J. Grabiański: Kartka z pieskiem i stłuczoną bombką – refleksje o miejscu dzieci w społeczeństwie

Niniejsza książka stanowi głębokie spojrzenie na złożone zagadnienia dotyczące dzieci, ich miejsca w społeczeństwie i przestrzeni publicznej, metod wychowawczych oraz roli i odpowiedzialności rodziców. Autor, J. Grabiański, stawia sobie za cel nie wywołanie kontrowersji, lecz skłonienie do namysłu i edukację społeczeństwa, w szczególności osób związanych z mediami, na temat słowa "childism".

Childism: Dzieciofobia i prodziecięcyzm

Termin "childism", choć nie jest nowy, rzadko pojawia się w głównym nurcie dyskusji. Autor przedstawia jego dwa znaczenia:

• Negatywne (dzieciofobia): Dyskryminacja dzieci, analogiczna do rasizmu (dyskryminacja ze względu na pochodzenie etniczne) czy seksizmu (dyskryminacja ze względu na płeć). Przykładem takiego użycia jest książka Elisabeth Young-Bruehl "Childism. Confronting Prejudice Against Children".
• Pozytywne (prodziecięcyzm): Ruch na rzecz równouprawnienia dzieci, podobny do feminizmu. Wynika z przeświadczenia o potrzebie walki o prawa dzieci, które doświadczają różnych form wykluczenia. Taka definicja jest stosowana przez Childism Institute.

Autor postuluje potrzebę wprowadzenia tych terminów do języka polskiego, używając w pierwszym znaczeniu "dzieciofobii" (silnej niechęci do dzieci, negatywnych postaw i uczuć wobec nich), a w drugim "prodziecięcyzmu" (ruchu na rzecz prawnego i społecznego równouprawnienia dzieci, ideologii leżącej u jego podstaw).

Społeczeństwo a dzieci: Obserwacje i doświadczenia

Książka narodziła się z obserwacji, że "Polacy nienawidzą dzieci". Autor podkreśla, że takie stwierdzenie nie jest uogólnieniem, lecz zwróceniem uwagi na konkretny problem, podobnie jak hasło "Black Lives Matter" skupia uwagę na problemach społeczności afroamerykańskiej.

Teatr dla dzieci - lustro społeczeństwa?

Autor dzieli się swoimi doświadczeniami z wizyty w teatrze dla dzieci, gdzie obserwował spektakl "Misiaczek". Zwraca uwagę na następujące aspekty:

• Podejście do dzieci w przestrzeni publicznej: Już od wejścia do teatru, gdzie rodzice z małymi dziećmi muszą czekać na rozpoczęcie, można zauważyć brak uwzględnienia ich potrzeb. Autor porównuje to do polskiej "kultury wyścigu".
• Interakcja z dziećmi: Aktorzy próbują wciągnąć dzieci do aktywnego udziału w przedstawieniu, co może być stresujące dla maluchów, które potrzebują czasu na oswojenie się z nową sytuacją. Przykładem jest płacz dziewczynki, która została zaskoczona przez nagłe pojawienie się obcego dorosłego.
• Traktowanie dziecka jako przedmiotu: W przedstawieniu "Misiaczek" tytułowy bohater, podobnie jak dzieci na widowni, jest traktowany jako problem, którego rozwiązanie jest celem spektaklu. Brak jest pytań o jego samopoczucie czy potrzeby.
• Niewłaściwe przesłanie: Spektakl, mimo elementów slapsticku, zawiera treści, które autor określa jako "faszystowskie". Zmuszanie dziecka do przepraszania za naturalne czynności, jak pierdnięcie na nocniku, czy sugerowanie, że wyrażanie własnego zdania jest nieodpowiednie, budzi niepokój.
• Porównanie z podejściem szwedzkim: Autor kontrastuje polskie podejście z przykładem szwedzkiej książki "Dobranoc, Albercie Albertsonie", gdzie ojciec cierpliwie reaguje na potrzeby syna, a dziecko samo decyduje o zakończeniu dnia.

Autor przytacza również krytyczną recenzję spektaklu "Misiaczek", sugerując, że autorka, Marta Guśniowska, pisze dla siebie i innych dorosłych, a dzieci zapamiętują jedynie powierzchowne elementy, takie jak śmieszne dźwięki czy konieczność przepraszania.

Dzieci jako ludzie: Podstawa podmiotowości

Kluczowym przesłaniem książki jest idea, że dziecko jest równo nam wartościowym człowiekiem. Autor podkreśla, że dzieci potrzebują szacunku i slapsticku, a połączenie tych elementów bez szacunku staje się przemocą.

Podsumowując, książka J. Grabiańskiego stanowi ważny głos w dyskusji o traktowaniu dzieci w Polsce. Poprzez analizę zjawiska "childism" i przykłady z życia codziennego, autor zachęca do refleksji nad potrzebą zmiany postaw społecznych i stworzenia przestrzeni, w której dzieci będą traktowane z należytym szacunkiem i podmiotowością.

tags: #j #grabianski #kartka #piesek #ze #stluczona

Popularne posty:

• Informacje o jarmarku w Erfurcie
• Festiwal Muzyka w Raju
• Decyzje Senackiej Komisji Petycji ws. "500 plus dla małżeństw"
• Tradycja Jarmarku Wrocławskiego
• Tradycja Jarmarku Wrocławskiego