Niezwykłe życie Tadeusza Gronowskiego – Mistrza grafiki i legendy polskich znaczków pocztowych! - Niebanalne Prezenty

Tadeusz Gronowski – Mistrz Grafiki i Projektant Znaczków Pocztowych

Tadeusz Lucjan Gronowski, urodzony 5 października 1894 roku w Warszawie, zmarł 20 lutego 1990 roku w tym samym mieście. Był wszechstronnie utalentowanym polskim grafikiem, plakacistą, malarzem, ilustratorem książek, architektem i projektantem znaczków pocztowych. Sporadycznie zajmował się również tworzeniem ekslibrisów.

Portret Tadeusza Gronowskiego

Wczesne lata i edukacja

Syn Leopolda, założyciela znanej warszawskiej kwiaciarni przy ul. Nowy Świat 49, Tadeusz od dzieciństwa przejawiał zamiłowanie do sztuki, rysunku i architektury, zainteresowania odziedziczone po rodzicach. Uczęszczał do Gimnazjum Filologicznego Emiliana Konopczyńskiego. W czasie I wojny światowej brał udział w kursach architektury organizowanych przez Muzeum Rzemiosła i Sztuki Stosowanej. W 1918 roku uczestniczył w walkach, a następnie w wojnie polsko-bolszewickiej.

W 1925 roku ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Równocześnie kształcił się w paryskiej École nationale supérieure des beaux-arts, gdzie studiował malarstwo. Od czasu studiów w Warszawie należał do Korporacji Akademickiej Welecja.

Kariera graficzna i plakaty

Swój pierwszy plakat, "Wielka Zabawa Kostjumowa", zaprojektował i zaprezentował w 1917 roku, jeszcze jako student Politechniki. Jako grafik współpracował z wieloma prestiżowymi czasopismami, takimi jak „Pro Arte et Studio”, „Skamander”, „Wiadomości Literackie”, „Pani”, „Teatr i Życie Wytworne” oraz „Arkady”. Dzięki tej pracy nawiązał bliskie relacje ze środowiskiem literackim, szczególnie ze skamandrytami.

W 1923 roku wraz z Jerzym Gelbardem, Antonim Bormanem i Janem Mucharskim otworzył w Warszawie atelier graficzne „Plakat”. Firma zajmowała się tworzeniem afiszy, ilustrowanych anonsów prasowych, etykiet, dekoracji wnętrz sklepów i lokali oraz opraw plastycznych imprez. Tadeusz Gronowski projektował także liczne reklamy dla przedwojennych firm polskich i zagranicznych, w tym dla Wedla, Orbisu, Fabryki Czekolady Fruzińskiego, sklepów Herse'a, Pommery & Greno z Reims oraz firmy Dunlop.

W okresie międzywojennym stworzył około 500 plakatów. Jego najbardziej znane dzieło to plakat "Radion sam pierze" z 1926 roku, wykonany na zamówienie fabryki chemicznej Schicht. Plakaty Gronowskiego, utrzymane w stylistyce art déco, były wszechobecne w polskich miastach. Do najbardziej popularnych i cenionych należą afisze:

  • Tow. Akc. „Pneumatyk” Poznań
  • Hulanicka
  • Gentleman - śniegowiec wytwornej damy
  • Linje Lotnicze LOT
  • Najstarsza w Polsce fabryka cykorii założona w 1816 r. - Ferdynand Bohm & Co. w Włocławku
Przykład plakatu Tadeusza Gronowskiego

Projektowanie znaków firmowych i współpraca z LOT-em

Jednym z najważniejszych osiągnięć Tadeusza Gronowskiego jest stworzenie logotypu Polskich Linii Lotniczych LOT. W 1929 roku, w konkursie na nowy znak firmowy, zaprojektował stylizowanego żurawia w locie, wpisanego w okrąg. Ten charakterystyczny znak jest używany do dziś i stał się rozpoznawalnym symbolem polskiego lotnictwa.

Działalność artystyczna i współpraca z teatrami

Gronowski współpracował również z warszawskimi teatrami. Należał do Stowarzyszenia Artystów Polskich „Rytm”. W 1933 roku był jednym ze współzałożycieli i zastępcą prezesa Koła Artystów Grafików Reklamowych (KAGR). Działał także w Związku Polskich Artystów Grafików, współredagując i wydając pismo „Grafika”.

Pobyt w Paryżu i dalsza kariera

Od połowy lat 20. XX wieku Tadeusz Gronowski często bywał w Paryżu. W 1929 roku otworzył tam pracownię projektową, współpracując jako dekorator z ekskluzywnymi domami towarowymi, takimi jak Galeries Lafayette, Printemps i Aux Trois-Quartiers. Nawiązał współpracę z francuską agencją informacyjno-reklamową Havas.

W 1929 roku ożenił się z Madeleine Planchon, która zmarła dziesięć lat później, podczas II wojny światowej. W tym samym czasie stracił również swoją pracownię, mieszczącą się w rodzinnym domu przy Nowym Świecie.

Po wojnie, w nowym lokalu przy ul. Okólnik 9, kontynuował pracę twórczą do końca życia. W obliczu zmian ustrojowych i zaniku wolnego rynku reklamy, poszerzył swoją twórczość o malarstwo (w późnych latach 50. nawiązując do estetyki kubizmu) i ilustratorstwo. Pełnił funkcję kierownika graficznego w piśmie „Kobieta”, wydawanym przez Ligę Kobiet. Brał udział w tworzeniu polichromii na kamienicach przy warszawskim Rynku Starego Miasta. Projektował również wnętrza sklepów, restauracji i salonów wystawowych.

Ilustracje książkowe

Tadeusz Gronowski stworzył ilustracje do wielu książek, w tym do "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza. Jego prace zdobiły również liczne publikacje, takie jak:

  • "Sandał skrzydlaty" (okładka), aut. Edward Boyé
  • "Jak we śnie" (okładka), aut. Zdzisław Dytel
  • "Śmierć Feniksa" (okładka), aut. J. K. Iłłakowicz
  • "Siódma jesień" (okładka), aut. Julian Tuwim
  • "Kim" (okładka), aut. Rudyard Kipling
  • "Juljana Tuwima poezyj tom 4" (okładka), aut. Julian Tuwim
  • "Godzina Poezji" (okładka), aut. Antoni Słonimski
  • "Miasto mojej matki", aut. Juliusz Kaden-Bandrowski
  • "Torpeda czasu", aut. Antoni Słonimski
  • "Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie" (okładka), aut. Julian Tuwim
  • "Słówka", aut. Boy
  • "Europa zbiera siano", aut. Juliusz Kaden-Bandrowski
  • "Nad brzegiem wielkiej rzeki", aut. Juliusz Kaden-Bandrowski
  • "Wieża Babel", aut. Antoni Słonimski
  • "Serce gramofonu", aut. Bronisław Iwanowski
  • "Zmierzch nimf" (okładka), aut. Piotr Louys
  • "Kalendarz łącznika pocztowego na rok 1937"
  • "Jesteśmy w Warszawie - Przewodnik literacki po stolicy" (okładka), aut. różni
  • "Nad czarną wodą" (okładka), aut. Halina Górska
  • "Dzieci ojczyzny" (okładka), aut. Marja Dąbrowska
  • "Wydawnictwo J. Bodega" (okładka), aut. V. Blasco Ibanez
  • "Pan Tadeusz", aut. Adam Mickiewicz

Był również autorem okładek do wielu innych książek, w tym dzieł Juliana Tuwima, Antoniego Słonimskiego i Juliusza Kadena-Bandrowskiego.

Ilustracja książkowa autorstwa Tadeusza Gronowskiego

Uznanie i publikacje

Tadeusz Gronowski był aktywny zawodowo niemal do końca życia. Jego dorobek artystyczny i popularność docenił pisarz Antoni Słonimski, który w 1924 roku w „Wiadomościach Literackich” żartobliwie opisał wszechobecność prac artysty w codziennym życiu warszawiaków.

W 1969 roku opublikowano albumik "Gronowski", zawierający 16 reprodukcji prac artysty. W 2005 roku ukazała się książka Anny Agnieszki Szabłowskiej pt. "Tadeusz Gronowski • Sztuka plakatu i reklamy", poświęcona jego życiu i twórczości.

W swojej karierze artystycznej Tadeusz Gronowski projektował również znaczki pocztowe, przyczyniając się do rozwoju polskiej filatelistyki.

Witold Gadowski - Film Dokumentalny

tags: #bal #gimnazjalny #grafika #na #znaczek

Popularne posty: