Jarmarki, zarówno wiejskie, jak i miejskie, od wieków stanowią ważny element lokalnej społeczności, będąc nie tylko miejscem wymiany handlowej, ale także przestrzenią spotkań i kultywowania tradycji.
Przemyśl posiada bogatą historię związaną z organizacją jarmarków. Przywilej ich organizacji nadał miastu król Władysław Jagiełło w 1389 roku, wraz z zatwierdzeniem prawa magdeburskiego. Pierwotnie wyznaczono je na Trzech Króli (6 stycznia) i na świętego Piotra i Pawła (29 czerwca). W 1578 roku miasto otrzymało trzeci jarmark, na świętego Wawrzyńca (10 sierpnia), jednak nie utrzymał się on z powodu konkurencji jarmarku w Jarosławiu, który rozpoczynał się 15 sierpnia.
Na jarmarki do Przemyśla przybywało wielu gości z kraju i zagranicy. Wśród bliższych okolic wymienić można kupców z Przeworska, którzy sprzedawali różnorodne płótna, drelichy, produkty spożywcze (masło, bryndzę, słoninę, jabłka, śliwy, orzechy włoskie, kmin) oraz towary sprowadzane z innych krajów, jak pasy żydowskie i smusze węgierskie. Do Przemyśla przybywali także kupcy z Kołomyi, Kamieńca Podolskiego oraz z zagranicznych miast, takich jak Seret i Suczawa, przywożąc wyroby skórzane, siodła, buty, sukna, ubrania, stroje, a także konie.
W początkach okresu porozbiorowego, po pewnym czasie, jarmarki w Przemyślu nie były organizowane. Jednak w dyplomie z 1789 roku cesarza Józefa II, czytamy o przywróceniu w Przemyślu „dwóch dorocznych jarmarków, każdy przez 14 dni, a mianowicie pierwszy na dzień 26 czerwca, drugi zaś po dniu świętego Mikołaja, 9 grudnia”.
Współczesne jarmarki świąteczne nawiązują do dawnych tradycji, kiedy to w Europie i Polsce wybrane miasta miały przywilej organizowania jarmarków i targów. Od czasów średniowiecza zezwolenia te nadawali panujący, a ich uzyskanie przynosiło miastu prestiż i było szansą na znaczące dochody. Miasta położone przy szlakach handlowych rocznie organizowały od jednego do kilkunastu jarmarków (samo słowo "jarmark" pochodzi z niemieckiego "Jahrmarkt", czyli targ doroczny).
Warto zaznaczyć, że nie tylko ilość jarmarków świadczyła o znaczeniu handlowym miasta, ale przede wszystkim czas ich trwania. Na przykład w XIX wieku Brzesko miało 17 jarmarków, ale jednodniowych, podczas gdy Jarosław tylko cztery jarmarki, lecz każdy z nich trwał przez 8 dni. Jarmarki odbywały się w wyznaczonych terminach, które dla lepszego zapamiętania przez lokalną społeczność przypadały na lub zaraz po popularnych świętach kościelnych. Przykładem mogą być jarmarki organizowane "na świętego Piotra i Pawła" w Przemyślu.
Jarosław, mimo że obecnie jego jarmarki mają krótszy czas trwania, od końca średniowiecza odgrywał ważną rolę nie tylko w handlu polskim, ale i środkowoeuropejskim. Dokument z 1443 roku nakazywał kupcom jadącym ze Lwowa na zachód nie omijać Jarosławia. W XVII wieku biskup przemyski Paweł Piasecki określił jarmarki w Jarosławiu jako "najsławniejsze" po jarmarkach we Frankfurcie nad Menem. W połowie XIX wieku Jarosław posiadał cztery ośmiodniowe jarmarki, a jeszcze w 1832 roku dwa z nich były dwutygodniowe.
W XIX wieku w Samborze odbywały się rocznie cztery jarmarki, Przeworsk miał sześć, Rzeszów siedem, Kraków i Lwów po cztery (choć w drugiej połowie XIX wieku Lwów miał już tylko trzy).
W ostatnich latach Przemyśl kontynuuje tradycję organizacji jarmarków, dostosowując je do współczesnych realiów. W 2020 roku, pomimo panującej pandemii, w mieście odbyły się dwa jarmarki bożonarodzeniowe - jeden tradycyjny i jeden wirtualny. Termin współczesnego jarmarku bożonarodzeniowego w Przemyślu pokrywa się w przybliżeniu z terminem z końca XVIII wieku, kiedy to jarmark zaczynał się 9 grudnia i trwał 14 dni, podczas gdy obecnie trwa krócej.
Przemyski Jarmark Wielkanocny to kolejne cykliczne wydarzenie, które odbywa się na Rynku Starego Miasta. Jest to otwarta impreza skierowana do mieszkańców i turystów, oferująca kiermasz produktów regionalnych oraz program wydarzeń towarzyszących o charakterze kulturalnym i rekreacyjnym. W ofercie wystawców znajdują się m.in. rękodzieło, ozdoby wielkanocne, produkty regionalne, wędliny, sery, miody, napoje, wyroby cukiernicze oraz prezentacje Kół Gospodyń Wiejskich.
Jarmarkom towarzyszą różnorodne atrakcje. W 2021 roku Przemyski Jarmark Wielkanocny obejmował takie wydarzenia jak Wawel Truck (interaktywna strefa z grami i słodkościami), taniec wielkanocny oraz bieg z jajem.
Warto wspomnieć również o innych wydarzeniach kulturalnych i sportowych w Przemyślu, które mogą być powiązane z okresem jarmarków lub odbywać się w podobnym czasie. Przykładem jest XIII edycja Przemyskiej Dychy oraz III edycja Marszu Nordic Walking na dystansie 5 km, które co roku przyciągają wielu uczestników.
Przemyśl jest także znany jako stolica fajki. Odbywające się tu Święto Fajki, pod hasłem "Fajecko, hej!", oferuje liczne atrakcje, kiermasz fajkowy prezentujący twórczość fajkarzy z Polski i zagranicy, Wielką Paradę Fajkarzy i Górali, a także turniej w wolnym paleniu fajki oraz koncerty.
Oprócz Przemyśla, jarmarki odbywają się również w innych miejscowościach regionu. W Birczy organizowany jest Jarmark Wielkanocny, podczas którego odbywają się liczne konkursy, jak na przykład odgadywanie liczby jajek w słoju. Również Jarmark Bożonarodzeniowy w Birczy cieszy się dużą popularnością, wypełniając centrum gminy świąteczną atmosferą.
W Dębicy na rynku odbywa się świąteczny jarmark, któremu towarzyszy bieg przebierańców. W Pruchniku organizowany jest Jarmark Sztuki Ludowej "Pruchnickie Sochaczki". W Jarosławiu odbywa się Jarmark Benedyktyński, a także Jarmark Jarosławski, który w nowej, kilkudniowej formule spotkał się z pozytywnym odbiorem.
Interesującym przykładem jarmarku jest również ten organizowany w Dubiecku, który rozpoczął się od mszy świętej dziękczynnej za trud pracy rolnika. Podczas jarmarku przypomniano o nadaniu praw miejskich i organizacji jarmarków. Na rynku w Dubiecku można było znaleźć bogato wyposażone stragany z różnorodnymi produktami, a na scenie prezentowały się zespoły.
Tradycja jarmarków jest żywa i ewoluuje, dostosowując się do współczesnych potrzeb i wyzwań. Organizowane są one na rynkach, placach, przy głównych ulicach i deptakach, a w większych miastach także w pawilonach międzynarodowych targów. Przygotowywane są specjalne stoiska, dekoracje, a z głośników płyną świąteczne melodie.
Jarmarkom towarzyszą degustacje przekąsek i rozgrzewających napojów, występy muzyczne, konkursy, loterie i licytacje. Świąteczne jarmarki odbywają się zarówno przed Bożym Narodzeniem, jak i przed Wielkanocą, jednak te bożonarodzeniowe zazwyczaj mają większy rozmach, częściowo z uwagi na fakt, że niewiele później witamy Nowy Rok, co sprawia, że świąteczny nastrój towarzyszy nam dłużej.
W długie, grudniowe wieczory, kiedy ulice ozdabiają kolorowe szopki, anioły i choinki, spacery po jarmarkach dostarczają wielu cudownych przeżyć. Współczesne jarmarki świąteczne stanowią kontynuację dawnych tradycji, łącząc handel, kulturę i społeczne interakcje.
tags: #14 #wrzesnia #przemet #jarmark
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.