, oceniło jury złożone z historyków, etnografów, historyków sztuki, architektów i plastyków. Ogłoszenie wyników tegorocznego konkursu nastąpiło 8 grudnia 2024 roku w Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory.
Autor szopki inspirowanej Politechniką Krakowską, Filip Fotomajczyk, zdobył Wyróżnienie Dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. W uzasadnieniu podkreślono jego „wrażliwość społeczną i dostrzeżenie miejskiej rocznicy integrującej społeczność akademicką Politechniki Krakowskiej”.
Szopki są pokazywane publiczności od 9 grudnia 2024 roku do 2 marca 2025 roku na wystawie pokonkursowej w Pałacu Krzysztofory. Szopka z politechnicznym rodowodem, po prezentacji na uczelnianej wigilii, powróciła na wystawę w Pałacu Krzysztofory.
Tradycja szopki krakowskiej sięga XIX wieku, kiedy to w środowisku murarzy i robotników budowlanych poszukujących zarobków w okresie jesienno-zimowym, popularne stało się budowanie przenośnych teatrzyków lalkowych. W formie wieżowego budyneczku z elementami przypominającymi architekturę starego Krakowa, ze Świętą Rodziną na pierwszym piętrze, zwyczaj ten był popularny aż do I wojny światowej.
Po krótkim okresie zapomnienia, w 1937 roku miłośnicy tradycji krakowskich zorganizowali I Konkurs Szopek Krakowskich. Z inicjatywy dr Jerzego Dobrzyckiego wydarzenie to miało na celu zachowanie i rozwijanie szopkarskich tradycji miasta. Przerwa w organizacji konkursów nastąpiła jedynie podczas II wojny światowej, a od 1946 roku tradycję kontynuuje Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
Szopka krakowska to smukła, wielopoziomowa, wieżowa, bogato zdobiona budowla, skonstruowana z lekkich materiałów. Charakteryzuje się nagromadzeniem fantazyjnie przetworzonych i połączonych ze sobą zminiaturyzowanych elementów zabytkowej architektury Krakowa. Jej wyjątkowość podkreśla wpisanie w 2014 roku na listę krajowego niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a w 2018 roku - jako pierwszego zjawiska z Polski - na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Konkurs na najpiękniejszą szopkę sprawił, że budowla ta staje się coraz bogatsza, bardziej wysmakowana i precyzyjna, zachowując przy tym swoje piękno. Jest zjawiskiem wyjątkowym w skali światowej, poematem koloru i światła, który budzi powszechny podziw i zachwyt.
tags: #budowa #szopka #krakowska #technologia
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.