Kolęda "Przybieżeli do Betlejem" jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych utworów świątecznych w polskiej tradycji. Choć jej pierwsze strofy są powszechnie znane, warto przyjrzeć się bliżej jej historii, tekstowi i ewolucji na przestrzeni wieków.
Kolęda "Przybieżeli do Betlejem" prawdopodobnie sięga początków XVII wieku. Przez ponad trzy stulecia przechodziła najróżniejsze zmiany, co sprawia, że jej obecna wersja znacząco różni się od pierwowzoru. Pierwotnie kolęda była pozbawiona refrenu "Chwała na wysokości" i posiadała inny podział na strofy. Również melodia mogła ulegać wielokrotnym modyfikacjom. Ostateczne zmiany zakończyły się najprawdopodobniej w II połowie XIX wieku.
Tekst kolędy po raz pierwszy pojawił się w zbiorze „Symfoniach anielskich” Jana Żabczyca z 1631 roku, jako symfonia trzydziesta pierwsza. W tej wczesnej wersji różnił się rytmiką tekstu od współczesnej wersji; nie występowała część (refren) zaczynająca się od słów „Chwała...”. Zamiast tego, czterokrotnie powtarzano ostatnie słowo każdej zwrotki. Żabczyc nie zamieścił melodii do kolędy, proponując tymczasowo jako kontrafakturę nuty tańców zwyczajnych w Polszcze, czyli w przypadku tej kolędy melodię „Otóż tobie, pani matko” albo „Otóż tobie wojna, dziewczyno”. Żadna z tych melodii nie zachowała się w zapisie nutowym.
Tekst wraz z melodią pojawił się po raz pierwszy w wydanym przez ks. M. Mioduszewskiego w 1843 roku zbiorze „Pastorałki i kolędy z melodyjami”. Obowiązujący współcześnie w kościele zapis znalazł się w „Śpiewniczku” ks. Jana Węcowskiego.
Niestety, autor słów i melodii kolędy "Przybieżeli do Betlejem" jest nieznany. Liczne zmiany, które zostały wprowadzone do kolędy na przestrzeni wieków, mogą sugerować, iż ma ona kilku autorów.
Kolęda "Przybieżeli do Betlejem" opowiada o pasterzach, którzy przybyli do Betlejem, aby uwielbić nowo narodzonego Jezusa Chrystusa. Utwór kładzie nacisk na prostotę, pokorę i radość związane z narodzeniem Mesjasza. Charakterystyczne są również elementy nawiązujące do pasterskiego środowiska, co nadaje utworowi specyficzny, ludowy charakter.
Choć pierwsze dwie-trzy strofy kolędy są powszechnie znane, "Przybieżeli do Betlejem" ma aż 8 zwrotek. Oto jej pełny tekst:
Zwrotka 1:
Przybieżeli do Betlejem pasterze,
Grając sobie na swych piszczałkach,
Na listownie, na lirze,
Na piszczałce, na lirze,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 2:
Na swej piszczałce grali,
Wesołą nowinę, że już po świecie,
Powiadamiali,
Że się Chrystus rodzi,
Dał nam zbawienie,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 3:
Nieskoczona chwała Bogu na Wysokości,
A na ziemi pokój ludziom,
Dobrej woli,
Z narodzenia Pana,
Wszem i każdemu,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 4:
U drzwi stajanki Jezus malusieńki,
Leży na sianku, płacze w żłóbeczku,
Wielkiemu Panu,
Chwała na wysokości,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 5:
Witaj Jezu, witaj nam z nieba,
Dziś nam przyszłoś zbawić ludy,
Choćbyś i nie chciał,
Boś jest człowiekiem,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 6:
Witaj Jezu, witaj nam z nieba,
Dziś nam przyszłoś zbawić ludy,
Choćbyś i nie chciał,
Boś jest człowiekiem,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 7:
Wielu się narodziło, lecz ten się narodził,
Który zbawić nas przychodzi,
Do świata tego,
Z nieba nam danego,
Alleluja, alleluja.
Zwrotka 8:
Tak wiele jest Bożych łask, ale ta największa,
Że Syn Boży dla nas przyszedł,
Aby nas zbawić,
Co na świecie było,
Alleluja, alleluja.
Warto wspomnieć, że obok "Przybieżeli do Betlejem", jedną z najpopularniejszych polskich kolęd jest również "Pójdźmy wszyscy do stajenki". Choć często śpiewa się jej pierwsze cztery zwrotki, cały tekst liczy ich znacznie więcej. Jest to utwór, który również śpiewa się wraz z rodziną przy wigilijnym stole.
Tekst kolędy "Pójdźmy wszyscy do stajenki" pochodzi prawdopodobnie z XVIII wieku, a jej autor pozostaje nieznany. Melodia natomiast powstała w wieku XIX i ma charakter marszowy. Kolęda ta składa się z 14 zwrotek, a jej rymy ułatwiają zapamiętanie tekstu.
Podobnie jak w przypadku "Przybieżeli do Betlejem", również "Pójdźmy wszyscy do stajenki" ulegała licznym zmianom na przestrzeni wieków, a jej obecny kształt różni się od pierwowzoru.
Dla tych, którzy chcieliby nauczyć się grać kolędę "Pójdźmy wszyscy do stajenki" na instrumentach, dostępne są nuty na flet oraz chwyty gitarowe. Aby zagrać kolędę na gitarze, wystarczy opanować kilka podstawowych akordów i płynne przechodzenie między nimi.
Dla ułatwienia nauki, często udostępniane są również podkłady muzyczne, które mogą być pomocne podczas wspólnego śpiewania kolędy.
tags: #przybiezeli #do #betlejem #powitajmy #malenkiego
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.