Studniówka: Odkryj Najważniejsze Polskie Tradycje i Zwyczaje Balu Maturalnego! - Niebanalne Prezenty

Studniówka: Polskie Tradycje i Zwyczaje Związane z Balem Maturalnym

Studniówka to pierwszy w życiu bal o charakterze „dorosłym”, symbolizujący przejście z okresu dojrzewania do dorosłego życia. Zazwyczaj zjawiają się na nim pary, a obowiązują eleganckie stroje i opanowanie kroków poloneza. Po studniówce pozostaje około stu dni na przyswojenie materiału z lat nauki w szkole średniej, co ma wystarczyć do zdania matury. Po jej ukończeniu młody człowiek wkracza w świat dorosłych, kończąc okres beztroski i rozpoczynając czas odpowiedzialnych wyborów dotyczących studiów czy kariery.

Początki Tradycji Studniówki

Początki studniówki datowane są na osiemnasty wiek. Tradycja ta pojawiła się wraz z upowszechnieniem matury, która została wprowadzona w Prusach w 1812 roku. Po dwudziestu latach egzamin dojrzałości podzielono na część ustną i pisemną. Termin i miejsce pierwszej studniówki pozostają nieznane. Podobnie niejasne jest pochodzenie zwyczaju odbywania balu sto dni przed egzaminem maturalnym. Niektóre źródła wiążą ten termin z czasem, w jakim Napoleon miał odnowić cesarstwo, jednak nie jest to potwierdzona informacja. Możliwe, że chodzi po prostu o symbolikę „okrągłej” liczby 100, która w polskiej tradycji często oznacza pełnię i domknięcie pewnego rozdziału, stanowiąc umowny punkt zwrotny.

Ilustracja przedstawiająca historyczny bal studniówkowy z XVIII lub XIX wieku

W dwudziestoleciu międzywojennym tradycja studniówki zaczęła obejmować szersze grono uczniów. Od tego okresu aż do lat 70. XX wieku istniał podział na studniówkę organizowaną przed egzaminami i komers organizowany po nich. Wówczas komers był traktowany jako „dorosły” bal, na który przychodzono w eleganckich ubraniach, z osobą towarzyszącą.

Zwyczaje Studniówkowe: Wczoraj i Dziś

Dawniej oprawa studniówek była skromniejsza. Bale odbywały się w stołówkach lub salach gimnastycznych, a jedzenie przygotowywali rodzice, nauczyciele i uczniowie. Udekorowanie sali oraz przygotowanie występów i kabaretów należało do obowiązków maturzystów. Na początku okresu PRL-u kreacje uczennic często składały się z białej bluzki i czarnej lub granatowej spódnicy. W późniejszych latach kolorowe suknie były szyte w domu, a fryzury tworzono samodzielnie.

Począwszy od lat dwutysięcznych, studniówki zaczęto organizować w modnych restauracjach, na salach koncertowych i w podobnych miejscach. Jedzenie zamawiane jest zazwyczaj u firm cateringowych lub zapewniane przez lokal. Kwestie ubioru, makijażu i fryzury coraz częściej pozostawia się w rękach specjalistów. Panowie również coraz częściej korzystają z usług kosmetyczek, aby jak najlepiej wypaść na zdjęciach. Wystrój sali jest zamawiany u specjalistycznej firmy, a w przypadku występów angażuje się zespoły lub didżejów. W związku z tym znacznie wzrosły całościowe koszty tego wydarzenia.

Zdjęcie przedstawiające współczesną salę balową udekorowaną na studniówkę

Tradycje i Wierzenia Przynoszące Szczęście na Maturze

Związane ze studniówką zwyczaje dodają balowi kolorytu i sprawiają, że jest on niepowtarzalny, a wiele z nich ma przynieść szczęście na zbliżającym się egzaminie dojrzałości.

Przesądy dotyczące stroju i dodatków:

  • Czerwona bielizna: Zgodnie z jednym z najpopularniejszych przesądów, na studniówkę należy założyć czerwoną bieliznę. Dziewczęta powinny mieć przede wszystkim podwiązki w tym kolorze, które mają działać jak talizman. Tę samą bieliznę należy założyć również na maturę. Mówi się, że szczęście na egzaminie gwarantuje też podpatrzenie fragmentu czerwonej bielizny u koleżanki; dziś tradycją jest robienie grupowych zdjęć, na których dziewczęta odsłaniają nogę z czerwoną podwiązką.
  • Nowy garnitur dla chłopców: Chłopcy powinni pojawić się na balu w nowym garniturze, który następnie, zgodnie z przesądem, należy założyć również na maturę. Używany ponownie garnitur ma „przesiąknąć” dobrą energią i przynieść pomyślność na egzaminach.
  • Czerwony krawat: Nieodłącznym elementem stroju panów bywa czerwony krawat, którego nie wolno ściągnąć aż do końca balu. Ten dodatek, podobnie jak u dziewcząt czerwona bielizna, ma zagwarantować odwagę i zwycięstwo.
  • Wygodne buty: Buty na studniówkę muszą być wygodne, a ich fason i kolor nie mają znaczenia. Kluczowe jest, aby przyszły maturzysta nie był zmuszony zdjąć ich w trakcie zabawy. Ściąganie butów lub tańczenie boso to zły omen, który może wywołać trudności na późniejszych egzaminach. Przed wyjściem z domu buty należy wypastować w prawą stronę.
  • Oczko w rajstopach: Oczko w rajstopach w czasie studniówki to zły omen, który zwiastuje trudności na maturze. Dziewczęta zakładające cienkie pończochy na ten bal, ryzykują niepowodzenie, jeśli je podrą. Zaleca się zakładanie na maturę rajstop z grubszego materiału.
  • Coś pożyczonego: Stara tradycja mówi, by na studniówce mieć przy sobie coś pożyczonego, podobnie jak w przypadku ślubu. Może to być na przykład biżuteria po mamie lub babci dla dziewczyny i spinki do mankietów taty dla chłopaka. Wierzy się, że energia przedmiotów należących do bliskich wzmacnia poczucie spokoju i sprzyja pomyślności na egzaminach.
Zbliżenie na czerwoną podwiązkę i eleganckie buty

Przesądy związane z wyglądem i zachowaniem:

  • Nieobcinanie włosów: Jeden z przesądów głosi, by nie obcinać włosów od dnia studniówki aż po maturę. Włosy są uważane za źródło wiedzy, odwagi, siły i mądrości. Ta zasada dotyczy zarówno chłopców, jak i dziewcząt.
  • Pomylenie kroków w polonezie: Zgodnie z przesądem, pomylenie kroków podczas poloneza gwarantuje nieomylność i powodzenie w trakcie egzaminu dojrzałości. Nie należy więc starać się tańczyć perfekcyjnie - lekkość i swoboda są wskazane.
  • Czerwona nitka na nadgarstku: Bardzo znanym przesądem jest zawiązanie na nadgarstku przyszłego maturzysty zwykłej, czerwonej nitki przez kogoś życzliwego przed studniówką. Nitka ma pozostać na nadgarstku aż do egzaminów. Jeśli nie zerwie się przez ten czas, nosząca ją osoba nie będzie mieć problemów z zaliczeniem.

Studniówka - Polonez, Gry i Konkursy

Kolejnym istotnym zwyczajem jest pierwszy taniec podczas studniówki. Polonez, jako polski taniec narodowy o podniosłym charakterze, znany już od siedemnastego wieku, zawsze wykonywany był podczas ważnych uroczystości. Studniówka, będąc ważnym wydarzeniem w życiu abiturientów, zasługuje na taką oprawę. W dawnych czasach poloneza prowadził gospodarz balu, a obecnie często robi to dyrektor szkoły. Wierzy się, że pomylenie kroków podczas jego tańczenia jest dobrym znakiem i gwarantuje zdanie matury. Podobnie, zgodnie z przesądem, podczas poloneza i całego balu nie wolno zdejmować butów, aby przynieść szczęście i zdaną maturę.

Oczywiście, wszystkie te wierzenia nie mają mocy bez systematycznej nauki. Często na studniówkach organizowane są również zabawy, takie jak wybory króla i królowej balu czy konkursy taneczne, w których wygrywają osoby wykazujące się nie tylko umiejętnościami tanecznymi, ale także urokiem osobistym i sympatią otoczenia.

Niesamowity POLONEZ | Studniówka 2025 | I LO im. Feliksa Fabianiego

Studniówka w 2021 Roku: Wyzwania i Alternatywy

W roku 2021 tradycyjne studniówki przed maturą nie mogły odbyć się w pełni z powodu obostrzeń. Był to pierwszy taki przypadek od 1982 roku, kiedy rocznik 1963 musiał zakończyć zabawę o godzinie 21 z powodu wprowadzenia stanu wojennego. Gdzieniegdzie studniówki w ogóle się nie odbyły. Niektóre szkoły postanowiły zorganizować bale pomaturalne, podobnie jak ma to miejsce w wielu innych krajach, na przykład w Stanach Zjednoczonych.

Warto jednak wspomnieć, że taka tradycja istniała również w dawnej Polsce. Niekiedy świętowano już po zdaniu egzaminów. Takie przyjęcie posiadało osobną nazwę - w dwudziestoleciu międzywojennym abiturienci mieli studniówkę, a po uzyskaniu absolutorium - komers. To właśnie ten bal był traktowany jako „dorosły” i odbywał się w eleganckich strojach, z osobą towarzyszącą.

Studniówka jako Rytuał Przejścia

Studniówka jest wspaniałym zwyczajem, który warto kultywować. Zabawne przesądy dodają mu kolorytu. Jest to jednocześnie pożegnanie z latami dorastania i pierwszy krok w dorosłe życie. Warto bawić się tak, by potem z uśmiechem na ustach wracać do niej we wspomnieniach. Chociaż dziś traktujemy studniówkowe przesądy z przymrużeniem oka, żaden maturzysta nie chciałby ryzykować powodzenia na egzaminach, pomijając te tradycje. Dlatego do dziś licealiści pilnie przestrzegają studniówkowych zwyczajów - to jedyna taka noc w roku, która pozostaje we wspomnieniach na całe życie.

Antropolodzy i socjologowie zwracają uwagę, że bal ten pełni funkcję swoistego rytuału przejścia. Młodzież żegna czas beztroski, kierując się ku dorosłym zadaniom i zobowiązaniom. Choć następnego dnia znów zasiądą w klasach, ich status się zmienia - są postrzegani jako osoby stojące u progu odpowiedzialnych decyzji.

Nie bez znaczenia pozostaje również element scenicznego humoru, jakim są kabarety przygotowywane przez uczniów. To szczególny punkt programu, w którym młodzież ma okazję zamienić się miejscami z gronem pedagogicznym i z przymrużeniem oka przedstawić codzienne realia szkolne. Takie wystąpienia niosą ze sobą coś więcej niż rozrywkę - pozwalają uczniom pozbyć się napięcia i spojrzeć na nauczycieli z innej perspektywy. Interesujące jest to, że chociaż kabaret często skupia się na drobnych przywarach kadry pedagogicznej, nie prowadzi to do spadku uznania dla nich. Wręcz przeciwnie - po takich wydarzeniach wzrasta poczucie wzajemnego zrozumienia, a uczniowie i nauczyciele pokazują, że potrafią spojrzeć na siebie z dystansem i humorem, co zbliża ich do siebie.

W świetle zmian, jakie na przestrzeni lat zaszły w kulturze młodzieżowej, studniówka nadal zajmuje ważne miejsce w szkolnym kalendarzu. Dla wielu uczniów to moment przełomowy, gdy zyskują nową pozycję w oczach nauczycieli, przestając być jedynie uczestnikami lekcji, a zaczynając funkcjonować jako dojrzali rozmówcy. W epoce zdominowanej przez komunikację cyfrową, realne spotkanie, taniec i bezpośrednia rozmowa mają szczególną wagę.

Przygotowanie takiego wydarzenia stanowi dziś niemałe obciążenie dla rodzinnych finansów. Ceny sal balowych, usługi gastronomiczne czy eleganckie ubrania wymagają sporych nakładów, co doskonale ukazuje skalę rozwoju branży eventowej w ostatnich latach. Mimo to, liczba organizowanych studniówek wciąż pozostaje wysoka, co jednoznacznie wskazuje, że ich znaczenie wykracza poza kwestie materialne. To wyjątkowa okazja, kiedy rodzice wyrażają dumę i radość z osiągnięć swoich dzieci. Symboliczny moment stu dni przed egzaminem dojrzałości wciąż stanowi ważny etap w życiu młodego człowieka.

tags: #nto #studniowka #teb

Popularne posty: