Skierowanie na badania profilaktyczne pracownika to kluczowy dokument w procesie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Wprowadzone w 2015 roku jako załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, nadal sprawia pracodawcom pewne trudności. Prawidłowe uzupełnienie tego formularza jest niezbędne do uzyskania orzeczenia lekarskiego, które potwierdzi brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku. W tym procesie nieocenioną rolę odgrywa służba BHP oraz kierownicy poszczególnych komórek organizacyjnych.
Podstawowe elementy skierowania na badania lekarskie
Skierowanie na badania lekarskie musi być sporządzone zgodnie z obowiązującym wzorem, określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. Dokument ten powinien zawierać następujące informacje:
- Oznaczenie pracodawcy: W lewym górnym rogu należy umieścić dane pracodawcy (pieczątką lub pisemnie), w tym NIP. Nazwa i adres pracodawcy widniejące na skierowaniu będą odzwierciedlone na orzeczeniu lekarskim.
- Miejscowość i data wystawienia: W prawym górnym rogu druku powinna znaleźć się miejscowość i data wystawienia skierowania. Jest to istotne, ponieważ lekarz na orzeczeniu wskazuje datę wystawienia skierowania.
- Podstawa prawna: Pismo powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej, zgodnie z art. 229 § 1 i 2 Kodeksu pracy.
Dane pracownika
W formularzu skierowania należy precyzyjnie wpisać dane pracownika:
- Imię i nazwisko: Podane zgodnie z dokumentem tożsamości.
- Numer PESEL: Upewnij się, że składa się on z 11 cyfr. W przypadku obcokrajowców lub osób nieposiadających numeru PESEL, należy wpisać numer i rodzaj dokumentu tożsamości (np. numer paszportu) oraz datę urodzenia.
- Data urodzenia: Jest to wymagane pole dla osób przyjmowanych do pracy.
- Adres zamieszkania: Zgodnie z nowymi przepisami wynikającymi z RODO, pracodawca nie może żądać od kandydata do pracy podania adresu zamieszkania. W związku z tym pole to powinno pozostać puste na skierowaniu. Placówka medyczna, do której skierowany pracownik się uda, będzie obowiązana do pozyskania tych danych.
Informacje dotyczące stanowiska pracy
Ta część skierowania jest niezwykle istotna dla lekarza medycyny pracy i często przysparza pracodawcom najwięcej problemów:
- Rodzaj badania: Należy precyzyjnie określić, na jakie badanie kierowany jest pracownik:
- Badanie wstępne: Przeznaczone dla osób przyjmowanych do pracy oraz pracowników przenoszonych na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
- Badanie okresowe: Wykonywane po upływie ważności poprzedniego orzeczenia, w terminach określonych w tym orzeczeniu.
- Badanie kontrolne: Przeprowadzane w przypadku niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
- Nazwa stanowiska pracy: Należy wpisać dokładną nazwę zajmowanego lub przyszłego stanowiska pracy.
- Określenie stanowiska/stanowisk pracy: Tutaj należy szczegółowo opisać zakres obowiązków wykonywanych przez pracownika, uwzględniając nie tylko rodzaj czynności, ale także czas ich wykonywania (np. praca z komputerem powyżej połowy dobowego wymiaru czasu pracy, praca na wysokości z doprecyzowaniem).
Opis warunków pracy i czynników szkodliwych
Kluczowe jest przekazanie lekarzowi jak najbardziej skrupulatnych informacji dotyczących warunków pracy i występujących na stanowisku czynników szkodliwych lub uciążliwych. Informacje te są tożsame z tymi opisanymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia. Lekarze medycyny pracy kierują się tymi danymi przy decydowaniu o zakresie specjalistycznych badań dodatkowych.
Grupy czynników szkodliwych i uciążliwych:
- Hałas: Jeśli na stanowisku występuje hałas, należy podać aktualne wyniki pomiarów.
- Drgania wibracyjne: Długotrwałe narażenie na drgania może prowadzić do choroby wibracyjnej. Istotne jest wskazanie części ciała, na które oddziałują drgania.
- Obsługa monitora ekranowego: Zgodnie z przepisami, pracownikiem obsługującym monitor ekranowy jest osoba pracująca z monitorem co najmniej przez połowę dobowego czasu pracy. Praca z monitorem powyżej 4 godzin dziennie jest sygnałem dla lekarza o konieczności wykonania badania okulistycznego. Pracownikom stosującym okulary korekcyjne przy pracy z monitorem przysługuje refundacja kosztów przez pracodawcę.
- Mikroklimat zimny/gorący: Należy zawrzeć wyniki pomiaru mikroklimatu.
- Pyły: W skierowaniu pracodawca powinien wyszczególnić rodzaj pyłu występującego na stanowisku pracy wraz z informacją o aktualnych wynikach pomiarów środowiska pracy. Pyły mają wpływ głównie na układ oddechowy.
- Czynniki chemiczne: Występują nie tylko w branży chemicznej, ale także np. w budownictwie, przemyśle spożywczym, rolnictwie, firmach sprzątających, warsztatach samochodowych, laboratoriach czy szpitalach. Należy wymienić substancje chemiczne, z jakimi pracownik ma do czynienia i wskazać wyniki ewentualnych pomiarów środowiska pracy.
- Czynniki biologiczne: Najczęściej występują w laboratoriach, lecznictwie, leśnictwie, rolnictwie, biotechnologii, gospodarce odpadami i ściekami, czy przy produkcji żywności. Zaliczamy tutaj kontakt z wirusami, grzybami i innymi czynnikami biologicznymi.
- Czynniki psychospołeczne: Dotyczą szczególnie stanowisk kierowniczych. W przypadku prac wymagających szczególnej sprawności psychoruchowej zaleca się wykonanie testów psychologicznych.
- Inne czynniki: Mogą obejmować np. pracę wymagającą stałego i długotrwałego wysiłku głosowego (np. stanowisko nauczyciela).
Czynniki warunkujące satysfakcję z pracy [DZIEŃ 1]
W tej sekcji skierowania pracodawca powinien wpisać wyniki ostatnich pomiarów, podając nazwę czynnika i wielkość narażenia (stężenie lub natężenie, krotność wartości dopuszczalnej). W przypadku czynników biologicznych należy wpisać nazwy lub rodzaje czynników oraz ich źródło.
Podsumowanie i dalsze kroki
Na końcu formularza skierowania pracodawca powinien wpisać sumę czynników szkodliwych występujących na danym stanowisku pracy.
Ważne uwagi:
- Skierowanie na badania lekarskie jest dokumentem wydawanym w dwóch egzemplarzach: jeden przeznaczony jest dla lekarza medycyny pracy, drugi zachowuje pracownik. Pracodawca wykonuje kopię i przechowuje ją w aktach osobowych pracownika wraz z orzeczeniem lekarskim.
- Przepisy nie określają terminu ważności skierowania na badanie profilaktyczne, jednak przyjmuje się, że jest ono ważne nie dłużej niż 30 dni.
- Pracodawca ma obowiązek odsunąć od wykonywania pracy pracownika, który uchyla się od wykonania badania profilaktycznego.
- W przypadku zmiany pracy na stanowisko o tożsamych zagrożeniach, nowy pracodawca może uznać aktualne orzeczenie lekarskie za wystarczające. Wyjątkiem są pracownicy wykonujący prace szczególnie niebezpieczne.
- Koszty wszystkich badań profilaktycznych ponosi pracodawca. Badania powinny być wykonywane w miarę możliwości w godzinach pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
- Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy.
Rzetelnie sporządzona karta oceny ryzyka zawodowego jest niezwykle pomocna przy wypełnianiu skierowania, ponieważ zawiera wszystkie czynniki szkodliwe występujące na danym stanowisku pracy.
Badania lekarskie pracowników a RODO
Zgodnie z nowymi przepisami, pracodawca może żądać od kandydata do pracy następujące dane: imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia, dane kontaktowe, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe, przebieg dotychczasowego zatrudnienia. Pracodawca nie może dłużej żądać podania adresu zamieszkania ani imion rodziców.
Kiedy pracownika nie trzeba wysyłać na badania?
Istnieją sytuacje, w których pracodawca jest zwolniony z obowiązku kierowania pracownika na badania:
- Osoby przyjmowane ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy.
- Osoby przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli przedstawią aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu, a pracodawca stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom na danym stanowisku (z wyłączeniem osób przyjmowanych do prac szczególnie niebezpiecznych).
Podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, wykonywanie niektórych obowiązków dotyczących badań okresowych było zawieszone.
tags:
#badanie #lekarskie #zaproszenie
Popularne posty:
