Zbliżają się święta, dni w których odwiedzamy groby naszych bliskich, członków rodziny oraz przyjaciół. W tym okresie szczególnie pamiętamy o nich w naszych myślach, czynach czy modlitwach. Stroimy groby, przyozdabiając je w wiązanki kwiatów, palimy świece, zatrzymujemy się na chwilę w kontemplacji.
Wbrew pozorom Dzień Wszystkich Świętych to radosne święto, wywodzące się głównie z czci oddawanej męczennikom, którzy oddali życie w imię Chrystusa. W tym dniu wspominamy wszystkich błogosławionych i świętych.
Dzień Zaduszny, obchodzony 2 listopada, został ustanowiony około X wieku. Sama tradycja modlitwy za osoby zmarłe, które oczekują na zbawienie, sięga jednak czasów biblijnych. Pamięć o zmarłych rozpowszechnił opat z Cluny - Odylon w wierze chrześcijańskiej już w X wieku.
300 lat po działalności Odylona z Cluny tradycja „Zaduszek” rozpowszechniła się w Kościele katolickim. Na początku dotarła do Francji, by później zagościć w innych krajach Europy, takich jak Anglia, Niemcy i Włochy.
W XIII wieku tradycja zaduszkowa obowiązywała już w całym Kościele katolickim. W XIV wieku zaczęto urządzać procesje na nekropolie, składające się z czterech stacji. Należy zaznaczyć, że przy każdej stacji modlono się za tych, których już nie było wśród żywych, a także śpiewano pieśni żałobne. Piąta stacja odbywała się już w kościele, po powrocie procesji z cmentarza.
W Polsce uroczystość Dnia Zadusznego została zapoczątkowana w XII wieku, a z końcem XV wieku była znana już w całym kraju. W XX wieku, w 1915 roku, papież Benedykt XV zezwolił, aby tego dnia każdy kapłan mógł odprawić trzy msze: w intencji poleconej przez wiernych, za wszystkich wiernych zmarłych i według intencji papieża.
Obecność w wierze Kościoła katolickiego idei czyśćca, jako miejsca pokuty dusz po śmierci, została ogłoszona dogmatem podczas soboru w Lyonie w 1274 roku. Istnienie czyśćca Kościół ponownie potwierdził i wyjaśnił w osobnym dekrecie na Soborze Trydenckim (1545-1563). Ów dekret opiewał m.in. w takie stwierdzenie, że duszom w nim przebywającym można pomagać, "zanosząc prośby przed tron Boży". Modląc się w intencji uzyskania zbawienia dla zmarłych, możliwe jest uzyskanie dla nich odpustów.
Tradycja obchodów święta sięga czasów biblijnych. Już w Piśmie Świętym Starego Testamentu można odnaleźć pierwsze wzmianki o zapisywaniu w specjalnych księgach imion osób zmarłych. Tradycja ta przetrwała do czasów apostolskich.
Obchody Dnia Zadusznego zapoczątkował w chrześcijaństwie w roku 998 św. Odilon, opat z Cluny, jako przeciwwagę dla pogańskich obrządków czczących zmarłych. Na dzień modłów za dusze zmarłych - stąd nazwa „Zaduszki” - wyznaczył św. Odilon pierwszy dzień po Wszystkich Świętych.
Uważa się, że obrzędowość Zaduszek ma genezę przedchrześcijańską. Germanie, Celtowie oraz Słowianie zachodni organizowali jesienią uroczystości ku czci zmarłych. Niektórzy uczeni wiążą dzień 2 listopada z obrzędowością celtycką, ponieważ rok kalendarzowy i obrzędowy Celtów rozpoczynał się w listopadzie. Na całym świecie zwyczaje zaduszkowe nawiązują do żałobnych uroczystości pogańskich, niekiedy z elementami obrzędowości przedchrześcijańskiej.
Obrzędowość przedchrześcijańskich uroczystości ku czci zmarłych, w różnych społecznościach i kulturach, była świadectwem przekonania, że śmierć nie unicestwia człowieka całkowicie, a tylko zmienia jego sposób istnienia. Przybierało to najprzeróżniejsze formy wiary w życie pozagrobowe, aktywność pośmiertną dusz, a także możliwość powrotu zmarłych na ziemię. Obrzędy te były również przejawem kultu przodków, którzy mieli z zaświatów wpływać na ludzi żyjących - sprowadzać pomyślność lub nieszczęścia.
W polskich tradycjach ludowych, jeszcze na początku XX wieku, na uroczystości Wszystkich Świętych gospodynie wypiekały specjalne małe chlebki. Pieczono je dzień lub dwa wcześniej, gdyż 1 listopada, gdy dusze przodków wracały do swoich domów, nie wolno było rozpalać ognia. Wieczorem rodzina gromadziła się w swoich domach na modlitwie w intencji zmarłych.
Gospodynie na stole przykrytym białym obrusem pozostawiały chlebki, aby zmarli "odwiedzający" dom nie odeszli głodni. Wieczorem uchylano drzwi wejściowe, aby dusze zmarłych mogły w swoje święto odwiedzić dawne mieszkania. Był to znak gościnności, życzliwości i pamięci.
W nocy z 1 na 2 listopada nie należało wychodzić z domu. Wierzono, że w tę noc, zmarli księża odprawiają w kościołach msze, na które ze wszystkich stron przybywają zmarli. Innym akcentem zaduszek było palenie ognisk. Początkowo płonęły na skrzyżowaniach dróg, wskazując kierunek wędrującym duszom, które przy ogniu mogły się ogrzać.
Z Zaduszkami związanych było niegdyś wiele ludowych zwyczajów i wierzeń: porządkowano nie tylko groby, ale także domy, bo wierzono, że dusze zmarłych wracają tego dnia w miejsca, gdzie spędziły całe doczesne życie. Zostawiano otwarte furtki i drzwi, aby dusze mogły wejść do domów, gdzie zostawiano dla nich pieczone pierogi, chleby, bób, kaszę i to, co jadło się na kolację. Wieszano też czysty ręcznik, obok stawiano wodę i mydło, aby dusze mogły się obmyć.
Przekazywano sobie opowieści o spotkaniach z duszami zmarłych, błąkającymi się po lasach, a od zmierzchu po cmentarzach i w pobliżu kościołów. Bardzo niebezpieczne były dusze potępionych, które straszyły przy mostach, młynach, na rozstajach dróg.
Niektóre zwyczaje zostały zapomniane, inne przystosowane do obecnych czasów. Dzień Wszystkich Świętych stał się dniem pamięci o zmarłych, natomiast Zaduszki straciły wiele na swoim znaczeniu.
Obecnie w Dzień Zaduszny wierni odwiedzają cmentarze, stroją groby oraz zapalają na nich znicze. Ma to swoje uzasadnienie również w kulturze poprzednich wieków, bowiem w czasach przedchrześcijańskich popularnym zwyczajem było rozpalanie ognisk na mogiłach, w obejściach i rozstajach dróg. Chrust na te ogniska składano przez cały rok.
W Polsce praktykowana jest procesja zaduszna, która odbywa się w kościele, wokół kościoła lub na cmentarzu. Nabożeństwo obejmuje pięć stacji, podczas których wierni modlą się kolejno za zmarłych biskupów i kapłanów, krewnych, dobrodziejów, pochowanych w parafii oraz wszystkich zmarłych. Dodatkowym elementem, właściwym przede wszystkim dla naszego kraju, są wypominki, których najstarsze świadectwo, pochodzące z XV wieku, zachowało się w „Kazaniach gnieźnieńskich”.
W Zaduszki odwiedza się cmentarze, groby zmarłych z rodziny i uczestniczy się w mszach, modląc się w intencji zmarłych. Tego dnia istnieje tradycja zapalania świeczek czy zniczy na grobach zmarłych oraz składania kwiatów, wieńców lub też innego typu ozdób mających być symbolem pamięci o zmarłych.
Dzień Zaduszny w Polsce nie jest dniem wolnym od pracy, co również ma wpływ na to, że w jego obchodach uczestniczy znacznie mniej ludzi. Obchody w dzisiejszych czasach różnią się od tych, które były praktykowane przez naszych przodków. W zapomnienie odeszło już większość praktyk ludowych związanych z Zaduszkami.
Potoczna nazwa Święto Zmarłych została wypromowana w czasach PRL i była elementem prób laicyzacji święta. Używanie tej nazwy szczególnie na określenie Uroczystości Wszystkich Świętych (1 listopada) jest w opinii Kościoła rzymskokatolickiego błędne.
W prawosławiu modlitwom w intencji zmarłych patronują św. Dymitr i Jan Chrzciciel. W Kościele prawosławnym nie ma tradycji modlitwy za zmarłych 2 listopada. Odbywają się one w 3., 9. i 40. dniu po pochówku oraz pierwszą rocznicę od pochówku. Szczególne dni, gdy wierni odwiedzają groby zmarłych to soboty poprzedzające dzień św. Dymitra i dzień św. Trójcy.
U luteran nie ma kultu zmarłych, lecz kultywowana jest stała pamięć i troska o groby zmarłych. Przy wielu luterańskich nekropoliach znajduje się dom, w którym mieszka gospodarz opiekujący się cmentarzem.
Kalwini polscy dostosowali pamięć o zmarłych do polskiej tradycji, gromadząc się w Dzień Zaduszny w cmentarnej kaplicy na okolicznościowym nabożeństwie.
Żydzi wspominają zmarłych w rocznicę śmierci, kiedy zapalają specjalną świecę i odmawiają modlitwę "Boże pełen miłosierdzia" lub tradycyjny kadisz. W rocznicę śmierci słynnych rabinów i cadyków umieszcza się na ich grobach karteczki z prośbami o wstawiennictwo.
Inne oryginalne kulturowo sposoby obchodzenia tego święta to anglosaski Halloween i latynoski Dzień Wszystkich Zmarłych.
Niektóre wyznania chrześcijańskie nie obchodzą Zaduszek, m.in. Świadkowie Jehowy czy Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Świadkowie Jehowy nie wierzą w nieśmiertelność duszy, dlatego też odrzucają wszelkie praktyki i zwyczaje wynikające z tego poglądu, wskazując również na pogańskie pochodzenie tej uroczystości.
tags: #czy #zaduszki #to #ceremonia #biblijna
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.