Powstanie Wielkopolskie w Jutrosinie: Niezapomniane Uroczystości i Bohaterskie Upamiętnienie - Niebanalne Prezenty

Powstanie Wielkopolskie w Jutrosinie: Uroczystości i Upamiętnienie Bohaterów

Wydarzenia związane z powstaniem wielkopolskim miały istotne znaczenie dla regionu Jutrosina. Lokalna społeczność aktywnie uczestniczyła w walce o niepodległość, a pamięć o bohaterach tamtych dni jest pielęgnowana poprzez uroczystości i upamiętnienia.

Geneza i przebieg Powstania Wielkopolskiego na odcinku rawickim

Powstanie wielkopolskie, które wybuchło 27 grudnia 1918 roku, dotarło do Jutrosina 7 stycznia 1919 roku. W tym dniu powstańcy bezkrwawo zajęli miasto oraz okoliczne miejscowości, obsadzając je swoimi oddziałami. Działania na odcinku rawickim obejmowały organizację batalionu jutrosińskiego pod dowództwem ppor. Mariana Szulca. Kluczowe momenty to m.in. bitwa pod wsią Ostoje oraz walki pod Rawiczem i Słupią, które miały miejsce 10 lutego 1919 roku.

Wspomnienia uczestnika powstania wielkopolskiego, Mariana Kasprzaka, zawierają szczegółowe opisy tych wydarzeń. Wśród nich znajdują się informacje o wojsku niemieckim we Wrocławiu w 1918 roku, przejęciu władzy z rąk niemieckiego burmistrza w Jutrosinie, a także o organizacji batalionu jutrosińskiego.

Szkic taktyczny odcinka rawickiego z okresu Powstania Wielkopolskiego

Uroczystości upamiętniające powstańców

Pamięć o uczestnikach powstania wielkopolskiego jest dla mieszkańców gminy Jutrosin obowiązkiem. W związku z tym, w celu zachowania pamięci o bohaterach, lokalne organizacje, takie jak Towarzystwo Miłośników Ziemi Jutrosińskiej, podejmują działania związane z oznakowaniem grobów powstańców. W ramach tych inicjatyw wręczane są tabliczki pamiątkowe, które następnie umieszczane są na grobach zasłużonych.

Uroczystości związane z upamiętnieniem powstańców wielkopolskich odbywają się cyklicznie, często zbiegając się z rocznicami wybuchu powstania. Podczas tych wydarzeń odczytywane są słowa przysięgi złożonej przez powstańców, podkreślając ich oddanie Ojczyźnie. Organizowane są również części artystyczne, podczas których prezentowane są pieśni patriotyczne, wiersze oraz tańce.

Uroczystość wręczenia tabliczek pamiątkowych na grobach powstańców wielkopolskich w Jutrosinie

Przysięga powstańców z 1919 roku

Niedzielna uroczystość (19.01.2025) rozpoczęła się od odczytania słów przysięgi złożonej przez powstańców wielkopolskich 19 stycznia 1919 roku w jutrosińskim kościele parafialnym. Przysięga ta brzmiała:

„W obliczu Boga Wszechmogącego w Trójcy Świętej Jedynego ślubuję, że Polsce, Ojczyźnie mojej i sprawie całego Narodu Polskiego zawsze i wszędzie służyć będę, że kraju Ojczystego i dobra narodowego do ostatniej kropli krwi bronić będę, że Komisarzowi Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu i dowódcom, i przełożonym swoim mianowanym przez tenże Komisariat, zawsze i wszędzie posłuszny będę, że w ogóle tak zachowywać się będę, jak przystoi na mężnego i prawego żołnierza-Polaka, że po zjednoczeniu Polski złożę przysięgę żołnierską, ustanowioną przez polską zwierzchność państwową”

Wręczenie tabliczek pamiątkowych

Tabliczki pamiątkowe, które zostaną umieszczone na grobach powstańców wielkopolskich, wręczali burmistrz Jutrosina Romuald Krzyżosiak oraz Ireneusz Mikołajewski, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Jutrosińskiej. Inicjatywa ta ma na celu uhonorowanie lokalnych bohaterów i przypomnienie o ich zasługach.

Artystyczna część uroczystości

Podczas uroczystości zaprezentowano okolicznościową część artystyczną. Wiktoria Kaczmarek wykonała utwór Antoniego Słonimskiego pod tytułem „Polska”. Wystąpiła także Dziecięca Grupa Obrzędowa „Szakiety” pod kierownictwem Katarzyny Chmielarczyk i Iwony Eliasz, prezentując utwory takie jak „My pierwsza brygada”, „Hej chłopcy, bagnet na broń” oraz „Marsylianka Wielkopolska”. Uczennice klasy VII Szkoły Podstawowej im. Stanisława Ratajczaka w Szkaradowie zaprezentowały taniec patriotyczny z flagami.

Bohaterowie Powstania Wielkopolskiego związani z Jutrosinem i okolicami

Wiele osób z regionu Jutrosina i okolic brało czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim. Ich historie, często trudne i pełne poświęceń, są cennym elementem lokalnego dziedzictwa.

Sylwetki powstańców:

  • Wiktor Kukla (ur. 1897 r. w Golejewie): Wstąpił do oddziału powstańczego w Miejskiej Górce, brał udział w walkach na terenie powiatu rawickiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1968 r.
  • Wincenty Lubiatowski (ur. 1899 r. w Dubinie): Wstąpił do kompanii dubińskiej, brał udział w walkach na terenie powiatu rawickiego. Po powstaniu kontynuował służbę wojskową. Zmarł w 1977 r.
  • Edward Łakomy (ur. 1903 r. w Pawłowie): Ochotnik w oddziale powstańczym w Jutrosinie, brał udział w służbach patrolowych i szkoleniach. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Zmarł w 1981 r.
  • Franciszek Mądry (ur. 1895 r. w Szkaradowie): Brał udział w przygotowaniach do powstania, prowadził kancelarię kompanii szkaradowskiej. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1941 r.
  • Kasper Nowacki (ur. 1897 r. w Osieku): Wstąpił do oddziału powstańczego w Jutrosinie. Po zakończeniu służby pracował w zakładzie kamieniarskim. Zmarł w 1963 r.
  • Wojciech Nowacki (ur. 1901 r. w Witten): Wstąpił do oddziału powstańczego w Jutrosinie, brał udział w powstaniu na terenie powiatu rawickiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1986 r.
  • Stanisław Oliński (ur. 1898 r. w Dubinie): Wstąpił do oddziału powstańczego w Dubinie, brał udział w walkach na terenie powiatu rawickiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1985 r.
  • Stanisław Pelarczyk (ur. 1897 r. w Starym Sielcu): Wstąpił do oddziału powstańczego w Dubinie, brał udział w powstaniu na terenie powiatu rawickiego. Zmarł w 1984 r.
  • Antoni Polowczyk (ur. w Zbrudzewie): Wstąpił do oddziału powstańczego, skierowany na front rawicki, brał udział w walkach o Rawicz, gdzie został ranny. Aresztowany w 1944 r., zmarł w obozie NKWD w kwietniu 1945 r. Symboliczne prochy złożone na jutrosińskim cmentarzu w 1992 r.
  • Stanisław Śliwa (ur. 1893 r. w Szkaradowie): Wstąpił do kompanii szkaradowskiej, brał udział w powstaniu na jej odcinku. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1948 r.
  • Kazimierz Wrzeszcz (ur. w Śląskowie): Wstąpił do oddziału powstańczego w Jutrosinie, brał udział w powstaniu na terenie powiatu rawickiego. Wieloletni sołtys Śląskowa. Zmarł w 1964 r.
  • Teofil Ciesielski (ur. 1901 r. w Nowym Sielcu): Wstąpił do kompanii jutrosińskiej, brał udział w walkach na terenie powiatu rawickiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1977 r.
  • Jan Eliasz (ur. 1893 r. w Jeziorach): Wstąpił do kompanii szkaradowskiej, brał udział w powstaniu na odcinku tejże kompanii. Zmarł w 1977 r.
  • Antoni Giezek (ur. 1893 r. w Magdalenkach): Powstaniec wielkopolski pododdziałów batalionu krotoszyńskiego. Brał udział w walkach o Zduny, uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej i wojnie obronnej 1939 r. Zmarł w 1955 r.
  • Ignacy Klejewski (ur. 1884 r. w Osieku): Wstąpił do oddziału powstańczego w Jutrosinie, brał udział w powstaniu na odcinku kompanii jutrosińskiej oraz w walkach o Rawicz. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 1962 r.
  • Franciszek Lorek (ur. 1892 r. w Dubinie): Brał udział w Powstaniu Wielkopolskim w szeregach kompanii dubińskiej. Zmarł w 1951 r.
  • Walenty Nowacki (ur. 1900 r. w Magdalenkach): Wstąpił do kompanii jutrosińskiej, brał udział w powstaniu na terenie powiatu rawickiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej oraz wojny obronnej 1939 r. Zmarł w 1965 r.
  • Franciszek Pawlak (ur. 1895 r. w Jadwinówce): Wstąpił do oddziału powstańczego w Szkaradowie, brał udział w walkach na terenie powiatu rawickiego. Zmarł w 1966 r.
  • Adam Rybacki (ur. 1891 r. w Dubinie): Wstąpił do oddziału powstańczego w Dubinie, brał udział w walkach o Rawicz. Zmarł w 1972 r.
  • Jan Swornowski (ur. 1887 r. w Jutrosinie): Wstąpił do oddziału powstańczego w Jutrosinie. Brał udział w oswobodzeniu Jutrosina i walkach o Rawicz. Pełnił funkcję kwatermistrza kompanii jutrosińskiej. Zmarł w 1962 r.
  • Stanisław Szymanowski (ur. 1892 r. w Pawłowie): Wstąpił do kompanii jutrosińskiej, brał udział w powstaniu na terenie powiatu rawickiego. Zmarł w 1977 r.
  • Franciszek Bernad (1901-19): Poległy 21 VI pod Dubinem.
  • Ignacy Zygmaniak (1898-1919): Ze Starego Sielca, poległy 4 II w walkach o Rawicz.

Trwałe upamiętnienie w przestrzeni publicznej

Pamięć o powstańcach wielkopolskich jest utrwalana nie tylko poprzez uroczystości i medale, ale także poprzez pomniki i miejsca pamięci. W Jutrosinie, na Rynku, wzniesiono w 1954 roku pomnik na cześć powstańców kościuszkowskich, który w późniejszych latach został uzupełniony o orła oraz metalową tablicę ku czci uczestników powstania wielkopolskiego.

Na cmentarzu parafialnym przy ul. Wrocławskiej znajdują się groby powstańców, takich jak Franciszek Bernad i Ignacy Zygmaniak, którzy polegli w walkach. Mogiły te są oznakowane i stanowią ważny element lokalnej historii.

Pomnik upamiętniający powstańców wielkopolskich w Jutrosinie

tags: #powstanie #wielkopolskie #w #jutrosinie #uroczystosc

Popularne posty: