Odkryj Tajemnice Kościoła św. Marcina w Kazimierzu Biskupim - Historia i Współczesność, Które Cię Zaskoczą! - Niebanalne Prezenty

Kościół św. Marcina w Kazimierzu Biskupim - historia i współczesność

Parafia św. Marcina z Tours w Kazimierzu Biskupim jest jedną z najstarszych wspólnot religijnych w diecezji włocławskiej, należącą do dekanatu konińskiego III. Jej początki sięgają XI wieku.

Schematyczny plan kościoła św. Marcina z zaznaczonymi elementami romańskimi i gotyckimi

Historia kościoła parafialnego

Geneza i fundacja

Obecny kościół parafialny został wzniesiony około połowy XII wieku z granitu i piaskowca, pierwotnie w stylu romańskim. Według Jana Długosza jego fundatorem miał być Piotr Włostowic. Według innej hipotezy, założycielem świątyni był Piotr Wszeborowic. Pierwsza wzmianka o tym kościele pochodzi z "Roczników" Długosza, który pisał o przekazaniu Kazimierza biskupstwu lubuskiemu przez Henryka Brodatego w 1237 roku.

Według tradycji, romański kościół parafialny został wzniesiony staraniem Piotra Dunina w początkach XII wieku (1120 r.) w miejscu pustelni św. Mateusza, jednego z Pięciu Braci Męczenników. Pierwotnie kościół był pod wezwaniem św. Mateusza. Część romańska kościoła wzniesiona z ciosów piaskowca.

Przebudowy i rozbudowy

Przez wieki kościół przechodził liczne przebudowy. W latach 1505-1520 został rozbudowany w stylu gotyckim przez braci: biskupa Jana (poprzednio proboszcza kazimierskiego) i kasztelana poznańskiego Mikołaja Lubrańskich herbu Godziemba. Nawę romańską o długości około 11,5 metra przedłużono wówczas o około 7 metrów ku zachodowi, używając cegły i częściowo kamiennych ciosów z rozebranej romańskiej fasady. Przebudowano portal romański na gotycki i od strony północnej dobudowano zakrystię.

W 1858 roku wyremontowano znacznie zniszczony kościół, wydłużając nawę o około 3 metry z nową fasadą i głównym wejściem od strony zachodniej. Poprzednie wejście od strony południowej, romańsko-gotyckie, zamurowano.

Około 1512 roku kościół został przebudowany w stylu późnogotyckim z fundacji biskupa Lubrańskiego. Spalony przez Szwedów na początku XVIII wieku, został odbudowany. W 1859 roku został powiększony.

Zniszczenia i odbudowy

Kościół wielokrotnie ulegał zniszczeniom, zwłaszcza pożarom, m.in. w 1613 roku, następnie w 1656 roku został spalony przez Szwedów i ponownie zniszczony w 1707 roku przez wojska szwedzkie Karola XII. Kolejny pożar w 1729 roku szczególnie zniszczył zachodnią część budowli.

Podczas II wojny światowej Niemcy zamknęli świątynię i przeznaczyli ją na magazyn zbożowy. Z kościoła ukradli złoty kielich z XV wieku, dzwony oraz skonfiskowali bibliotekę parafialną liczącą 1090 tomów.

Architektura i wyposażenie

Bryła i konstrukcja

Kościół zbudowano na planie prostokąta z półkolistą absydą. Dach dwuspadowy pokryty w 1988/89 blachą miedzianą. Wieża kościoła posiada cebulasty hełm i latarnię krytą gontem w kształcie rybich łusek.

Z romańskiego kościoła zachowana jest apsyda, ściany prezbiterium i dolne partie murów nawy. Od południa znajduje się zamurowany romański portal.

Wystrój wnętrza

Wnętrze kościoła zamknięte jest płaskim stropem z polichromią z 1900 roku, przedstawiającą sceny z życia św. Pięciu Braci Męczenników. Polichromia w kościele została odrestaurowana w 1994/95 roku.

Ołtarz główny jest barokowy, pochodzi z przełomu XVII i XVIII wieku, z obrazem Matki Bożej Kazimierskiej z 1721 roku. Obraz przyozdobiono srebrną sukienką w 1766 roku i ukoronowano przez Konsystorz Gnieźnieński jako „uznany za cudami słynący”. Jest zasłaniany obrazem św. Marcina - patrona kościoła (z 1791 roku).

Z czterech ołtarzy bocznych z 1766 roku pozostały dwa: pierwszy poświęcony św. Pięciu Braciom Męczenników, z małym sarkofagiem ze srebrną trumienką, w której znajdują się relikwie św. Męczenników, a u góry obraz św. Wawrzyńca; drugi boczny ołtarz z obrazem św. Barbary i św. Rocha.

Wyposażenie wnętrza jest rokokowe z 1 połowy XVIII wieku. W barokowym ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVII wieku, w sukience z 1766 roku. Ołtarze boczne są rokokowe. Ołtarz po lewej stronie poświęcony jest Pięciu Braciom Męczennikom ze srebrną trumienką z relikwiami świętych Męczenników, znajdującą się w ozdobnym relikwiarzu, ufundowanym przez kazimierskie Bractwo Szewskie w 1927 roku.

Na stropie znajduje się polichromia z około połowy XIX wieku - hagiografia Pięciu Męczenników. Ich zabójcy przedstawieni są w pikielhaubach.

Organy 10-głosowe z 1900 roku firmy Jana Szymańskiego z Warszawy zostały gruntownie wyremontowane w 1997 roku przez firmę Floriana Nawroty z Wronek k. Poznania. W 1997 roku zbudowano nowy strop pod instrument i chór.

W nawie przy wejściu znajduje się kamienna kropielnica z 1721 roku. Na pilastrach umieszczone są figury: Madonna z Dzieciątkiem z XVIII wieku i św. Wojciecha z XVIII wieku, prawdopodobnie z rozebranego kościoła w Kozarzewku (zbudowany w 1780 r. pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, istniał do 1874 r.).

Ołtarz główny i boczne wraz z polichromią zostały odrestaurowane przez pracownię konserwatorską z Krakowa p. Wojciecha Fabiańskiego w 1995 roku.

Barokowy ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Kazimierskiej

Działalność duszpasterska i liturgiczna

Msze święte

Msze święte w niedziele i święta:

  • godz. 7:30
  • godz. 9:00
  • godz. 10:30
  • godz. 12:00
  • godz. 16:00 (Kazimierz Biskupi)

Msze święte w dni powszednie:

  • godz. 7:30
  • godz. 18:00 (Kazimierz Biskupi)

Msze święte w święta zniesione:

  • godz. 7:30
  • godz. 18:00

Obchody Wielkiego Tygodnia

Niedziela Palmowa Męki Pańskiej (29.03.2026):

  • 7:30 + Krystyna Tomczak od Zofii Operacz z rodziną
  • 9:00 + Henryka Jaszczaka w 7. rocznicę śmierci od żony z synem Januszem i córek z rodzinami
  • 10:30 ZA PARAFIAN - O zdrowie dla Marii…
  • Procesja palmowa wokół świątyni…
  • 12:00 + Jana Skrzypczaka od sąsiadów Radzimskich z Emilem
  • 15:30 WYPOMINKI
  • 15:45 GORZKIE ŻALE
  • 16:00 + Stanisławę i Józefa Paluszewskich od dzieci

Wielki Czwartek:

  • W dzień ustanowienia Najświętszego Sakramentu Eucharystii i Kapłaństwa po mszy św.
  • Wieczorna Msza Wieczerzy Pańskiej jest odprawiana w każdym z kościołów.

Wielki Piątek:

  • O godz. 15:00 odmówiona zostanie Koronka do Bożego Miłosierdzia.
  • O godz. 18:00 zapraszamy na Liturgię Męki Pańskiej.
  • Ofiary zbierane po adoracji Krzyża przeznaczone są na utrzymanie Bożego Grobu w Ziemi Świętej.
  • W tym dniu obowiązuje post ścisły wszystkich wierzących i praktykujących katolików w parafii.
  • Adoracja Bożego Grobu w Wielki Piątek do godz.

Wielka Sobota:

  • O godz. 19:00 rozpocznie się Liturgia Wigilii Paschalnej.
  • Na zakończenie Eucharystii odbędzie się procesja rezurekcyjna trzy razy wokół świątyni.

Niedziela Wielkanocna:

  • O godz. 6:00 Rezurekcja i procesja jeden raz wokół świątyni.
  • Nie będzie mszy św. o godz. 7:30.

Poniedziałek Wielkanocny:

  • Msze św. odbędą się zgodnie z porządkiem niedzielnym.

Objazd osób chorych:

Wielki Poniedziałek 30.03.2026:

  • 9:00 OBJAZD OSÓB CHORYCH!!!

Trasy objazdu w dniach 27 grudnia 2025 - 22 stycznia 2026:

I trasa - Ks. Sobota, 27 grudnia 2025 od godz. ... ul. św. Marcin: 30/3, 29/18, 39/5, 39/11, 39/35, 45b/a, 47/4, 51/9, 51/10, 51/12, 51/13, 53/55 m.1, 53/55 m. 9, 53/55 m.

II trasa - Ks. Sobota, 27 grudnia 2025 od godz. ... ul.

Trasa objazdu w dniu 30.03.2026:

  • Jóźwin godz. 9:00
  • Kamienica godz. 9:20
  • Daninów godz. 9:45
  • Kozarzew i Kozarzewek godz. 10:10
  • Dębówka godz. 10:30
  • Radwaniec godz. 7
  • Tokarki godz. 11:00
  • Warznia, Bochlewo i Nieświastów godz.

Milczenie Kościoła DOKUMENT (2012) LEKTOR PL

Inne obiekty sakralne i cmentarz

Kościół na cmentarzu grzebalnym

Na cmentarzu grzebalnym znajduje się drewniany kościół z 1640 roku, zbudowany staraniem Kacpra Wolickiego. Został odrestaurowany staraniem hrabiny Mielżyńskiej w 1783 roku. Wnętrze jest oszalowane ze śladami polichromii, posiada trzy ołtarze z XVIII wieku. Kościół pokryty jest podwójnym gontem z wieżyczką na sygnaturkę, zwieńczoną cebulastym hełmem i latarnią.

W 2005 roku przeprowadzono prace konserwatorskie: czyszczenie strychu, ścian wewnątrz i na zewnątrz kościoła; konserwację ścian zewnętrznych przez nasączanie preparatami chemicznymi; woskowanie i blankowanie ścian wewnątrz kościoła; konserwację dachu i wieży kościoła; wymianę zniszczonych gontów na dachu kościoła.

W 2006 roku wykonano renowację i konserwację barokowego ołtarza głównego i obrazu św. Izaaka.

W 2007 roku przeprowadzono renowację i konserwację figur oraz krzyża z belki tęczowej, a także renowację i konserwację rokokowego, prawego ołtarza bocznego wraz z obrazem.

W 2008 roku zamontowano specjalistyczne alarmy przeciwwłamaniowe oraz przeciwpożarowe wraz z monitoringiem, a także przeprowadzono renowację i konserwację rokokowego lewego ołtarza bocznego oraz rekonstrukcję obrazu.

Pobernardyński kościół i klasztor

Biskup poznański Jan Lubrański, za zezwoleniem papieża Leona X z 21 stycznia 1514 roku, rozpoczął budowę kościoła, która zakończyła się w 1518 roku, a klasztoru w 1520 roku. Bernardynów uroczyście wprowadzono do Kazimierza w 1514 roku.

Budynki kościoła i klasztoru, zniszczone w czasie wojen szwedzkich, zostały odbudowane na końcu XVIII wieku. Kościół jest w stylu późnogotyckim, jednonawowy, oszkarpowany. Nawa posiada sklepienie gwiaździste. Chór znajduje się na ośmiobocznym filarze. Tęcza jest ostrołukowa. Dach jest dwuspadowy.

Wystrój wnętrza pochodzi z okresu po 1945 roku. Na szczycie nawy znajduje się wieżyczka z 19.. roku. Po kasacie bernardynów, od 1898 roku kościołem opiekowali się księża diecezjalni. W 1921 roku kościół i klasztor zostały przekazane Misjonarzom Św. Rodziny.

Nowoczesny wystrój kościoła powstał w latach 1970-1973. Ołtarz główny zawiera dużą płaskorzeźbę Ostatniej Wieczerzy. W nowych ołtarzach znajdują się obrazy: św. Anny Samotrzeć z około 1630 roku, Matki Boskiej w sukience, wczesnobarokowy z XVII wieku. Na łuku tęczy umieszczone są rzeźby św. Jadwigi i św. Mikołaja z około 1650 roku.

Od strony południowo-wschodniej przylega sklepiony krużganek z wysoką wieżą bramną z muru pruskiego, zwieńczoną hełmem krytym gontem. Od strony północnej przylega do kościoła klasztor, tworząc niewielki dziedziniec - wirydaż. W refektarzu klasztornym, budowanym razem z kościołem i przeżywającym jego losy, zachowało się sklepienie gotyckie.

Na terenie klasztoru znajdują się dwa portale późnogotyckie z początku XVI wieku.

Przy kościele znajduje się dzwonnica, ufundowana przez Tomasza Lubrańskiego w latach 1760-1761 i połączona z nią Droga Krzyżowa. Krużganki Drogi Krzyżowej pochodzą również z 1760/61 roku. W 1818 roku przeprowadzono ich gruntowny remont oraz przełożono dach. Następna restauracja miała miejsce w 1893 roku.

Cmentarz parafialny

Na pobliskim cmentarzu znajduje się mogiła nieznanych polskich żołnierzy, poległych w 1939 roku. Oprócz nich znajduje się tu również grób Stanisława i Wandy Mańkowskich oraz głaz z tablicą pamiątkową, poświęconą poległym w walce o niepodległość Polski w 1918 roku.

Na kazimierskim cmentarzu spoczywa Marcin Kolczyński - mieszkaniec Kazimierza Biskupiego, który 2 sierpnia 2020 roku w miejscowości Julianadrop w Holandii uratował trójkę topiących się w morzu dzieci, przypłacając swój bohaterski czyn własnym życiem.

Na cmentarzu spoczywa również legionista i weteran I Wojny Światowej - Józef Ślugaj, którego grób został ostrzelany przez komunistów po II Wojnie Światowej.

Zdjęcie cmentarza parafialnego w Kazimierzu Biskupim z nagrobkami i zielenią

Kancelaria Parafialna

Od Wielkiego Czwartku do Poniedziałku Wielkanocnego Kancelaria Parafialna będzie nieczynna.

tags: #parafia #sw #marcina #kazimierz #biskupi #koleda

Popularne posty: