Kolęda, wywodząca się z rzymskich obchodów Kalendae, pierwotnie była radosną pieśnią noworoczną. Współcześnie pieśń ta przyjęła formę utworu nawiązującego do świąt Bożego Narodzenia, najczęściej odwołującego się do religii chrześcijańskiej. Początkowo wywodziła się z tradycji ludowej, przekazywanej z pokolenia na pokolenie przez pobożną ludność. Z czasem jednak weszła na salony, pojawiając się wśród nich kompozycje wybitnych kompozytorów. Powstały również świeckie wersje kolęd, nienawiązujące do religii chrześcijańskiej, nazywane pastorałkami.
Nazwa pastorałka wywodzi się od łacińskiego słowa pastoralis, czyli pasterski. Jest to rodzaj kolędy, w której oprócz części religijnej, bożonarodzeniowej, znajdują się także wątki obyczajowe. Dawniej wykonywane przez wędrownych muzyków, szczególnie popularne stały się od XVIII wieku.
Kolędy są nieodłączną częścią polskiej tradycji świątecznej, mocno zakorzenioną w jej obrzędach. Każdego roku na terenie kraju odbywają się koncerty, festiwale i przeglądy kolęd, skupiające na scenie znanych i mniej znanych wokalistów. Najpopularniejszą kolędą na świecie jest „Cicha noc”.
Pastorałka „Bosy Pastuszek” została napisana przez Annę Warecką, a muzykę do niej skomponował Andrzej Seroczyński. Utwór powstał w 1988 roku i wtedy też został zarejestrowany w ZAIKS. Stworzono ją z myślą o dzieciach, do dziś jest śpiewana głównie podczas jasełek i kultywowania tradycji kolędowania, często przy akompaniamencie chodzenia od domu do domu w odpowiednich przebraniach.
Utwór opowiada historię małego pastuszka, który wiódł spokojne życie - pasł owce, spał w szałasie, grał na fujarce. Pewnej nocy obudzili go nagle pojawiający się Aniołowie. Poinformowali go, że tej nocy w ubogiej stajence w Betlejem urodził się Jezus, który leży na sianie, otoczony zwierzętami. Nakazali pastuszkowi się tam udać, a drogę wskazywała płonąca na niebie gwiazda. Bosemu chłopcu Aniołowie podarowali buty, a ten pognał wraz ze swoimi owcami przed siebie.
Na platformie YouTube można znaleźć wiele wykonań pastorałki „Bosy Pastuszek”. Najpopularniejsze wykonanie - Wojtka Karpińskiego, w ciągu dwunastu lat od premiery doczekało się prawie pięciu i pół miliona wyświetleń. Na kanale Jangok znajduje się pastorałka zaśpiewana przez Lenkę Sobczyk, która w osiem miesięcy została odsłuchana niecałe półtora miliona razy.
Zgromadzony materiał zawiera teksty wielu kolęd i pastorałek, które odzwierciedlają różnorodność tradycji bożonarodzeniowej. Wśród nich znajdują się:
„Na osiołku swoim śniadym do Betlejem sobie jadę” - prosty tekst opisujący podróż do Betlejem, z refrenem podkreślającym obecność na osiołku.
„Wygnali owce na pastwisko” - opisuje tradycyjne zajęcia pasterskie, które splatają się z nocnym wydarzeniem narodzenia.
„Bogu swe trzody polecili” - nawiązuje do powierzenia opieki nad stadami Bogu, co jest często obecne w kontekście pasterskim.
„W świętych znakach obecny Bóg z nami” - hymn o obecności Boga w codzienności, poprzez słowa, gesty i ludzi.
„W tej kolędzie, kto dziś będzie” - utwór zachęcający do dzielenia się tym, co się ma, z Panem i innymi, podkreślając znaczenie dobrych chęci.
„W tę cichą noc” - liryczny tekst opisujący atmosferę Bożego Narodzenia, z motywem śniegu i rodzącej się radości.
„W tę świętą noc” - skupia się na głosie aniołów zwiastujących narodzenie Chrystusa i darze pokoju na ziemi.
„W Tobie o Panie (psalm)” - fragment psalmu wyrażający ufność w Bogu jako źródle życia i łaski.
„W Twoje ślady” - modlitwa o naśladowanie Jezusa w życiu, prosząca o siłę do kroczenia Jego drogą.
„W ubogiej stajence” - opisuje scenę narodzenia w prostych, ubogich warunkach, z podkreśleniem miłości Dzieciątka i piękna Maryi.
„Chodźcie pasterze, z betlejemskich wzgórz” - zaproszenie do wspólnego oddania czci nowo narodzonemu Zbawicielowi.
„Cieszmy się i pod niebiosy” - radosna pieśń zachęcająca do świętowania narodzin Jezusa i składania Mu hołdu.
„Dziecina mała, Bóg Stwórca nieba!” - opisuje narodziny Jezusa w Betlejem, podkreślając Jego boskość i ludzką postać.
„Gdy śliczna Panna Syna kołysała” - kołysanka Maryi, pełna czułości i miłości do Dzieciątka.
„Hej, w dzień narodzenia Syna jedynego” - radosna kolęda o narodzeniu Syna Bożego i przybyciu pasterzy do Betlejem.
„Jezu śliczny kwiecie” - refleksyjna kolęda nad sensem narodzenia Jezusa w ubóstwie i zimnie.
„Jezus malusieńki leży wśród stajenki” - wzruszający tekst opisujący ubóstwo narodzenia Jezusa i troskę Matki Bożej.
„Któż o tej dobie płacze we żłobie?” - pytanie o tożsamość płaczącego w żłobie Dzieciątka, które okazuje się być Bogiem zbawiającym ludzkość.
„Lulajże, Jezuniu, moja perełko” - tradycyjna kołysanka dla Jezusa, pełna czułych porównań i wyrazów miłości.
„Mesyjasz przyszedł na świat prawdziwy” - kolęda opowiadająca o cudzie w Kanie Galilejskiej, jako znaku boskości Jezusa.
„Miasteczko małe, Betlejem” - kolęda opisująca Betlejem jako miejsce narodzenia Zbawiciela i zaproszenie do oddania Mu czci.
„Najświętsza Panienka po świecie chodziła” - opowieść o podróży Maryi przed narodzeniem Jezusa i jej spotkaniu z ubogim chłopkiem.
„Narodził się Jezus Chrystus, bądźmy weseli” - radosna kolęda o narodzeniu Jezusa, z refrenem „Gloria in excelsis Deo”.
„Narodził się Jezus w stajni ubogiej” - podkreśla uniżenie Boga, który przychodzi na świat w ubóstwie, budząc zdziwienie i radość pastuszków.
„Nie było miejsca dla Ciebie” - poruszający tekst o braku miejsca dla Jezusa w Betlejem, zestawiający to z Jego misją zbawienia i miłości.
„Oj, Maluśki, Maluśki” - prosta, ludowa pieśń wyrażająca troskę o Dzieciątko Jezus i oferująca Mu schronienie.
„Pastuszkowie ze snu powstali” - opisuje reakcję pasterzy na wieść o narodzeniu Jezusa i ich pokłon złożony Zbawicielowi.
„Przy onej górze świecą się zorze” - kolęda poszukująca miejsca narodzenia Jezusa, wyrażająca pragnienie oddania Mu czci.
„Przylecieli aniołkowie, jak ptaszkowie z nieba” - radosna pieśń o zwiastowaniu anielskim i wezwaniu pastuszków do Betlejem.
„Słyszę z nieba muzykę” - tekst wyrażający zdumienie i uwielbienie wobec Boskiej tajemnicy narodzenia Jezusa.
„Śliczna Panienka Jezusa zrodziła” - opisuje narodziny Jezusa, podkreślając Jego boskość i ludzką postać, a także miłość Matki Bożej.
W tekście wielokrotnie pojawia się cytat: „Dobrze widzi się tylko sercem”. To zdanie podkreśla wagę duchowego postrzegania i wewnętrznego zrozumienia, które jest kluczowe w odbiorze przesłania świąt Bożego Narodzenia.
Inne nawiązania i zwroty:
tags: #pastoralka #osiolku #biegnij #tekst
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.