Pesach, znane również jako Pascha, to jedno z najważniejszych i najstarszych świąt żydowskich, upamiętniające wyzwolenie Izraelitów z niewoli egipskiej oraz ich wędrówkę do Ziemi Obiecanej pod przewodnictwem Mojżesza. Święto to jest ściśle związane z wiosną i często nazywane jest Świętem Wiosny (hebr. Chag ha-Awiw) lub Świętem Wyzwolenia (hebr. Chag ha-Cherut, jid. z’man cheruteinu).
Nazwa święta, Pesach, najprawdopodobniej wywodzi się od hebrajskiego czasownika pasach, który oznacza "przejść nad", "ominąć" lub "oszczędzić". Odnosi się to do biblijnego opisu ostatniej plagi egipskiej, podczas której Bóg "ominął" domy Izraelitów naznaczone krwią baranka, chroniąc ich przed zgubą. Inne interpretacje wiążą nazwę z rytualnym tańcem wokół ofiary lub "przechodzeniem" Izraelitów przez Morze Czerwone.
W Izraelu święto to zbiega się z wiosenną przerwą szkolną i stanowi czas urlopów, pikników i rodzinnych spotkań. Dla osób religijnych kluczowym elementem przygotowań jest eliminacja tzw. chamecu - zakwaszonych produktów spożywczych na bazie żyta, pszenicy, orkiszu, owsa i jęczmienia. Prawo Tory zabrania spożywania i posiadania chamecu przez cały okres trwania Pesach.
Pierwotne obchody Pesach łączyły w sobie zwyczaje ludów pasterskich, polegające na składaniu ofiar z pierworodnego baranka lub koźlęcia, z celebrowanym przez ludy rolnicze wiosennym Świętem Przaśników (hebr. Chag ha-macot). Według przekazów biblijnych, 14 dnia miesiąca Nisan Izraelici spożywali uroczystą wieczerzę rodzinną z pieczonym barankiem i niekwaszonym chlebem (macą), przygotowując się do wyjścia z Egiptu.
Pesach jest świętem odrodzenia do życia, wewnętrznej przemiany i radosnego otwarcia się na nowe, podobnie jak chrześcijańska Wielkanoc. Wydarzenie wyjścia z Egiptu staje się synonimem świadomej decyzji o zmianie na lepsze, która często wymaga wyrzeczeń, dyscypliny i wysiłku. Symbolizowane są one przez obecną na stole sederowym słoną wodę (łzy) oraz gorzkie pokarmy (gorycz cierpienia).
Pesach rozpoczyna się 15 dnia miesiąca Nisan. W Izraelu i judaizmie reformowanym trwa 7 dni, natomiast w diasporze, ze względu na historyczne trudności w precyzyjnym określeniu początku miesiąca, obchodzone jest przez 8 dni.
Głównym wydarzeniem rozpoczynającym święto jest wieczerza sederowa (Leil ha Seder), spożywana w pierwszym (a w diasporze także w drugim) wieczór Pesach. Słowo seder oznacza "porządek" i odnosi się nie tylko do porządku w domu, ale przede wszystkim do "Boskiego porządku rzeczy".
Podczas wieczerzy odczytywana jest Hagada - historia wyjścia z Egiptu, rozpoczynająca się od słów: "Byliśmy niewolnikami faraona w Egipcie...". Kluczowym elementem Hagady są cztery pytania (Ma nisztana), zadawane zazwyczaj przez najmłodszego uczestnika, na które odpowiada reszta rodziny, opowiadając historię wyzwolenia.
Talerz sederowy (seder ha-ke'ara) jest centralnym punktem stołu i zawiera symbole związane z wyjściem z Egiptu:
Na stole znajdują się również trzy ułożone jedna na drugiej mace (niekwaszone placki), symbolizujące kapłanów, lewitów i pozostałych Izraelitów. Środkowa maca jest łamana, a jej większa część (afikoman) jest ukrywana i odnajdywana przez dzieci jako "deser" po kolacji.
Podczas całej uroczystości spożywa się macę szmurę - macę przygotowywaną według specjalnych procedur. Rytuał wypijania czterech kielichów wina (arba kosot) jest integralną częścią Sederu. Piąty kielich, przeznaczony dla proroka Eliasza, pozostaje napełniony i niewypity, symbolizując nadzieję na przyjście Mesjasza.
Pierwsze dwa i ostatnie dwa dni Pesach to Jom Tow - dni świąteczne, podczas których obowiązuje zakaz pracy. Dni pomiędzy nimi, nazywane Chol HaMoed, są dniami dozwolonej pracy, często wykorzystywanymi na odpoczynek i spotkania rodzinne.
Przez cały okres święta odmawiana jest modlitwa Hallel - radosna modlitwa dziękczynienia i uwielbienia Boga. W drugim dniu Pesach rozpoczyna się Sefirat HaOmer (liczenie omeru) - publiczne odliczanie 49 dni do Szawuot (Święta Tygodni).
Dzień siódmy święta Pesach (21 dnia Nisan) upamiętnia przejście Żydów przez Morze Czerwone (Jam Suf).
Pesach jest świętem o głębokim przesłaniu, przypominającym o triumfie wolności nad niewolą, cierpienia nad wybawieniem, a wytrwałości nad przeciwnościami. Historia wyjścia z Egiptu jest wciąż aktualna dla Żydów, którzy uznają ją za własne doświadczenie, odzwierciedlające ich własne dążenia do odkupienia i wyzwolenia.
Święto to stanowi piękna lekcję o odrodzeniu, wewnętrznej przemianie i odwadze w stawianiu czoła własnym ograniczeniom. Symbolizuje nadzieję, że nawet w obliczu największych trudności, cierpienie zostaje wynagrodzone, a trud zrekompensowany, co pozwala na "pokonanie faraona" - wewnętrznych głosów powstrzymujących nas od rozwoju.
Popularność święta podkreśla liczba wydań Hagady paschalnej, znacznie przewyższająca inne tradycyjne księgi hebrajskie. Pesach jest celebrowane nie tylko w judaizmie ortodoksyjnym i reformowanym, ale także przez osoby uznające siebie za świeckie, co świadczy o uniwersalności jego przesłania o ludzkiej tęsknocie za wolnością i odkupieniem.
tags: #kestera #swieto #paschy
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.