80 lat I LO im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie – Niezapomniana Historia, Wyjątkowi Ludzie i Tradycje - Niebanalne Prezenty

80 lat I Liceum Ogólnokształcącego im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie: Historia, ludzie i tradycje

19 października bieżącego roku I Liceum Ogólnokształcące im. W. Nałkowskiego w Wołominie uroczyście obchodzi 80-lecie swojego istnienia. Szkoła została założona 23 października 1944 roku, początkowo jako gimnazjum, a następnie rozszerzona o liceum.

Z okazji tego jubileuszu przygotowywane są uroczystości, a kadra pedagogiczna inicjuje projekt archiwizacji wspomnień dawnych pracowników szkoły, zwłaszcza nauczycieli, którzy kształtowali liczne pokolenia młodzieży. Jednym z wybitnych nestorów pedagogicznych jest profesor Tadeusz Kielak, urodzony w 1932 roku.

Profesor Tadeusz Kielak, świadek historii wołomińskiej oświaty

Profesor Tadeusz Kielak - Uczeń, Nauczyciel, Dyrektor

Profesor Tadeusz Kielak jest postacią nierozerwalnie związaną z historią placówki. Był jej uczniem, a po ukończeniu Wydziału Historii na Uniwersytecie Warszawskim, powrócił jako nauczyciel historii i przysposobienia wojskowego. Pełnił również funkcję dyrektora liceum.

Jako świadek historii, profesor Kielak chętnie dzieli się swoimi wspomnieniami dotyczącymi wielu wydarzeń i zagadnień, które zna z pierwszej ręki. Jest jednym z pierwszych powojennych historyków, który przeprowadził kwerendę naukową w archiwach, na podstawie której napisał pracę magisterską - monografię Radzymina, obejmującą okres od jego początków do drugiej połowy XIX wieku.

Profesor Tadeusz Kielak, wraz ze swoim starszym bratem Antonim (1921-1988), jest synem Bronisława i Julii z Rosłanów Kielaków. Rodzeństwo tworzyli także Ryszard, Czesław, Henryk, Zygmunt, Józef oraz ich najstarsza siostra, Stefania, zawodowa pielęgniarka, która ukończyła około 100 lat.

Antoni Kielak - Żołnierz, Wywiadowca, Nauczyciel

Antoni Kielak, brat profesora Tadeusza, poza działalnością naukową, był ochotnikiem 36. pułku piechoty. W czasie okupacji, jako jeniec niemiecki, pracował przy wyrębie lasu. Od 1941 roku był pracownikiem stacji kolejowej Warszawa Wschodnia Sanitarna, gdzie rozpoczął działalność wywiadowczą na zlecenie Związku Walki Młodych.

Po Powstaniu Warszawskim został więziony, a następnie zesłany do Piły na roboty przymusowe. Po kilku latach pracy jako kasjer kolejowy, powrócił do rodzinnych stron i rozpoczął karierę nauczycielską. Pomimo trudności związanych z władzą komunistyczną, która nakazała mu pracę w Chorzelach na Kurpiach, a następnie w Przasnyszu, jego losy potoczyły się w nieoczekiwany sposób.

Mapa regionu Kurpiów

Bernard Antoni Kielak - Etnograf i Regionalista Kurpiowski

Przeniesienie na Kurpie okazało się dla rodziny Kielaków zbiegiem okoliczności, który zaowocował pasją do kultury tego regionu. Syn Antoniego, Bernard Antoni Kielak (1944-2016), stał się oddanym etnografem i regionalistą kurpiowskim.

Bernard Kielak przez kilka lat nadzorował pracę słynnej spółdzielni kurpiowskiej „Kurpianka” w Kadzidle, a następnie kierował ośrodkiem badań naukowych w Ostrołęce. Był współzałożycielem i pierwszym dyrektorem Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, co czyni go ojcem założycielem tej instytucji. Swoją działalnością promował Kurpiowszczyznę, tworzył scenariusze imprez folklorystycznych i był konserwatorem zabytków w Ostrołęce.

Podczas gdy jego ojciec, Antoni, powrócił do Wołomina i do końca życia uczył w liceum, Bernard Antoni Kielak pozostał wierny Kurpiom i tam spoczął na cmentarzu w Ostrołęce.

Początki Liceum Ogólnokształcącego w Wołominie

Profesor Tadeusz Kielak wspominał o początkach swojej pracy nauczycielskiej, domu rodzinnym oraz o procesie tworzenia i pierwszym okresie działalności Liceum Ogólnokształcącego im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie. Jego relacje stanowią cenne świadectwo historii wołomińskiej oświaty.

Wraz z uzyskaniem praw miejskich przez Wołomin w 1919 roku, wzrastała liczba ludności i zapotrzebowanie na placówki oświatowe. Młodzież dojeżdżała do szkół średnich w Warszawie, co wiązało się z trudnościami ze względu na rzadko kursujące i zatłoczone pociągi.

W latach 30. XX wieku Towarzystwo Przyjaciół Osiedli Wołominka, Sławka i Okolic podjęło starania o budowę szkoły średniej. Monumentalny, modernistyczny budynek był już w stanie surowym, jednak wybuch II wojny światowej uniemożliwił jego ukończenie.

Zdjęcie z okresu budowy przedwojennego budynku szkoły

Tajne Nauczanie i Otwarcie Liceum

Po wybuchu wojny, w Wołominie, podobnie jak w całej Polsce, rozwinęło się tajne nauczanie na poziomie podstawowym i średnim. Działalność ta była prowadzona w ramach przedwojennej struktury, pod nadzorem Józefa Czerniakowskiego, członka Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.

W pierwszej fazie nauki utworzono cztery klasy gimnazjalne, a zajęcia odbywały się w niewielkich grupach w różnych lokalizacjach. Nauczyciele, narażając się na niebezpieczeństwo, kształcili wołomińską młodzież, a ich nazwiska zasługują na upamiętnienie w annałach miasta.

Szczególne uznanie należą się uczniom, dla których potrzeba zdobywania wiedzy była silniejsza niż strach przed zagrożeniem. Wymagania na tajnych kompletach były wysokie, co pozwoliło 12 uczniom ostatniej klasy na przystąpienie do egzaminu maturalnego w pierwszym roku po opuszczeniu Wołomina przez oddziały niemieckie.

Natychmiast po wyzwoleniu miasta 6 września 1944 roku, przystąpiono do organizacji szkolnictwa. 1 października rozpoczął się rok szkolny w szkołach podstawowych. Nauczyciele, którzy prowadzili tajne nauczanie, z zaangażowaniem przystąpili do utworzenia liceum ogólnokształcącego. Głównym inicjatorem tego przedsięwzięcia był Józef Czerniakowski.

Po poszukiwaniach lokalu, ostatecznie wynajęto willę przy ulicy Granicznej. Uroczyste otwarcie Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Wołominie nastąpiło 23 października 1944 roku. W dniu rozpoczęcia zajęć szkoła liczyła 140 uczniów i 15 nauczycieli.

Zdjęcie Rady Pedagogicznej i klasy I Liceum z 1945 roku

Skład Kadry Pedagogicznej i Baza Materialna

Kadrę nauczycielską Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Wołominie w początkowym okresie tworzyli:

  • Dyrektor Józef Czerniakowski - nauczyciel języka polskiego
  • Ks. Stanisław Bott - katecheta
  • Halina Cichowicz - polonistka
  • Sabina Drop - nauczycielka historii
  • Maria Dzwonkowska - biolog i geograf
  • Jadwiga Kalinowska - nauczycielka zajęć praktycznych
  • Jan Kopcewicz - filolog klasyczny
  • Władysława Miller - nauczycielka geografii
  • Stanisław Kowalski - germanista
  • Stanisława Bobkowska - nauczycielka języka rosyjskiego i francuskiego
  • Józef Piróg - matematyk
  • Mirosław Toporowski - matematyk
  • Janina Zieleniewska - polonistka
  • Czesława Karczewska - nauczycielka języka angielskiego

Baza materialna szkoły była bardzo skromna, brakowało pomocy naukowych i sprzętu. Część wyposażenia została pozyskana z innych szkół, a pianino przekazała Milicja Obywatelska.

Nadanie Imienia Szkole

W czerwcu 1945 roku Rada Pedagogiczna podjęła uchwałę o nadaniu szkole imienia doktora medycyny Jana Sikorskiego, wybitnego lekarza i społecznika działającego na terenie Wołomina i okolic. Pomimo nazwy „miejskiej”, nauka była opłacana przez rodziców w formie czesnego.

Lata 40. i 50. - Rozwój i Zmiany

W sierpniu 1945 roku dyrektor Józef Czerniakowski został przeniesiony do Giżycka. Nowym dyrektorem został Mirosław Toporowski. W roku szkolnym 1945/46 zorganizowano dziewięć klas gimnazjalnych, jednak nie uruchomiono klas licealnych z powodu małej liczby uczniów.

W roku szkolnym 1946/47 nastąpiła reorganizacja - wprowadzono „Gimnazjum Trzyletnie”. Przy szkole działały drużyny harcerskie, a nauka odbywała się na dwie zmiany ze względu na ograniczoną przestrzeń w willi przy ulicy Granicznej.

We wrześniu 1947 roku dyrektorem szkoły została Sabina Drop. Szkołę przeniesiono do budynku przy ulicy Warszawskiej. W tym roku rodzice przestali płacić czesne, a nauczyciele przeszli na etaty Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Władysława IV w Warszawie.

We wrześniu 1948 roku Gimnazjum i Liceum im. dr med. Jana Sikorskiego połączono ze Szkołą Podstawową nr 1, tworząc „Państwową 11-letnią Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Podstawowego i Licealnego”. Szkoła została przeniesiona do budynku Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Paplińskiego.

W roku szkolnym 1949/50 klasy podstawowe liczyły dziewięć oddziałów, a licealne - osiem. Od maja 1950 roku dyrektorem został Jan Kopcewicz.

W roku szkolnym 1950/51 w klasach licealnych było 291 uczniów. W czasie wakacji przeprowadzono remont, który umożliwił wykorzystanie dużych holi na lekcje wychowania fizycznego.

W roku szkolnym 1953/54 do grona pedagogicznego dołączył Tadeusz Kielak, były absolwent szkoły, który pracował jako nauczyciel historii i przysposobienia obronnego. W roku szkolnym 1954/55 szkoła nawiązała owocną współpracę z jednostką wojskową w Rembertowie.

Zdjęcie uczniów szkoły z lat 50.

Lata 60. i 70. - Nowe Wyzwania i Patron

Rok szkolny 1956/57 przyniósł zapowiedź podziału szkoły podstawowej i liceum. W roku szkolnym 1957/58 liceum przeniosło się do nowej siedziby. W 1961 roku pożegnano Marię Dzwonkowską, nauczycielkę biologii, a w 1963 roku - dyrektora Jana Kopcewicza.

Stanowisko dyrektora objął Franciszek Nasiadko. W tym okresie w liceum powstał Związek Młodzieży Socjalistycznej (ZMS). W 1963 roku wznowiono działalność Spółdzielni Uczniowskiej, rozwijał się Samorząd Uczniowski i Szkolny Klub Sportowy.

W roku 1966/67 nastąpiła zmiana w organizacji systemu oświaty, a nauczanie w szkołach podstawowych wydłużono o rok. W tym okresie do gmachu liceum przeniesiono Liceum dla Pracujących, którego dyrektorem został Tadeusz Kielak.

W 1969 roku dyrektorem szkoły został Marian Marciniak. 7 lutego 1970 roku odbyła się uroczystość nadania szkole imienia Wacława Nałkowskiego, wybitnego geografa i społecznika.

W styczniu 1972 roku odsłonięto tablicę ku czci Wacława Nałkowskiego z jego słowami: „Granice wykreśla żywotna siła narodu”. Rok szkolny 1972/73 przyniósł kolejne zmiany kadrowe i organizacyjne.

Znani Absolwenci i Nauczyciele

Wśród osób związanych z historią Liceum Ogólnokształcącego im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie znajdują się liczni wybitni nauczyciele i absolwenci:

  • Leszek Stefan Podhorodecki (1934-2000) - doktor historii, badacz dziejów wojskowości, nauczyciel. Autor licznych publikacji historycznych i artykułów prasowych dotyczących regionu wołomińskiego.
  • Jeremiasz (Jarek) Eugeniusz Olszewski (1933-2006) - lekarz internista, działacz społeczny, absolwent LO w Wołominie.
  • Agnieszka Frank (1937-2001) - lekarz internista, absolwentka LO w Wołominie, zaangażowana w działalność społeczną.
Mural przedstawiający Wacława Nałkowskiego na budynku I LO

Wacław Nałkowski - Patron Szkoły

Wacław Nałkowski (1853-1911) był wybitnym geografem, pedagogiem i społecznikiem, związanym z Wołominem. Jego biografia stanowi inspirację dla młodzieży, a jego słowa „Granice wykreśla żywotna siła narodu” widnieją na tablicy upamiętniającej jego śmierć.

W 2021 roku Rada Miejska w Wołominie ustanowiła rok Wacława Nałkowskiego, podkreślając jego zasługi dla regionu. Z okazji 170. rocznicy urodzin Wacława Nałkowskiego planowane jest odsłonięcie tablicy poświęconej klonowi, który zasadził na wołomińskich Górkach.

Program Obchodów 80-lecia

Obchody 80-lecia I LO im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie obejmują szereg wydarzeń:

  • 11:00 - Msza święta w parafii św. Józefa Robotnika
  • 12:00 - Przemarsz z kościoła do szkoły
  • 12:30 - Posadzenie drzewa pamięci pracowników szkoły
  • 13:00 - Uroczystości jubileuszowe w szkole
  • 15:00 - Koncert muzyczny
  • 16:00 - Wspomnienia w salach lekcyjnych

Wydarzenie to stanowi doskonałą okazję do wspomnień, spotkań po latach i wspólnego świętowania, powrotu do szkolnych lat.

tags: #lo #nalkowskiego #wolomin #rocznica

Popularne posty: