Mimo ogromnego postępu medycyny, wirus HIV pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego na całym świecie, głównie ze względu na liczbę zakażeń i trudności z całkowitą eliminacją wirusa. Jednocześnie, przy odpowiednim wsparciu medycznym, zakażenie nie jest wyrokiem, a osoby seropozytywne mogą prowadzić normalne życie.
HIV (ang. human immunodeficiency virus) to ludzki wirus niedoboru odporności, należący do rodziny retrowirusów. Wirus HIV przenika do organizmu, integruje się z materiałem genetycznym komórek gospodarza i zaczyna się namnażać. Infekcja przebiega etapami i może przez długi czas nie dawać jednoznacznych objawów. Należy pamiętać, że HIV to wirus, a nie choroba.
Wirus HIV w głównej mierze atakuje leukocyty (krwinki białe), a dokładniej limfocyty posiadające na swojej powierzchni receptor CD4. Komórki te są produkowane w szpiku kostnym i węzłach chłonnych, a następnie zostają uwolnione do krwi. Limfocyty można również znaleźć w tkankach przewodu pokarmowego, wątrobie, śledzionie oraz płynie mózgowo-rdzeniowym.
Aktualnie wyróżnić można dwa typy wirusa nabytego niedoboru odporności - HIV-1 oraz HIV-2. Zakażenia pierwszym z nich najczęściej dotyczą mieszkańców krajów rozwiniętych Europy, Ameryki i Azji, w mniejszym stopniu Afryki.
Nieleczone zakażenie wirusem HIV przebiega w kilku fazach:
U większości zakażonych początkowo (2-8 tygodni od wniknięcia patogenu do organizmu) rozwija się ostra choroba retrowirusowa. Pierwsze objawy HIV są nieswoiste i przypominają mononukleozę zakaźną. Występuje m.in. utrata apetytu, spadek masy ciała, złe samopoczucie, gorączka, obrzęk gruczołów, wysypka, bóle mięśni i ból gardła. Objawy te są spowodowane „procesem serokonwersji”, w którym organizm próbuje zwalczyć wirusa poprzez wytwarzanie przeciwciał. Objawy utrzymują się zwykle około 14 dni i ustępują, niezależnie od podejmowanych lub nie prób leczenia. W niektórych przypadkach objawy mogą utrzymywać się dłużej. Objawy są na tyle niespecyficzne, że łatwo je pomylić np. z grypą czy przeziębieniem. Jedynie wykonanie badania w kierunku HIV daje możliwość wykrycia zakażenia HIV.
Następnie zakażenie wirusem HIV przechodzi w fazę bezobjawową, która, w przypadku braku leczenia, trwa 1,5-15 lat (średnio 8 lat). Po tym wczesnym etapie objawy mogą zniknąć nawet na 10-15 lat. Jednak nawet przy braku objawów wirus jest nadal aktywny i uszkadza układ odpornościowy. Przetrwała uogólniona limfadenopatia rozwija się w końcowym okresie ostrej choroby retrowirusowej. Jej charakterystycznym objawem jest powiększenie węzłów chłonnych zlokalizowanych w okolicach szyi i pach trwające przez dłuższy czas (ponad 3 miesiące).
Kolejnym etapem jest objawowe zakażenie wirusem HIV, które może być poprzedzone uogólnioną limfadenopatią (powiększeniem węzłów chłonnych). W miarę upływu czasu typowe objawy HIV obejmują niekontrolowaną utratę masy ciała, powtarzające się epizody biegunki, powtarzające się infekcje, szczególnie w obrębie klatki piersiowej, wysypki (szczególnie na twarzy, odbycie lub narządach płciowych), częste owrzodzenia spowodowane wirusem opryszczki lub pleśniawki wokół ust lub narządów płciowych, nocne poty, nietypowe zmęczenie, nudności, brak apetytu, opuchnięte węzły chłonne na szyi, w pachwinach lub pod pachami.
Ostatnim stadium zakażenia HIV jest pełnoobjawowe AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności). Charakteryzuje się obecnością tzw. chorób wskaźnikowych, do których zaliczane są m.in. bakteryjne zapalenie płuc, kandydoza przełyku, przewlekłe owrzodzenia, encefalopatia, zespół wyniszczenia oraz nowotwory (np. mięsak Kaposiego, rak szyjki macicy). W fazie pełnoobjawowego AIDS występują tzw. choroby wskaźnikowe, które rzadko występują u osób, które nie są zarażone HIV. Nieleczony, AIDS nieuchronnie prowadzi do śmierci. Diagnostyką i leczeniem zakażenia HIV zajmują się lekarze chorób zakaźnych.
Objawy skórne HIV mogą pojawić się już w pierwszej fazie infekcji w formie plamisto-grudkowej wysypki. Wykwity przybierają bladoróżowy kolor i są umiejscowione na twarzy, tułowiu lub kończynach. Objawy skórne zakażenia HIV są zróżnicowane i mogą obejmować m.in. wysypkę plamisto-grudkową, owrzodzenia, opryszczkę, półpasiec, łojotokowe zapalenie skóry, pleśniawki, świąd i suchość skóry.
Zakażenie HIV u kobiet może prowadzić do nawracających infekcji grzybiczych pochwy i sromu, bakteryjnego zapalenia pochwy, stanów zapalnych miednicy mniejszej, opryszczki narządów płciowych oraz raka szyjki macicy.
U mężczyzn zakażonych HIV istnieje wyższe ryzyko zapalenia i ropnia stercza. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia erekcji (niemożność uzyskania i utrzymania wzwodu) i ejakulacji.
Dolegliwości bólowe mogą być związane z zakażeniem HIV i jego powikłaniami, schorzeniami współistniejącymi lub terapią. Najczęściej chorzy zgłaszają ból głowy, klatki piersiowej, jamy ustnej, brzucha oraz mięśni i stawów.
Przy zakażeniu HIV w jamie ustnej mogą występować pleśniawki, nawracające afty, zapalenie dziąseł, nadżerki, owrzodzenia, suchość śluzówek, a także czerwone lub białe plamy na języku i podniebieniu.
HIV może powodować zespół wyniszczenia, którego jednym z objawów jest spadek masy ciała o ponad 10%. Przez długi czas zakażenie HIV nie daje żadnych objawów.
Zakażenie wirusem HIV następuje poprzez kontakt z płynami ustrojowymi osoby zakażonej:
Należy pamiętać, że HIV nie można zarazić się przez powietrze, wodę, ukąszenia owadów, łzy, kał, mocz, ślinę lub pot. Nie można również zarazić się wirusem HIV przez zdrową, nieuszkodzoną skórę.
Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu obecności przeciwciał anty-HIV oraz antygenu p24. Podstawą diagnostyki przesiewowej są testy serologiczne IV generacji, które umożliwiają wykrycie antygenu wirusa p24 już po 2 tygodniach od momentu zakażenia. Są to testy EIA wykrywające przeciwciała anty-HIV w klasie IgM oraz IgG, a także antygen p24.
Problemem diagnostycznym we wczesnej fazie zakażenia HIV jest tzw. okno serologiczne. To okres od momentu zakażenia do czasu, gdy testy są w stanie wykryć obecność wirusa lub przeciwciał. W Polsce testy na HIV są dostępne bezpłatnie i anonimowo w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych (PKD). Przyjmuje się, że okno serologiczne trwa zazwyczaj do 6 tygodni, choć w zależności od wykonanego testu może być krótsze. Całkowitą pewność w stosunku do otrzymanego wyniku „ujemnego” (brak zakażenia) można mieć jedynie, gdy badanie zostanie wykonane po upływie 12 tygodni od sytuacji, która mogła być związana z ryzykiem zakażenia.
Kiedy należy wykonać test na HIV? Zaleca się wykonanie testu, jeśli:
Test na HIV polega na analizie próbki krwi w celu wykrycia obecności antygenu p24 oraz przeciwciał anty-HIV. Na ogół nakłuwa się żyłę w zgięciu łokciowym. Nie trzeba być przed tym na czczo, ani specjalnie się do badania przygotowywać. W zależności od tego, gdzie wykonuje się test, czas oczekiwania na wynik to jeden do kilku dni.
Wynik ujemny (negatywny) testu przesiewowego oznacza, iż w badanej krwi nie znaleziono przeciwciał przeciwko wirusowi HIV. Jeśli przez 12 tygodni poprzedzających wykonanie testu nie było żadnych sytuacji, które mogłyby doprowadzić do zakażenia HIV, wynik jest wiarygodny.
Dodatni (pozytywny) wynik testu przesiewowego nie jest wynikiem ostatecznym - pacjent nie otrzymuje takiego wyniku, a jedynie informację o tym, że test zareagował, w związku z czym krew musi zostać zbadana ponownie, przy pomocy testu potwierdzenia (np. Western blot), który ma za zadanie potwierdzić zakażenie. Test przesiewowy może dać wynik dodatni mimo braku zakażenia HIV w przypadku m.in. chorób autoimmunologicznych, nowotworowych, ciężkiego zapalenia wątroby czy niedługo po niektórych szczepieniach.
W przypadku wyniku dodatniego konieczne jest wykonanie testu potwierdzającego w celu ostatecznego rozpoznania zakażenia. Po potwierdzeniu zakażenia HIV, lekarze zlecają dodatkowe badania, takie jak morfologia krwi, próby wątrobowe oraz oznaczenie liczby limfocytów CD4, aby ocenić stopień zaawansowania infekcji i stan układu odpornościowego pacjenta.
Najlepszym miejscem do zrobienia testu są Punkty Konsultacyjno-Diagnostyczne (PKD), w których testy wykonywane są bezpłatnie, anonimowo i bez skierowania. Wynik testu wykonanego w PKD odbiera się wyłącznie osobiście.
Leczenie zakażenia HIV rozpoczyna się natychmiast po potwierdzeniu infekcji. Podstawą jest skojarzona terapia antyretrowirusowa (ARV), która polega na jednoczesnym przyjmowaniu kilku leków hamujących replikację wirusa. Terapia ta zazwyczaj przyjmowana jest w formie jednej tabletki raz dziennie. Regularne stosowanie ARV prowadzi do obniżenia poziomu wirusa HIV we krwi do niewykrywalnego poziomu, co znacząco zmniejsza ryzyko przeniesienia wirusa na inne osoby oraz hamuje progresję infekcji do stadium AIDS.
Jeżeli leczenie HIV zostanie podjęte w odpowiednim momencie, przewidywana długość życia jest taka sama, jak w przypadku osób niezakażonych. Zakażenie wirusem HIV nie jest uleczalne. Można jednak skutecznie je kontrolować i w ten sposób zapobiec rozwojowi objawów. Leczenie stosuje się u każdego zarażonego patogenem - także u Pacjentów niewykazujących żadnych objawów.
W przypadku rozwoju AIDS, oprócz terapii antyretrowirusowej, konieczne jest leczenie tzw. chorób wskaźnikowych, takich jak infekcje oportunistyczne, za pomocą antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych.
Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) polega na codziennym lub doraźnym przyjmowaniu leków antyretrowirusowych przez osoby niezakażone, ale narażone na zakażenie HIV. Ma ona zastosowanie m.in. dla osób aktywnych seksualnie, które nie stosują prezerwatyw.
Jeżeli ekspozycja na zakażenie wirusem HIV nastąpiła w ciągu ostatnich 72 godzin, lekarz może zalecić przyjmowanie leków przeciwwirusowych w ramach profilaktyki poekspozycyjnej (PEP), która trwa przez miesiąc i ma na celu zapobieżenie zakażeniu.
Unikanie ryzykownych zachowań jest kluczowe w minimalizacji ryzyka zakażenia wirusem HIV. Należy pamiętać, że do zakażenia HIV nie może dojść np. poprzez korzystanie ze wspólnych talerzy, szklanek czy sztućców z osobą zarażoną, ale też m.in. przez kaszel, kichanie czy dotyk.
Na świecie żyje blisko 37 milionów osób zakażonych wirusem HIV. Szacuje się, że od momentu pojawienia się tej choroby na AIDS zmarło ponad 40 milionów osób. W 2022 roku odnotowano rekordową liczbę 2 384 nowych zakażeń HIV w Polsce, a do połowy listopada 2023 roku liczba ta wzrosła do 2 590 przypadków, co stanowi najwyższy poziom w historii kraju. Około 30% zakażeń w Polsce pozostaje niewykrytych.
tags: #boze #boje #sie #ze #mam #hiv
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.