Mogilski kościół Najświętszej Marii Panny i św. Wacława oraz przyległy do niego klasztor Cystersów należą do najcenniejszych obiektów sakralnych Małopolski. Nie licząc barokowej fasady kościoła, dostawionej w XVIII wieku, budynki pochodzą z okresu przejściowego między stylem romańskim a gotyckim, stąd ich wyjątkowa wartość - takich zabytków zachowało się w Polsce niewiele.
Cystersi przybyli do Mogiły w 1222 roku za sprawą biskupa krakowskiego, bł. Iwona Odrowąża. Sprowadzeni z Pforty w Saksonii i Lubiąża na Śląsku, osiedlili się w podkrakowskiej wsi Mogiła, nadanej im przez bpa krakowskiego Iwona Odrowąża. Wkrótce potem rozpoczęli budowę kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Wacława, który wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku w formach wczesnogotyckich. Świątynia cysterska jest budowlą ceglaną, na planie krzyża łacińskiego, trzynawową, z ostrołukowymi arkadami międzynawowymi, bazylikową z transeptem, z dwuprzęsłowym prezbiterium zamkniętym ścianą prostą, z dwiema parami bliźnich kaplic po bokach.
Wzniesiona już w stylu gotyckim, ale z widocznymi licznymi elementami romańskimi, zwłaszcza w kamiennym detalu architektonicznym. Z XIII wieku pochodzą m.in. kamienny kolumnowy portal romańsko-gotycki w przejściu z krużganków do nawy, fragmenty romańskiej posadzki ceramicznej w prezbiterium i późnoromańska ceglana piscina.
Klasztor, wzniesiony równocześnie z kościołem, został spustoszony w XIII wieku. Przetrwał do czasów dzisiejszych, wielokrotnie rozbudowywany w XIV, na początku XVI i w drugiej połowie XVIII wieku. W latach 1759-1764 i 1769-1775 zbarokizowano znacznie zniszczoną świątynię, a zwieńczeniem przebudowy było powstanie w 1780 roku nowej fasady zaprojektowanej przez Franciszka Moslera z Opawy. Zbarokizowano także częściowo wystrój wnętrza kościoła i jego wyposażenie.
Cystersi osiedlili się w Mogile w 1222 roku, a wkrótce rozpoczęli budowę kościoła i klasztoru. Powstała świątynia o formach wczesnogotyckich, z widocznymi elementami romańskimi.
W kolejnych wiekach klasztor był wielokrotnie rozbudowywany i przekształcany. Kościół został częściowo przebudowany na początku XVI wieku, a w okresie baroku, w latach 1759-1775, przeszedł gruntowną przebudowę, zyskując barokową fasadę i wystrój wnętrza.
Na przełomie XIX i XX wieku oraz przez cały wiek XX prowadzono prace remontowe, restauratorskie i konserwatorskie. Największą kompleksową konserwację kościoła przeprowadzono w drugiej połowie XX wieku w duchu regotycyzacji wnętrza.
Zespół opactwa cystersów w Mogile wraz z kościołem św. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Wacława jest obiektem architektonicznym z okresu przejściowego pomiędzy romańszczyzną a gotykiem. Jest to budowla ceglana, trzynawowa, z ostrołukowymi arkadami międzynawowymi, bazylikowa z transeptem.
Wnętrze kościoła kryje cenne zabytki, m.in. krucyfiks z 1. połowy XV wieku w kaplicy Pana Jezusa Ukrzyżowanego, późnogotycki poliptyk z 1514 roku ze Ścinawy w ołtarzu głównym oraz unikatowe renesansowe ścienne malowidła figuralne z 2. ćwierci XVI wieku w prezbiterium, autorstwa cystersa Stanisława Samostrzelnika.
Szczególne miejsce w historii sztuki zajmuje Stanisław Samostrzelnik, cysterski mnich i artysta. Jego polichromie, podziwiać można w mogilskim kościele (m.in. sceny Zwiastowania i Ukrzyżowania) oraz bibliotece klasztornej. Malowidła te, wykonane w latach 30. XVI wieku, zdobią ściany prezbiterium, transeptu i południowej kaplicy bliźniej.
Szczególne miejsce w pobożności zajmuje słynący łaskami mogilski krucyfiks. Ta niezwykła rzeźba jako jedyny element wyposażenia ocalała z pożaru kościoła w XV wieku. Spłonęły tylko włosy Chrystusa i przepaska na biodra.
W kościele znajdują się także m.in. późnogotycki poliptyk ze Ścinawy w ołtarzu głównym, ołtarze z XVII wieku oraz stalle z 1. połowy XVIII wieku. Warto również zwrócić uwagę na młodopolską dekorację malarską z początku XX wieku autorstwa Jana Bukowskiego.
Murowany piętrowy klasztor z XIII wieku, wielokrotnie rozbudowywany, przylega do korpusu kościelnego od południa. Piękne, czternastowieczne krużganki zdobią polichromie namalowane przez Stanisława Samostrzelnika, w tym monumentalne Ukrzyżowanie z 1538 roku.
W 2021 roku w dawnym pałacu opackim, stanowiącym część klasztoru, otwarto Muzeum Duchowości i Kultury Cystersów. Nowocześnie zaaranżowana wystawa prezentuje spuściznę cystersów w szerokim kontekście historii całego zakonu oraz w wymiarze lokalnym - w odniesieniu do dziejów opactwa w Mogile.
Nieopodal opactwa znajduje się parafialny drewniany kościół pw. Narodzenia Pańskiego i św. Bartłomieja Apostoła. Obecna świątynia zbudowana została w 1442 roku rękami królewskiego cieśli Macieja Mączki i należy do najstarszych zachowanych zabytków polskiej architektury drewnianej.
W wyposażeniu i dekoracji kościoła znajdują się liczne akcenty odwołujące się do kultu św. Izydora - Oracza, patrona włościan i pracy na roli, co związane jest z faktem, że do 1851 roku świątynia pełniła funkcję kościoła parafialnego dla wsi Mogiła.
Bazylika Krzyża Świętego jest miejscem, gdzie odbywają się liczne nabożeństwa i wydarzenia religijne. Szczegółowy harmonogram Mszy świętych, spowiedzi, konferencji dla rodziców i chrzestnych, a także specjalnych celebracji w okresie Wielkiego Tygodnia i Świąt Wielkanocnych jest publikowany na bieżąco.
Sakrament chrztu udzielany jest w 2 i 4 niedzielę miesiąca o godzinie 14:00, wyłącznie parafianom. Konferencje dla rodziców i chrzestnych odbywają się w piątek przed drugą i czwartą niedzielą miesiąca o godzinie 18:30 w Bibliotece parafialnej.
Termin ślubu rezerwuje się z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Sakrament jest udzielany w kościele pw. św. Bartłomieja Ap. oraz w bazylice Krzyża Świętego, zazwyczaj w soboty. Wymagane są odpowiednie dokumenty, a narzeczeni zobowiązani są do odbycia dwóch spotkań w kancelarii parafialnej.
Zwraca się uwagę na zabytkowy charakter obu kościołów, w związku z czym prosi się o nieużywanie confetti i sypanie ryżu po ślubie przed kościołem. Po wyjściu pary młodej z kościoła można użyć płatków żywych kwiatów.
Szczegółowe programy nabożeństw na Niedzielę Palmową, Wielki Poniedziałek, Wielki Wtorek, Wielką Środę, Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę są dostępne dla wiernych. W tych dniach obowiązują specjalne godziny Mszy świętych, spowiedzi, adoracji i innych celebracji, a także zalecenia dotyczące postu i wstrzemięźliwości.
W dniach 19-26 kwietnia 2026 roku w parafii pw. św. Bartłomieja Ap. i Bazylice Krzyża Świętego odbędą się Misje Święte pod hasłem „Uczniowie-Misjonarze”.
tags: #bazylika #cystersow #w #mogile #slub
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.