Dekoracja kościoła jest integralną częścią liturgii, mającą na celu uwielbienie Boga i uświęcenie człowieka. Zaangażowanie całego człowieka, zarówno duszy, jak i ciała, jest kluczowe w udziale w liturgii. Oprócz modlitwy, śpiewu i gestów, istotną rolę odgrywają również znaki zewnętrzne, takie jak dekoracje. Ludzie wierzący od wieków dbali o przyozdabianie świątyń, wykorzystując naturalne kwiaty, świece i kadzidło. Dziś, choć czasem można zauważyć nadmierne skupianie się na zewnętrznych aspektach, dekoracje nadal pełnią ważną funkcję w kreowaniu odpowiedniej atmosfery.
Za całość liturgii, w tym za oprawę zewnętrzną i przyozdabianie przestrzeni liturgicznej, odpowiedzialny jest duszpasterz. Jego zadaniem jest dbanie o to, by dekoracje były zgodne z duchem liturgii i podkreślały jej znaczenie, a nie odciągały od niej uwagę.
Przyozdabiamy przede wszystkim ołtarz, tabernakulum i figury świętych. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego z 2002 roku w punkcie 305 podkreśla konieczność zachowania umiaru w zdobieniu ołtarza kwiatami. Wskazania te różnią się w zależności od okresu liturgicznego:
Zdobienie kwiatami zawsze powinno być umiarkowane. Symbole na ołtarzu powinny mieć charakter wyłącznie chrystologiczny. Dotyczy to również symboli umieszczanych na przedniej stronie ołtarza, na przykład z okazji I Komunii Świętej czy świąt maryjnych.
W zgromadzeniu liturgicznym wszyscy są równi, dlatego nie powinno się czynić żadnych różnic w przyozdabianiu kościoła ze względu na osoby uczestniczące w danej celebracji. Przyozdabianie kościoła z okazji ślubów, pogrzebów czy innych uroczystości i usuwanie dekoracji po ich zakończeniu nie jest praktykowane. Jeśli ktoś przyniesie naturalne kwiaty na konkretną okazję, należy je umieścić w odpowiednich miejscach przed celebracją, a następnie pozostawić w kościele jako dar.
Niedopuszczalne jest dekorowanie kościoła sztucznymi kwiatami. Odnowiona liturgia podkreśla prawdę znaku (veritas signi). Nie przystoi oddawanie chwały Bogu przez namiastki. Osoby pragnące dekorować kościół powinny uzgodnić to z duszpasterzem.
Kwiaty od wieków odgrywały istotne znaczenie w symbolice chrześcijańskiej. Rośliny, posiadając od momentu stworzenia nie tylko charakter konsumpcyjny czy estetyczny, ale i symboliczny, przenikały niemal każdą sferę kultury chrześcijańskiej. Z wartościami symbolicznymi kwiatów spotykamy się na kartach Biblii, a do ich symboliki odwoływało się wielu Ojców Kościoła, teologów i świętych.
Kwiaty są nieodłącznym elementem wielu obrzędów ludowych o konotacjach religijnych. W Kościele katolickim święci się kwiaty i zioła, ukwieca się kapliczki i figurki, a podczas procesji ozdabia feretrony i sztandary. Dziewczynki często sypią płatki kwiatów przed Najświętszym Sakramentem.
Kwiaty w kościele, jako element dekoracyjny, stosowane były od pierwszych wieków. Początkowo związane były ze zwyczajami pogrzebowymi, a w miarę rozwoju kultu męczenników, zaczęto ozdabiać nimi miejsca złożenia relikwii. Mimo że już w IV wieku ozdoby kwiatowe wywoływały protesty, zwyczaj dekorowania kościołów przetrwał wieki.
Przy tworzeniu kompozycji kwiatowych we wnętrzu sakralnym należy uwzględnić kilka podstawowych zasad:
Okres wielkopostny charakteryzuje się wprowadzeniem odpowiedniej oprawy zewnętrznej w świątyniach. Milkną radosne śpiewy, a wystrój nawiązuje do Męki Pańskiej. Od Środy Popielcowej stosuje się symbolikę nawołującą do pokuty, pogłębionej modlitwy i umartwiania się. Dekoracja musi być przemyślana, staranna i skromna, bez zbędnego przepychu. W tym czasie kapłani noszą szaty fioletowe. Należy powstrzymać się od przystrajania ołtarza kwiatami, a na nim położyć fioletowy obrus. W prezbiterium nie umieszcza się szarf, plansz ani styropianowych ozdób. Kamienie symbolizują pustynię, na której Chrystus pościł i był kuszony. Wśród elementów zdobniczych można znaleźć suszone gałązki drzew, wysuszone skorupy owoców symbolizujące duchową śmierć i tęsknotę za zmartwychwstaniem. Róża jerychońska, która po podlaniu wodą odzyskuje zielony kolor, jest ciekawym elementem.
Wśród rozmaitych elementów ozdobnych można dostrzec religijne plakaty, plansze lub banery wielkopostne. Ich tematyka powinna nawiązywać do scen biblijnych, Męki Pańskiej lub pustego grobu. Należy zwrócić uwagę na jakość wykonania, wytrzymałość materiałów i nasycenie kolorów.
W Wielkim Tygodniu wystrój w świątyniach ulega modyfikacji. Na czas Triduum Paschalnego zasłonięte są krzyże z wizerunkiem Pana Jezusa i figury. W Wielki Czwartek Najświętszy Sakrament przenoszony jest do specjalnie przygotowanego ołtarza. Budowany jest Grób Pański, który uobecnia misterium Chrystusa, a w nim umieszcza się monstrancję z Najświętszym Sakramentem.
Po Wielkim Poście odkrywane są figury Jezusa i krzyże. Wprowadza się czerwoną, białą i zieloną kolorystykę ozdób. Ołtarz zostaje uroczyście przystrojony żywymi kwiatami, najczęściej w kolorach białym i żółtym, a także zielonymi gałązkami. Radosne dekoracje kościoła na Wielkanoc stanowią zewnętrzny symbol radości ze Zmartwychwstania.
Okres Adwentu to czas nadziei i oczekiwania. Dominującym motywem kwiatowym w dekoracjach adwentowych może być biała lilia, symbolizująca Niepokalaną. Podobną symbolikę posiadają irysy. W dekoracjach adwentowych stosuje się także goździki jako symbole czystej miłości i zapowiedzi Męki Pańskiej. Zielone gałązki świerku lub jodły z szyszkami mogą stanowić tło dla świecy roratniej lub wieńca adwentowego. Zastosowanie świecy jest zasadne z uwagi na jej wymiar symboliczny - czuwania i oczekiwania.
Boże Narodzenie to okres radości, ale także zapowiedzi Zbawienia. Należy pamiętać, by w dekorowaniu świątyni nie ulec tandecie. Dominującym elementem są żywe choinki. Kwiaty takie jak "gwiazdy betlejemskie" nawiązują do Betlejem. Kolorystyka kompozycji powinna oscylować wokół czerwieni, symbolizującej radość, królewską godność nowonarodzonego Dzieciątka, Ducha Świętego i wcielenie.
W dekoracji kościoła, oprócz estetyki i praktyczności, kluczowe jest również przekazanie symboliczne. Pewne kwiaty i barwy niosą ze sobą treści duchowe, a ich świadome wykorzystanie może wspierać ewangelizację. Hugon z Paryża napisał, że świat jest jak księga zapisana przez Boga, a rzeczy materialne są symbolami niewidzialnego. W kulturze chrześcijańskiej wiele prawd tłumaczy się za pomocą symboli.
Dekoracje kwiatowe we wnętrzach sakralnych spełniają ważną funkcję. Są wytworem rąk człowieka, a jednocześnie uzewnętrznieniem jego modlitwy. Mają pomagać w przeżywaniu spotkania z Bogiem, służyć podkreśleniu liturgii i sacrum.
tags: #chrystus #dekoracja #kosciola
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.