Rocznica Porozumień Sierpniowych: Kluczowa Droga do Wolności, Którą Musisz Poznać! - Niebanalne Prezenty

Rocznica Porozumień Sierpniowych: Droga do Wolności

Wybuch strajków w 1980 roku, w tym w Stoczni Gdańskiej, zapoczątkował wielką falę protestów, która doprowadziła do historycznych Porozumień Sierpniowych. Wydarzenia te stały się przełomem politycznym, otwierając drogę do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i odbudowy suwerennej Rzeczypospolitej.

Geneza Protestów Sierpniowych

Bezpośrednim impulsem do rozpoczęcia strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina było „dyscyplinarne” zwolnienie działaczki Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, suwnicowej Anny Walentynowicz, na kilka miesięcy przed emeryturą. W odpowiedzi na ten krok, rano 14 sierpnia 1980 roku, pracownicy kilku wydziałów stoczni przerwali pracę, domagając się przywrócenia jej do pracy. Wkrótce dołączono żądanie przywrócenia do pracy Lecha Wałęsy, zwolnionego ze stoczni w 1976 roku, budowy pomnika ofiar masakry robotników z grudnia 1970 roku, podwyżki płac, dodatku drożyźnianego, wyrównania dodatków rodzinnych do wysokości otrzymywanej przez milicję oraz gwarancji nierepresjonowania strajkujących.

Strajk szybko rozprzestrzenił się na inne zakłady Trójmiasta, a następnie objął Elbląg i Szczecin. W Świdniku wybuchł strajk, który zapoczątkował wielką falę strajkową na Lubelszczyźnie, trwającą do 25 lipca. W Lublinie wybuchł strajk kolejarzy.

Mapa Polski z zaznaczonymi ośrodkami strajków w sierpniu 1980 roku

Powstanie Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych

W Stoczni Gdańskiej powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS). W Szczecinie również powstał MKS, na którego przewodniczącego wybrano Mariana Jurczyka. Gdański MKS zażądał od premiera Edwarda Babiucha podjęcia rokowań. W szczytowym momencie MKS reprezentował już ponad 150 zakładów pracy, w których trwały strajki okupacyjne. Powstały także miejskie komitety strajkowe w Elblągu i Szczecinie. 26 sierpnia 1980 roku rozpoczęły się strajki na Dolnym Śląsku, a 29 sierpnia „stanęły” kopalnie na Górnym Śląsku.

Negocjacje i Podpisanie Porozumień Sierpniowych

Komisja rządowa pod przewodnictwem wicepremiera i członka Biura Politycznego KC PZPR Mieczysława Jagielskiego uznała żądania strajkujących. Na czele Komisji Rządowej, w miejsce Tadeusza Pyki, stanął wicepremier Mieczysław Jagielski. Wieczorem w stoczni Komisja Rządowa podjęła rozmowy z gdańskim MKS, których przebieg transmitowano przez zakładowy radiowęzeł. Spotkanie ograniczyło się do wystąpienia Mieczysława Jagielskiego, nie odblokowano bowiem połączeń telefonicznych, czego domagał się MKS.

W Gdańsku trwały rozmowy grupy roboczej, a także kolejna tura rozmów MKS z Komisją Rządową. Wałęsa zwrócił się do Jagielskiego o wypuszczenie więźniów politycznych. Jagielski zaczął omawiać projekt wspólnego oświadczenia o zakończeniu strajku. Przy punkcie „zwolnienie więźniów politycznych” MKS dodał aneks z nazwiskami aresztowanych w ostatnich dwóch tygodniach. Jagielski nie chciał zgodzić się na pisemną gwarancję, że członkowie i współpracownicy KOR wyjdą natychmiast z aresztu.

Po uzgodnieniu kolejnych postulatów, o godzinie 17 w sali BHP Stoczni Gdańskiej podpisane zostało porozumienie między Komisją Rządową a MKS, reprezentującym już około 800 zakładów pracy z Wybrzeża Gdańskiego.

Porozumienia Sierpniowe to wspólnie cztery porozumienia: ze Szczecina (30 sierpnia), Gdańska (31 sierpnia), Jastrzębia-Zdroju (3 września) i Huty Katowice w Dąbrowie Górniczej (11 września).

Zdjęcie podpisywania Porozumień Sierpniowych w Stoczni Gdańskiej

Kluczowe Postulaty i Znaczenie Porozumień

Podpisanie porozumień w Gdańsku stało się symbolem jedności i determinacji Polaków w walce o lepszą przyszłość. Wydarzenie to miało przełomowe znaczenie nie tylko dla historii Polski, ale i całej Europy, przyczyniając się do osłabienia systemu komunistycznego i upadku żelaznej kurtyny. Senat przez aklamację podjął uchwałę w 45. rocznicę wydarzeń.

Najważniejsze postulaty sformułowane przez Międzyzakładowe Komitety Strajkowe obejmowały:

  • Utworzenie prawdziwie wolnych i niezależnych związków zawodowych.
  • Upamiętnienie ofiar tragedii grudnia 1970 r.
  • Podwyżki wynagrodzeń pracowników o 2 tys. zł miesięcznie.
  • Gwarancja wzrostu płac wraz ze wzrostem inflacji.
  • Obniżenie wieku emerytalnego.
  • Skrócenie okresu oczekiwania na mieszkanie.
  • Prawo do strajku.
  • Transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu.
  • Ograniczenie cenzury.

Warto zaznaczyć, że przyjęto zapis, iż nowe związki zawodowe uznają kierowniczą rolę PZPR w państwie. Uroczystość podpisania porozumienia transmitowała TVP.

Dziedzictwo Porozumień Sierpniowych

31 sierpnia obchodzimy rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych. 45 lat temu, przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej, podpisano dokument, który otworzył drogę do zwycięstwa „Solidarności” i odbudowy suwerennej Rzeczypospolitej. Jak podkreśliła Marta Cienkowska, minister kultury i dziedzictwa narodowego, wydarzenia z 1980 roku były nie tylko przełomem politycznym, ale także lekcją wspólnoty, odwagi i siły obywatelskiego głosu. Porozumienia Sierpniowe przypominają, że dialog i współpraca są fundamentem naszej tożsamości.

W 45. rocznicę wydarzeń sierpniowych Senat RP „składa hołd wszystkim uczestnikom protestów robotniczych, liderom i członkom wielomilionowego ruchu Solidarności, wspierającym ich mieszkańcom i bliskim oraz wyraża najwyższe uznanie dla ich odwagi, determinacji i poczucia odpowiedzialności za losy Polski.”

Strefa Społeczna 2020 | 40-lecie Porozumień Sierpniowych

W Gdańsku odbyły się uroczystości upamiętniające 45. rocznicę podpisania porozumień. Jedne zorganizowały władze miasta i Europejskie Centrum Solidarności, drugie NSZZ „Solidarność”. Wydarzenia te odzwierciedlają dzisiejszy podział polityczny, jednak jak podkreślał uczestnik tamtych wydarzeń Bogdan Borusewicz, marzeniem jest, aby kolejne rocznice były obchodzone wspólnie.

tags: #budka #rocznica #porozumien #sierpniowych

Popularne posty: