30. rocznica częściowo wolnych wyborów z 4 czerwca 1989 roku stała się okazją do przypomnienia sobie kluczowych momentów polskiej drogi do demokracji. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli tych wydarzeń jest plakat Tomasza Sarneckiego, nawiązujący do kultowego westernu "W samo południe".
Plakat Tomasza Sarneckiego, stworzony wiosną 1989 roku, miał na celu zmobilizowanie elektoratu "Solidarności". Na grafice przedstawiono wizerunek amerykańskiego aktora Gary’ego Coopera w roli szeryfa z filmu "W samo południe". Postać szeryfa, samotnie walczącego ze złem, miała symbolizować bohatera, który potrafi udźwignąć ciężar ponad siły jednego człowieka. Sarnecki celowo pozbawił Coopera broni, zastępując ją kartką z napisem "Wybory", co miało podkreślić, że to właśnie głos obywateli jest jedyną bronią w walce o wolność.
Tomasz Sarnecki, wówczas 23-letni student grafiki na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, inspirował się kadrem z filmu "W samo południe", uznając go za znakomity symbol bohatera. Za plecami szeryfa oraz na jego piersi umieszczono logo "Solidarności", a całość dopełnił napis: "W samo południe 4 czerwca 1989".
Początkowo pomysł wykorzystania plakatu przez "Solidarność" napotkał na przeszkody. Tomasz Sarnecki starał się, by jego projekt został zaakceptowany, prezentując go wielu osobom. W siedzibie Warszawskiego Komitetu Obywatelskiego odprawiono go z kwitkiem. Jak wspominał Henryk Wujec, akceptowaniem projektów zajmowała się specjalna komisja stworzona przez Andrzeja Wajdę. Komisja odrzuciła projekt, argumentując, że "Solidarność" to zbiorowość, a nie pojedynczy bohater, nawiązanie do filmu jest nieczytelne, a także, że projekt ostatecznie nie został przyjęty.
Plakat zyskał jednak uznanie wśród związkowców z Włoch, którzy akurat gościli w siedzibie komitetu "Solidarności". Stanęło na tym, że Włosi zabrali ostatni egzemplarz plakatu Sarneckiego, aby wydrukować go w swoim kraju i odesłać do Polski. Wydarzenia te miały miejsce niemal w ostatniej chwili, na niecały tydzień przed wyborami.
Początkowo plakat dotarł jedynie do mieszkańców Warszawy w nakładzie 10 tysięcy egzemplarzy, kolportowany przez kierowców Miejskiego Zakładu Komunikacji. Dopiero przed drugą turą wyborów, po dokonaniu dodruku, plakat ujrzała cała Polska. Z czasem został on uznany za jeden ze 100 najważniejszych plakatów XX wieku na wystawie w Victoria & Albert Museum w Londynie.
Autor plakatu, Tomasz Sarnecki, zmarł w styczniu 2018 roku. Jego dzieło jednak żyje nadal, stając się symbolem tamtych czasów. W 1999 roku, podczas uroczystości przyjęcia Polski do NATO, ówczesny minister spraw zagranicznych Bronisław Geremek podkreślił, że plakat ten pomógł stronie solidarnościowej odnieść zwycięstwo 4 czerwca.
Z okazji 30. rocznicy wyborów czerwcowych, Biuro Programu "Niepodległa" udostępniło legendarny plakat Tomasza Sarneckiego do wykorzystania przy organizacji wydarzeń i projektów upamiętniających to historyczne wydarzenie. Plakat można pobrać i wydrukować na dowolnym nośniku.
W 2019 roku, w 30. rocznicę wyborów 4 czerwca, w całej Polsce odbywały się liczne debaty, koncerty, spotkania i wystawy. Główne uroczystości miały miejsce 4 czerwca, m.in. w Gdańsku, kolebce "Solidarności", gdzie planowano podpisanie Deklaracji Wolności i Solidarności oraz koncert "30 lat wolności". W Warszawie odbyło się uroczyste posiedzenie Senatu.
4 czerwca 1989 roku to jedna z najważniejszych dat w historii Polski. W tym dniu odbyły się pierwsze po II wojnie światowej częściowo wolne wybory, które zapoczątkowały demokratyczne przemiany w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Wybory te, zwane również kontraktowymi, były efektem porozumienia zawartego przy Okrągłym Stole między władzami komunistycznymi a opozycją. Komuniści zagwarantowali sobie 65% mandatów w Sejmie, pozostałe 35% było do zdobycia w wyborach. Do Senatu odbyły się wybory całkowicie wolne.
Wyniki wyborów były ogromnym zaskoczeniem dla władz. Kandydaci Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" zdobyli 92 na 100 miejsc w Senacie i 160 na 161 możliwych miejsc w Sejmie. Łącznie opozycja uzyskała 260 miejsc w 560-osobowym Zgromadzeniu Narodowym, co umożliwiło utworzenie rządu z premierem Tadeuszem Mazowieckim na czele i rozpoczęło transformację ustrojową w Polsce.
W 2013 roku Sejm RP ustanowił 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich, choć nie jest to dzień wolny od pracy.
W ramach obchodów 30. rocznicy wyborów 4 czerwca, Gdańsk zorganizował konkurs na zilustrowanie 30-lecia wolności. Młodzi twórcy mieli za zadanie zinterpretować pojęcie "wolności" w kontekście ostatnich trzech dekad. W jury konkursowym zasiedli m.in. Jerzy Janiszewski, autor logo "Solidarności", oraz Luka Rayski, twórca plakatu "Konstytucja". Konkurs wygrał Eugen Rauldi z plakatem "Trzy dekady wolności".
Wydarzenie to było kontynuacją inicjatywy "Demokracja Ilustrowana", powstałej w 2016 roku z potrzeby artystycznego wyrażenia opinii na temat demokracji i nowoczesnego patriotyzmu. W ramach tej inicjatywy powstał m.in. plakat "Konstytucja", który stał się symbolem protestów w obronie Sądu Najwyższego.
tags: #30 #rocznica #wolnych #wyborow #plakat
Znaczenie prezentów – czy naprawdę podarunki są takie ważne?
W obecnych czasach, gdy dostęp do wszystkiego jeszcze nigdy nie był taki prosty, a sklepowe półki uginają się od przeróżnych przedmiotów, ciężko jest znaleźć coś, co nada się na prezent i uszczęśliwi drugą osobę. Wiele rzeczy obdarowany może po prostu kupić sobie sam, tak więc kupowanie komuś dziesiątego krawata, czy nowej patelni, zdaje się powoli tracić sens. Znaczenie podarunków ewoluowało i dzisiaj obdarowany oczekuje raczej rzeczy, która go zaskoczy i będzie absolutnie wyjątkowa. Może niech to będzie coś, na co nigdy by nie wpadł i nie domyśliłby się, że dostanie właśnie to?! Pozytywne zaskoczenie, radość, wdzięczność i wzruszenie, to emocje które idealnie określają to, jaki powinien być prezent idealny, na miarę XXI wieku.
Copyright ©2021 | niebanalne-prezenty.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone.