W Jedlińsku, położonym w województwie mazowieckim, odnotowuje się niezwykłe widowisko ludowe, które odbywa się na zakończenie karnawału, w przeddzień Środy Popielcowej. Jest to obrzęd znany jako "Ścięcie Śmierci", który od XVI stulecia zachował swoją pierwotną formę. Wydarzenie to stanowi unikat na skalę światową, będąc jedynym znanym obrzędem, w którym to śmierć w starciu z człowiekiem traci życie.
Tradycja ta, istniejąca od 1530 roku, czyli od założeń miasta Jedlińsk, przetrwała dla współczesnych dzięki zapisowi dokonanemu w XIX wieku przez miejscowego proboszcza, ks. Stanisława Goryńskiego. Obrzęd ten jest wyjątkowym przykładem tak zwanych "kusaków", czyli obrzędów związanych z pożegnaniem karnawału. W latach 60. XX wieku, redaktor Radia Kielce, Piotr Gan, zarejestrował ten unikalny zwyczaj, opisując go jako dzień, w którym chłopcy i kawalerowie przebierali się, czemu towarzyszyły zabawy, malowanie twarzy węglem lub burakami, picie alkoholu, a także okadzanie kozy ziołami.
Kulminacyjnym momentem jedlińskiego obrzędu jest przejęcie władzy w mieście przez uczestników w południe. Następnie, ulicami Jedlińska prowadzona jest postać Śmierci na sąd, gdzie następuje jej symboliczne ścięcie katowskim mieczem. Po wykonaniu wyroku, ciało Śmierci wiezione jest przez miasto wozem drabiniastym na plebanię. Ten rytuał odbywa się każdego roku w "Kusy Wtorek", czyli ostatni wtorek karnawału, od kilkuset lat.
Jak mówiła Agnieszka Gryzek, dyrektor Centrum Kultury w Jedlińsku, obrzęd ten towarzyszy mieszkańcom od początków istnienia miasta i jest pozostałością po działających tu szkołach ariańskiej i rakowskej. Wyjątkowość obrzędu polega również na triumfie mieszkańców nad postacią Śmierci, która przedstawiana jest jako odurzona alkoholem i znaleziona w polu. Zgodnie z tradycją, wszystkie role w widowisku, nawet te kobiece, odgrywane są wyłącznie przez mężczyzn.
Witold Makulski, aktor, który od ponad 30 lat wciela się w rolę Kata w jedlińskim przedstawieniu, tłumaczył: "Cała zabawa polega na tym, że grupa ludzi przebiera się i bawi w ostatni dzień karnawału. Są w tym różne postaci, jak to w życiu: i dobre, i złe." Ta wypowiedź podkreśla uniwersalną symbolikę widowiska, odzwierciedlającą różnorodność ludzkich charakterów i postaw.
Przepiękne teksty tego widowiska, mimo upływu czasu, nie straciły nic na swojej autentyczności i wymowie. "Ścięcie Śmierci" w Jedlińsku jest szczególnym na skalę światową przykładem pożegnania karnawału, ukazującym siłę tradycji i kultury ludowej. Zapis z lat 60. XX wieku udokumentował to widowisko, pozwalając zachować jego pierwotny charakter dla przyszłych pokoleń.
tags: #masowe #obcinanie #glow #krowom #swieto #kult
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.