Dlaczego Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego w Polsce to wyjątkowe święto? Sprawdź daty i tradycje! - Niebanalne Prezenty

Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego w Polsce

Przedstawiciele władz państwowych i samorządowych w Podlaskiem złożyli życzenia społeczności prawosławnej i wiernym innych obrządków wschodnich z okazji świąt Bożego Narodzenia obchodzonych według kalendarza juliańskiego. Wojewoda podkreślił, że jest to czas rodzinnych spotkań i życzył, aby przebiegały one w dobrej atmosferze, bez poczucia osamotnienia. Życzył również, aby narodziny Jezusa Chrystusa były źródłem wiary i nadziei na lepsze jutro, a Betlejemska Gwiazda oświetlała najkrótsze i najbezpieczniejsze drogi do dobrych celów.

Prezydent Białegostoku, Tadeusz Truskolaski, życzył obchodzącym Boże Narodzenie według tego kalendarza, by przy świątecznym stole nie zabrakło wiary w to, że świat może być lepszy. Podkreślił, że ten wyjątkowy czas powinien wypełnić szczęście, spokój i uśmiech.

Kalendarz juliański a Boże Narodzenie

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (PAKP) używa kalendarza juliańskiego do ustalania dat większości świąt religijnych, w tym Bożego Narodzenia. Według danych polskiej Cerkwi, ponad 90% parafii prawosławnych w kraju stosuje ten kalendarz, zwłaszcza we wschodniej Polsce, w tym w województwie podlaskim, gdzie znajdują się największe skupiska prawosławnych.

Duchowni prawosławni zwracają uwagę, że kalendarz juliański jest znacznie starszy od gregoriańskiego i był używany w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Do 1582 roku termin świąt był wspólny dla wszystkich. Reforma papieża Grzegorza XIII, wprowadzająca kalendarz gregoriański, spowodowała różnicę w datach.

Wskutek drobnych różnic w długości roku obu kalendarzy, które przez stulecia narastały, daty stałych świąt cerkiewnych według kalendarza juliańskiego wypadają obecnie trzynaście dni później niż w kalendarzu gregoriańskim.

Infografika porównująca kalendarz juliański i gregoriański z zaznaczeniem przesunięcia dat świąt

Powrót do "starego stylu"

Dziesięć lat temu polska Cerkiew formalnie powróciła do tzw. starego stylu. Chociaż większość parafii i tak korzystała z kalendarza juliańskiego w roku liturgicznym, od 1924 roku oficjalnie posługiwano się tzw. nowym stylem. Przedwojenna decyzja soboru biskupów spełniała wymogi formalne, ale brakowało woli hierarchów, aby ją w pełni wprowadzić w życie. W efekcie przez lata utrwalił się stan, w którym część parafii stosowała kalendarz gregoriański, podczas gdy zdecydowana większość pozostała przy tzw. starym stylu.

Wigilia i tradycje świąteczne

Boże Narodzenie w Kościele wschodnim poprzedza 40-dniowy post, który stanowi czas duchowego przygotowania do świąt. Wielu wiernych w tym okresie rezygnuje z posiłków mięsnych, a nawet nabiału, utrzymując szczególnie surowy post w ostatnim tygodniu przedświątecznym. Bezwzględny post obowiązuje w samą Wigilię.

Podczas postnej kolacji, która jest jedynym posiłkiem tego dnia (w klasztorach nie podaje się nawet ryb), wierni dzielą się prosforą. Jest to pszenny chleb używany w Cerkwi do konsekracji i komunii, stanowiący odpowiednik opłatka w Kościele katolickim. U pierwszych chrześcijan prosforą nazywano wszelkie dary przynoszone przez wiernych na nabożeństwa.

Współczesna prosfora ma kształt małych, jasnych krążków, mieszczących się w dłoni, przypominających małe chlebki. Składa się z dwóch części.

Zdjęcie prosfory, tradycyjnego chleba prawosławnego

Wielu prawosławnych zasiada do wigilijnej wieczerzy po wieczornym nabożeństwie, inni udają się do cerkwi na nocne uroczystości. Święta Bożego Narodzenia według tzw. starego stylu obchodzą również grekokatolicy, mieszkający m.in. na Podkarpaciu.

Liczba wiernych prawosławnych w Polsce

Prawosławie jest drugim co do liczby wiernych wyznaniem w Polsce. Hierarchowie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego szacują liczbę wiernych w kraju na 450-500 tysięcy. Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku (pytanie o wyznanie było dobrowolne), przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało niecałe 151,7 tys. osób. Przyjmuje się, że połowa prawosławnych mieszka w województwie podlaskim, zwłaszcza w jego południowo-wschodniej części, w powiatach: hajnowskim, bielskim i siemiatyckim oraz w Białymstoku.

Mapa Polski z zaznaczoną koncentracją ludności prawosławnej

Wpływ chrześcijaństwa na kultury i religie

Profesor Nassim Nicolas Taleb w swoim artykule "Wszystko co Najważniejsze" omawia wpływ, jaki chrześcijaństwo wywarło na otaczające kultury, szczególnie w pierwszych wiekach swojego istnienia. Zauważa, że podczas gdy Grecy i Rzymianie gardzili słabymi, biednymi, chorymi i niepełnosprawnymi, chrześcijaństwo ich gloryfikowało. Jezus, należący do najniższej warstwy społecznej, stał się centralną postacią, a jego wyznawcy uogólnili gloryfikację cierpienia. Rzymianie byli zszokowani widokiem wyznawców używających symbolu krzyża, który był karą dla niewolników.

Relacja między judaizmem a chrześcijaństwem jest złożona. Choć powszechnie uważa się chrześcijaństwo za wywodzące się z judaizmu, istnieją również dowody na wzajemne oddziaływanie. Teolog Israel Yuval twierdzi, że bez apostoła Pawła nie byłoby rabina Akiby, a w judaizmie rabinicznym można dostrzec wyraźne ślady chrześcijaństwa.

Kalendarz JULIAŃSKIE - historia

Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego obchodzą również inne grupy wyznaniowe, takie jak grekokatolicy i staroobrzędowcy. W centralnej i zachodniej Polsce niektóre parafie prawosławne świętują Boże Narodzenie w tym samym czasie co katolicy, zgodnie z kalendarzem gregoriańskim.

Dni wolne od nauki

W minionych latach utrudnieniem we właściwym obchodzeniu Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego był brak dni ustawowo wolnych od pracy i nauki. Od 2011 roku sytuacja jest łatwiejsza, gdyż Wigilia jest już na stałe ustawowo wolna (przypada w katolickie Święto Trzech Króli). 7 i 8 stycznia wiele szkół w województwie podlaskim korzysta z dni wolnych od nauki, co jest możliwe dzięki rozporządzeniu MEN z 2010 roku dotyczącemu organizacji roku szkolnego.

Pingwiny z Madagaskaru: Misja świąteczna

Warto wspomnieć o krótkometrażowym filmie animowanym "Pingwiny z Madagaskaru: Misja świąteczna", który nawiązuje do świątecznej atmosfery. W filmie pingwiny przygotowują się do świąt Bożego Narodzenia. Szeregowy martwi się o misia polarnego, Teda, który spędza święta sam, i postanawia kupić mu prezent. Misja ratunkowa Szeregowego i jego przyjaciół, pełna humoru i świątecznego przesłania, pokazuje wagę przyjaźni i wspólnego świętowania.

Kadr z filmu

Film przedstawia perypetie pingwinów, które starają się sprawić, by nikt nie czuł się samotny w świąteczny czas. Ich wysiłki, choć pełne komicznych sytuacji, podkreślają znaczenie empatii i troski o innych.

tags: #boze #narodzenie #krol #julian

Popularne posty: