150 lat Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia" w Wieliczce – Niezwykła Historia i Wielki Jubileusz! - Niebanalne Prezenty

150 lat Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia" w Wieliczce – historia i jubileusz

Wieliczka obchodzi wyjątkowy jubileusz - 150-lecie istnienia Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia". Jest to najstarszy nieprzerwanie działający amatorski chór w Polsce, którego historia jest ściśle związana z solnym miastem i jego mieszkańcami. Rocznica ta jest okazją do przypomnienia bogatego dorobku artystycznego i społecznego chóru, a także do uhonorowania jego członków i zasług.

Chór

Narodziny i rozwój chóru

Towarzystwo Śpiewacze "Lutnia" powstało w 1872 roku z inicjatywy nauczycieli Franciszka Groele i Aleksandra Duchowicza. Od początku swojego istnienia spełniało rolę integrującą lokalne środowisko, a przynależność do niego była zaszczytem dla przedstawicieli wielickiej inteligencji. Chór był silnie związany z kopalnią soli, a wielu jego członków było pracownikami kopalni. Dyrygentami i prezesami często byli chórmistrze orkiestry salinarnej.

Początkowo chór był męski. W 1881 roku do wspólnego śpiewania zaproszono panie. W 1916 roku zmieniono nazwę chóru z "Muza" na "Lutnia".

Chór męski Lutnia, 1914 r.

Misja patriotyczna i kulturalna

Głównym celem chóru było wychowanie patriotyczne młodzieży, szerzenie polskości, rozbudzenie świadomości narodowej i kulturalnej, krzewienie wartości religijnych oraz nauka ojczystego języka. Ważny był również patriotyzm lokalny i śpiewanie pieśni górniczych, które są wykonywane do dziś z wielką chęcią. Do II wojny światowej chór zajmował się także wystawianiem oper i posiadał własną orkiestrę.

"Lutnia" w życiu Wieliczki

Koncerty, majówki, wieczorki muzyczno-wokalne z tańcami, obchody rocznic narodowych, a także ważne wydarzenia w Wieliczce - wszystko to działo się w towarzystwie śpiewu chóru "Lutnia". W 1903 roku chór uświetnił odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza, w 1906 roku wziął udział w uroczystości poświęcenia kościoła św. Sebastiana po renowacji, a w 1966 roku zaśpiewał podczas uroczystego otwarcia ekspozycji Muzeum w kopalni soli. Do dziś chór aktywnie uczestniczy w wielickich uroczystościach patriotycznych, religijnych oraz organizowanych przez Muzeum.

Plakat koncertu Lutni na dochód opieki legionowej, 1918 r.

Działalność w trudnych czasach

Obie wojny światowe, mimo że odcisnęły bolesne piętno, nie przerwały działalności "Lutni". Wielu jej członków brało udział w działaniach wojennych. Ci, którzy pozostali, potajemnie, narażając się na represje, organizowali spotkania oraz pomoc dla rodzin poległych i poszkodowanych w czasie wojny.

Współpraca i międzynarodowe sukcesy

Po 1989 roku pojawiły się nowe możliwości współpracy. "Lutnia" chętnie nawiązywała kontakty z innymi chórami i placówkami kulturalno-oświatowymi. Przede wszystkim jednak chór wyjeżdżał koncertować na Zachód Europy, do Niemiec, Francji, Holandii, a także Czech i Ukrainy, będąc w ten sposób ambasadorem polskiej kultury muzycznej.

Odznaczenie z 1972 r. na 100-lecie Lutni

Zasłużone nagrody i wyróżnienia

Zaangażowanie chórzystów i ciągły rozwój przyniosły liczne nagrody i odznaczenia. W jubileuszowym roku 2023 przyznano srebrne medale "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia" oraz dla Jadwigi Szado, wieloletniej dyrygentki. Brązowe medale otrzymali wieloletni prezes zespołu i chórzysta Jerzy Markowski oraz Jan Gonciarczyk. Odznaczenia honorowe "Zasłużony dla Kultury Polskiej" trafiły do Haliny Gawron, Katarzyny Jędral, Piotra Jasińskiego i Michała Roehlicha. Władze Małopolski uhonorowały specjalnymi podziękowaniami członków "Lutni" z najdłuższym stażem: Józefę Turchan (60 lat członkostwa), Stanisława Krawczyka (50 lat) i Józefę Jaglarz (49 lat).

Lutnia na koncercie jubileuszowym

Wystawa pamiątek w Zamku Żupnym

Z okazji jubileuszu w Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka zorganizowano wystawę "150 lat Lutni. Historia zapisana śpiewem". Ekspozycja prezentuje nie tylko bogate zbiory chóru, ale także nieznane i niepublikowane dotąd materiały, takie jak prywatne fotografie z wyjazdów i spotkań. Wśród prezentowanych pamiątek znajdują się: Statut z 1874 roku, odznaczenia i statuetki, najstarsze zachowane fotografie, dyplomy, kroniki, plakaty i pocztówki oraz stroje. Cennym eksponatem jest hebanowa batuta, którą posługiwał się dyrygent Mieczysław Nigrin.

Batuta dyrygenta Nigrina

Wernisaż wystawy odbył się 7 grudnia w Zamku Żupnym w Wieliczce z udziałem mieszkańców, zaproszonych gości oraz Burmistrza Wieliczki Artura Kozioła. Otwarcie poprzedził krótki koncert Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia". Wystawa jest czynna od 8 grudnia do 16 kwietnia 2023 roku.

Koncert w wykonaniu Towarzystwa Śpiewaczego im. Stanisława Moniuszki w Radomsku

tags: #147 #rocznica #choru #wieliczka

Popularne posty: