Z dniem 1 lutego 2025 roku wchodzi w życie nowelizacja Ustawy o dniach wolnych od pracy, która ustanawia Wigilię Bożego Narodzenia dniem ustawowo wolnym od pracy. Podpisana przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę 6 grudnia 2024 roku, zmiana ta jest odpowiedzią na wieloletnie postulaty społeczne, jednakże nie wszyscy pracownicy skorzystają z jej dobrodziejstw.
Przez lata Wigilia Bożego Narodzenia funkcjonowała w polskim prawie jako dzień roboczy, mimo iż w praktyce często traktowano ją jako dzień skrócony. Brak formalnego statusu dnia wolnego prowadził do niekonsekwencji - część pracodawców udzielała pracownikom płatnego dnia wolnego, podczas gdy w innych miejscach pracy obowiązywał standardowy harmonogram. Nowelizacja Ustawy oficjalnie dopisuje 24 grudnia do listy dni ustawowo wolnych od pracy, kończąc tym samym okres niejasności i nieformalnych ustaleń.
Zmiany zostały przegłosowane przez Sejm, zaakceptowane przez Senat bez poprawek i podpisane przez Prezydenta. Ustanowienie Wigilii dniem wolnym od pracy było jednym z postulatów podnoszonych przez społeczeństwo od dekad. Równolegle z tą zmianą wprowadzono nowe regulacje dotyczące handlu w grudniu: od 2025 roku obowiązywać będą trzy niedziele handlowe poprzedzające Wigilię, podczas gdy w pozostałe tygodnie handel dozwolony będzie jedynie co drugą niedzielę.
Zgodnie z nowymi przepisami, Wigilia będzie dniem wolnym od pracy dla wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, podlegających Kodeksowi Pracy. Dotyczy to wszystkich sektorów, stanowisk, systemów czasu pracy i wymiaru etatu.
Jednakże istnieją grupy zawodowe, których charakter pracy wymaga ciągłości działania i które są wyłączone z tego przepisu. Należą do nich pracownicy zatrudnieni w transporcie publicznym, ratownictwie medycznym, energetyce, części handlu, ochronie zdrowia oraz służbach pracujących w trybie zmianowym. W ich przypadku praca w Wigilię jest dopuszczalna, ale podlega tym samym zasadom, co inne święta ustawowo wolne. Oznacza to, że każda forma zatrudnienia w tym dniu wymaga uzasadnienia prawnego i zapewnienia pracownikowi dnia wolnego w zamian.
Nowelizacja Ustawy nie obejmuje osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy umowa o dzieło. Osoby te podlegają Kodeksowi Cywilnemu, a przepisy ochronne Kodeksu Pracy ich nie dotyczą. Dla nich status Wigilii jako dnia wolnego zależy od indywidualnych ustaleń w umowie, decyzji zleceniodawcy lub specyfiki zlecenia.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (model B2B). Nie podlegają oni przepisom dotyczącym czasu pracy, a ich kalendarz zależy od wewnętrznych ustaleń, warunków kontraktu i bieżących zobowiązań.
Wprowadzenie Wigilii jako dnia wolnego od pracy cieszyło się znaczącym poparciem społecznym, szacowanym na około 70%. Społeczeństwo od lat wyrażało pragnienie, aby polskie tradycje były lepiej odzwierciedlone w prawie pracy. Niemniej jednak, decyzja ta wzbudziła również pewne kontrowersje. Pojawiły się głosy wskazujące na potencjalną destabilizację systemu, dodatkowe koszty dla przedsiębiorców, rozregulowanie kalendarza pracy oraz symboliczne skrócenie wymiaru pracy o osiem godzin rocznie.
Równolegle do dyskusji o Wigilii, cyklicznie powraca temat ustanowienia Wielkiego Piątku dniem wolnym od pracy, co wydłużyłoby świąteczny weekend wielkanocny. Mimo pojawiających się informacji i petycji, rząd nie planuje wprowadzenia tej zmiany. W 2026 roku Wielki Piątek, wypadający 3 kwietnia, pozostanie dla większości pracowników zwykłym dniem pracy.
Do Sejmu wpłynęła petycja postulująca uczynienie Wielkiego Piątku dniem wolnym, argumentując to jego znaczeniem religijnym i faktem, że w wielu krajach Europy jest on dniem wolnym. Posłowie zajęli się tą sprawą podczas posiedzenia sejmowej Komisji ds. Petycji, jednak podkreślono, że taka zmiana wymagałaby dokładnej analizy wpływu na gospodarkę i zgodności z przepisami. Nie wszyscy parlamentarzyści popierają ten pomysł, wskazując m.in. na świeckość państwa polskiego.
Obecnie, aby spędzić Wielki Piątek jako dzień wolny, pracownicy muszą skorzystać z urlopu lub liczyć na indywidualną decyzję pracodawcy, który może skrócić czas pracy lub udzielić dodatkowego dnia wolnego jako benefit. Choć w niektórych krajach europejskich Wielki Piątek jest dniem ustawowo wolnym, Polska w tym zakresie plasuje się obok krajów takich jak Francja, Włochy czy Grecja.
Warto również wspomnieć o petycji złożonej do Sejmu pod koniec 2025 roku, która proponuje wprowadzenie sześciu dodatkowych dni wolnych od pracy w ciągu roku, poprzedzających istniejące święta. Autor petycji, odwołując się do koncepcji work-life balance, sugeruje analogię do dnia 24 grudnia, używając terminu "wigilia" w szerszym znaczeniu dnia poprzedzającego ważne wydarzenie. Propozycja ta ma na celu ułatwienie zarządzania czasem i lepsze godzenie życia zawodowego z prywatnym, zwłaszcza w kontekście przygotowań do świąt.
W kontekście świątecznym, w gmachu Sejmu odbyła się również Wigilia dla osób potrzebujących i tych, którzy im pomagają, z inicjatywy Marszałka Sejmu. Wydarzenie to miało na celu podkreślenie znaczenia wspólnoty, nadziei i solidarności, a także przypomnienie o tym, co w życiu jest naprawdę ważne. Marszałek Szymon Hołownia podkreślił, że Sejm jest miejscem pracy posłów, ale także symbolem reprezentacji narodu, który powinien uwzględniać potrzeby wszystkich obywateli, w tym tych wykluczanych.
tags: #nowoczesna #wigilia #w #sejmie
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.