Motyw narodzin Chrystusa jest jednym z najpopularniejszych tematów nowożytnej ikonografii. Dla dawnych mistrzów Boże Narodzenie było nie tylko okazją do pokazania wykładni teologicznej, ale także uniwersalną opowieścią o radości z faktu narodzin. Nie bez znaczenia był też kunszt artystyczny, dla którego doskonałą manifestacją mógł być ten niosący optymizm temat.
Podczas wykładów i wystaw poświęconych tematyce bożonarodzeniowej analizowane są nie tylko najwybitniejsze dzieła, ale także mniej znane motywy ikonograficzne, ich geneza i przesłanie.
Obecnie sztuka sakralna często pogrążona jest w kryzysie, a w kościołach króluje kicz. Tymczasem stare świątynie wypełnione są pięknem, a dawne dzieła emanują energią przekazu i ukazują trud pracy mistrzów.
Już sto lat temu dominikanin, malarz i teoretyk sztuki Marie-Alain Couturier twierdził, że „upadek sztuk sakralnych ma przyczyny duchowe i społeczne, lecz przyczyny artystyczne tkwią w akademizmie”. Uważał, że sztukę niszczy tępe naśladownictwo, a odpowiedzią na ten problem powinna być odważna sztuka współczesna. Jego działania doprowadziły do zaangażowania wielu znanych artystów, takich jak Marc Chagall, Henri Matisse czy Georges Braque, w tworzenie dzieł dla kościoła w Assy.
Jednakże, jak sam Couturier zauważył po latach, „sztuka chrześcijańska nie zaistnieje tam, gdzie nie ma cywilizacji chrześcijańskiej”. Jan Paweł II w Liście do Artystów pisał, że w dziełach sztuki dostrzegamy „cień misterium stworzenia”. Czasem dzieła sztuki, które wywołują silne wrażenie, pochodzą od artystów niekoniecznie głęboko wierzących.
Sprawa relacji między sztuką, Kościołem, Bogiem i odbiorcą jest złożona. Choć reguły mogą wydawać się sztywne, kluczowe jest pytanie, czy artysta tworzący dzieło o tematyce religijnej wie, o czym mówi i z czym się mierzy. W sztuce sakralnej nie chodzi o „efekciarską duchową dyskotekę”, lecz o inspirowanie odbiorcy i kierowanie jego spojrzenia ku tajemnicy.
Artysta tworzący dla kościoła musi znać swoje rzemiosło, ale przede wszystkim musi posiadać wiedzę o prawdach i racjach uzasadniających sens jego pracy. Niestety, poziom tej wiedzy, nawet wśród katolików, bywa niski. Jednocześnie w świadomości odbiorców utrwalone są modele ikonograficzne, które mogą wpływać na odbiór dzieła.
Kryzysowi sztuki religijnej towarzyszy kryzys sztuki współczesnej w ogóle. Sztuka skoncentrowana tylko na sobie, autoteliczna, traci swój oddech. Paradoksalnie, zaangażowanie w obrazowanie tematów religijnych może pozostawiać artystom więcej przestrzeni twórczej.
Wystawa „Boże Narodzenie” prezentowana w podziemiach Katedry Warszawsko-Praskiej, w ramach cyklu „Namalować katolicyzm od nowa”, ukazuje 21 obrazów dziesięciorga artystów. Poddani rygorom tematu, artyści nie zrezygnowali z własnego sposobu obrazowania, a narzucone ramy paradoksalnie otwierały ich wrażliwość i wyobraźnię.
Z tematem Bożego Narodzenia z powodzeniem konfrontują się m.in.: Beata Stankiewicz, Krzysztof Klimek, Jacek Hajnos, Jacek Dłużewski, Karolina Żądło, Ignacy Czwartos, Wojciech Głogowski, Grzegorz Wnęk, Bogna Podbielska oraz Jarosław Modzelewski.
Boże Narodzenie to czas, kiedy rodziny zasiadają do wspólnego stołu, dzielą się opłatkiem i celebrują przesłanie miłości oraz jedności. Tradycyjnie przygotowuje się dwanaście potraw, symbolizujących bogactwo i pełnię życia. Święto to promuje kluczowe wartości, takie jak empatia, dobroć i solidarność.
W Polsce popularne jest obdarowywanie prezentami, co wzmacnia poczucie wspólnoty. Obchody Bożego Narodzenia charakteryzują się bogactwem lokalnych tradycji, takich jak tworzenie szopek czy organizowanie jasełek. Symbolika świąt obejmuje nie tylko betlejemską stajenkę, ale także choinkę, która staje się centralnym punktem wielu domów.
Podczas świąt rozwijają się różne talenty:
Obchody Bożego Narodzenia mają znaczący wpływ na wspólne doświadczenie, wzmacniając relacje międzyludzkie, sprzyjając rozwojowi osobistemu uczniów oraz budując zgrane zespoły w miejscach pracy.
Geneza Bożego Narodzenia sięga pierwszych wieków naszej ery. Uznaje się, że 25 grudnia został wybrany jako data narodzin Jezusa Chrystusa przez wczesnych chrześcijan. W IV wieku Kościół rzymski formalnie ustanowił to święto, aby zastąpić pogańskie obchody Saturnalii.
Początkowo Boże Narodzenie nie miało takiej rangi jak inne święta chrześcijańskie, jednak w V wieku zaczęło nabierać znaczenia, a w X wieku przyjęło się jako istotny element liturgii. W XIII wieku pojawiły się pierwsze jasełka, a w XVI wieku zwyczaj dekorowania choinki zyskał popularność w Niemczech.
W XIX wieku w Anglii i Stanach Zjednoczonych zaczęto popularyzować obdarowywanie prezentami, co miało znaczący wpływ na sposób obchodzenia świąt i doprowadziło do powstania nowych tradycji, takich jak wysyłanie kartek świątecznych.
Ks. prof. Waldemar Chrostowski w swoim wykładzie na temat teologicznych implikacji różnych przedstawień sceny Narodzenia Pańskiego podkreślał znaczenie odniesienia się do Pisma Świętego dla właściwego przeżywania tajemnicy Bożego Narodzenia.
Ewangeliści kładli nacisk na odmienne elementy opisywania wydarzeń Nocy Betlejemskiej:
Ks. Chrostowski nawiązał także do polskiej tradycji kolędowej, wskazując na zgodność kolęd takich jak „Dzisiaj w Betlejem” z myślą Mateusza, „Lulajże, Jezuniu” z opisem Łukasza, a „Pieśni o Narodzeniu Pańskim” z Prologiem Janowym.
Motyw Bożego Narodzenia był i wciąż pozostaje ulubionym tematem w ikonografii. Większość malarzy ukazywała ten moment w sposób niezwykle radosny i pogodny.
Obraz Arthura Hughesa, XIX-wiecznego artysty angielskiego, stanowi przykład osobistej wizji Bożego Narodzenia. Na pierwszym planie Maryja adoruje nowonarodzone Dziecię, a towarzyszą jej aniołowie. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnych ujęć, twarze postaci są pełne zadumy i smutku. Użyte powijaki, przypominające płótna do owijania ciał zmarłych, oraz gest Maryi sugerujący otarcie łez, stanowią zapowiedź późniejszych, bolesnych wydarzeń.
Hughes celowo pominął postacie świętego Józefa, pastuszków i Mędrców, skupiając uwagę na Zbawicielu i Jego Matce. Jego wizja podkreśla, że proroctwo Symeona o przeniknięciu duszy Maryi mieczem zaczęło się wypełniać już w betlejemskiej grocie. Ciasne i ciemne miejsce narodzin Jezusa, przypominające grobowiec, symbolizuje zbawczą ofiarę podjętą od momentu narodzin.
Obraz „Mistyczne Narodzenie” autorstwa Sandro Botticellego to jedno z najbardziej spektakularnych przykładów artystycznej interpretacji tego święta. Centralna scena przedstawia stajenkę z Józefem, Marią i Jezusem, a po bokach Trzej Królowie i pasterze.
Bardziej osobliwe są sceny rozgrywające się w górnej i dolnej części obrazu. Nad stajenką wirują w tańcu anioły pod złotą kopułą, a w dolnej części trzy pary aniołów i ludzi padają sobie w ramiona. Na wstęgach przyczepionych do gałązek oliwnych wypisano fragmenty Ewangelii. Nietypowa jest obecność demonów uciekających do skalnych szczelin, co kojarzy się z malarskimi wyobrażeniami Sądu Ostatecznego.
Artysta odnosi się do współczesnych sobie wydarzeń, w których dostrzega realizację przepowiedni Apokalipsy św. Jana. Czasy były niespokojne, a Botticelli, będąc wyznawcą Girolamo Savonaroli, czerpał z jego nauk główne idee obrazu, w tym szczegóły takie jak dwanaście koron i dwanaście przymiotów Maryi.
Wykorzystanie płótna jako podobrazia, zamiast częściej używanych desek, mogło ułatwić ukrycie dzieła zawierającego idee uznawane za niebezpieczne.
tags: #boze #narodzenie #z #dusza #artystyczna
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.