Szwajcaria oferuje dwa odmienne podejścia do obchodów karnawału, które odzwierciedlają podziały kulturowe i historyczne kraju. W kantonach katolickich, takich jak Lucerna, karnawał kończy się wraz z rozpoczęciem Wielkiego Postu. Zupełnie inaczej jest w Bazylei, gdzie Basler Fasnacht rozpoczyna się dopiero po Środzie Popielcowej, tworząc tzw. Bauernfasnacht.
Różnice te są widoczne już w kalendarzu. Karnawał w Lucernie charakteryzuje się wczesnym i bardzo głośnym rozpoczęciem. Punktualnie o godzinie 5:00 w Schmutziger Donnerstag (tłusty czwartek) miasto budzi potężny wystrzał - Urknall. Od tej chwili Lucerna żyje wyłącznie Fasnacht. Od strony jeziora do Starego Miasta wkracza Guggenmusik, czyli ogłuszająca muzyka grana przez orkiestry dęte.
Luzerner Fasnacht trwa kilka dni, obejmując parady w czwartek i poniedziałek. We wtorek kończy się spektakularnym Monstercorso, podczas którego przez miasto przechodzi nawet kilkadziesiąt orkiestr. Jest głośno i tłoczno.
Karnawał w Bazylei to zupełnie inna historia. Rozpoczyna się on w poniedziałek po Środzie Popielcowej, dokładnie o czwartej nad ranem, w momencie zwanym Morgestraich. Wówczas gasną światła w całym centrum miasta, a ulice pogrążają się w ciemności. Basler Fasnacht trwa dokładnie 72 godziny i jest bardziej rygorystyczny, artystyczny i pełen zasad. Uczestnicy parad, zwani Aktive, muszą pozostać anonimowi, a maski zakrywają ich twarze. Publiczność nie klaszcze, a jedynie słucha i obserwuje.
Na poziomie federalnym karnawał w Szwajcarii nie oznacza dni wolnych od pracy i nie jest ujęty w ustawach. Sytuacja jest jednak specyficzna w Bazylei. W kantonie Bazylea-Miasto w poniedziałek i środę karnawałową wiele firm skraca godziny pracy, a część urzędów i sklepów pozostaje zamknięta. Szkoły nie funkcjonują, a miasto żyje wyłącznie Fasnacht. Osoby pracujące w Szwajcarii powinny sprawdzić regulamin swojej firmy oraz zapisy GAV (Układów Zbiorowych Pracy), ponieważ wolne bywa zwyczajowe i czasem wymaga odpracowania.
Szwajcarskie tradycje karnawałowe mają swój unikalny język. Morgestraich w Bazylei to święto ciszy i dźwięku jednocześnie. O czwartej nad ranem gasną światła, a grają tylko bęben i piszczałki. Latarnie niosą karykatury polityków i wydarzeń z ostatniego roku, a publiczność zachowuje ciszę.
Guggenmusik jest odwrotnością ciszy - to głośna, celowo fałszująca muzyka dęta, w której marsze wojskowe brzmią jak w krzywym zwierciadle. Guggenmusik dominuje w całej Szwajcarii, od Lucerny po mniejsze miasta, choć dla dzieci bywa zbyt głośna.
Najważniejszym symbolem jest Blaggedde, czyli metalowa odznaka karnawałowa. Jej zakup, kosztujący od około 10 do nawet 100 CHF za wersje kolekcjonerskie, nie jest formalnym biletem, lecz kwestią honoru. Pieniądze ze sprzedaży wspierają artystów, latarnie i muzyków. Chodzenie bez plakietki jest źle odbierane.
Räppli to bazylejskie konfetti. Zgodnie z tradycją, nie należy go podnosić z ziemi ani rzucać w osoby bez masek.
Różnice między obchodami karnawału w Polsce a w Szwajcarii są widoczne od razu. W Polsce karnawał kojarzy się głównie z domówkami, balami i muzyką disco polo. W Szwajcarii ulica staje się sceną, a muzyka jest głośna i celowo niedoskonała.
Odmienne jest również jedzenie. W Polsce królują pączki, podczas gdy w Szwajcarii popularne są Mehlsuppe (prosta zupa z mąki), Zwiebelwähe lub Käsewähe (placek cebulowy lub serowy) oraz Fasnachtschüechli (ciasteczka podobne do faworków).
Jeśli planujesz karnawał w Szwajcarii, zapomnij o samochodzie. Do centrów Bazylei czy Lucerny nie wjedziesz, a transport publiczny działa doskonale. Koleje SBB uruchamiają dodatkowe pociągi.
Noclegi rezerwuj z dużym wyprzedzeniem, najlepiej z rocznym wyprzedzeniem, ponieważ w czasie Fasnacht miasto pęka w szwach. Dzieci zabieraj tylko przygotowane na głośną muzykę Guggenmusik.
Największym szokiem w Bazylei jest święta anonimowość. Aktive nie mogą odsłaniać twarzy podczas parady, a kostium to nie przebranie, lecz rola.
Luzerner Fasnacht, czyli Karnawał w Lucernie, ma swoje korzenie w średniowieczu i był przedpostnym obchodem, podczas którego spożywano nietrwałe produkty przed okresem Wielkiego Postu. Znany jako „piąta pora roku”, jest jednym z najbardziej tętniących życiem karnawałów w Szwajcarii, wyjątkowym ze względu na swoją historię i różnorodność form.
Dukumentowany od XV wieku, ewoluował od małych parad cechowych do miejskiego widowiska z tysiącami uczestników. Wydarzenie to symbolicznie przegania zimę i celebruje dziedzictwo cechowe Lucerny, zamieniając miasto w kolorowe, rytmiczne centrum.
W ostatnich latach kładziony jest nacisk na zrównoważony rozwój, na przykład poprzez stosowanie ekologicznego konfetti, oraz na inkluzywność, oferując strefy rodzinne i gości z całego świata.
Karnawał w Lucernie rozpoczyna się tradycyjnie w czwartek (Schmotzige Donnschtig) o piątej rano. Punktualnie o tej godzinie rozlega się głośny wystrzał - Urknall nad jeziorem. Krótko po tym, łodzią przypływa Bruder Fritschi (Brat Fritschi) wraz z rodziną i udaje się do Fontanny Fritschiego na Kapellplatz. Następnie ma miejsce tzw. Fötzeli rain, czyli deszcz milionów kawałków poszarpanego papieru, wyrzucanych w powietrze za pomocą instalacji przypominającej fajerwerki. To znak rozpoczęcia muzycznej kakofonii granej przez Guggenmusiker.
Główne punkty programu obejmują:
Poza głównymi paradami, na różnych scenach występują zespoły Guggenmusiken. Warto dać się porwać rytmicznym dźwiękom i podziwiać kreatywne kostiumy i platformy. Dobre miejsce do oglądania spektakli teatralnych na świeżym powietrzu to Sternenplatz, przed restauracją Stadtkeller.
Podczas tych kilku dni uliczne malowidła na mostach Lucerny są zakrywane sklejkami z grafikami karnawałowymi, aby chronić historyczne malowidła znajdujące się pod spodem. Sztuka ta tworzona jest przez różne grupy karnawałowe.
Wieczorami mniejsze zespoły muzyczne umilają czas gościom restauracji. Do znanych miejsc należą Restaurant Ente, Bistro du Théatre i Doorzögli. Legendarny hotel Wilder Mann przechodzi podczas karnawału całkowitą metamorfozę.
Karnawał jest głośny, nieokiełznany i bardzo nieformalny. Przebrani uczestnicy lubią pozować do zdjęć, a rozpoczęcie rozmowy z napotkanymi ludźmi jest łatwe. Warto podróżować transportem publicznym, a nie samochodem.
Istnieją pewne niepisane zasady:
Przygotowanie do karnawału dla początkujących polega na kreatywności. Można stworzyć własny kostium lub kupić gotowy. W Lucernie przed i w trakcie karnawału dostępne są wszędzie małe akcesoria, peruki i kosmetyki. Należy sprawdzić prognozę pogody i ubrać się odpowiednio, najlepiej warstwowo, aby móc zdejmować i zakładać ubrania w zależności od potrzeb.
Większość wydarzeń jest bezpłatna, w tym parady i muzyka uliczna. Bilety premium lub wycieczki kosztują od 16.20 do 32.40 USD, a posiłek w restauracji od 10.80 do 21.60 USD.
Kluczowe miejsca obchodów to Stare Miasto w Lucernie, okolice jeziora i mosty, zwłaszcza Kornmarkt i Kapellplatz.
Karnawał w Szwajcarii to coś więcej niż impreza; to kultura, tradycja i lokalny zwyczaj, który warto zrozumieć. Największym kluczem do sukcesu jest Plakette. Kupujesz ją nie dlatego, że musisz, ale dlatego, że okazujesz w ten sposób szacunek. Dla Polaka może to być dziwne. Jeśli chcesz naprawdę przeżyć Fasnacht, zaakceptuj zasady: załóż plakette, uszanuj ciszę Morgestraich i nie rzucaj räppli bez sensu.
W ostatnich latach kładziono nacisk na zrównoważony rozwój (np. ekologiczne konfetti) i inkluzywność, oferując strefy rodzinne i gości z całego świata.
tags: #karnawal #w #lucernie #fritzi
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.